میکروب ها را بهتر بشناسید!

جامجم آنلاین: میکروبها ارگانیسمهای تک سلولی و قدیمیترین شکل حیات بر روی زمین هستند. فسیل به دست آمده از این موجودات به 3.5 میلیون سال قبل بازمیگردد زمانی که زمین پوشیده از اقیانوسهایی بود که دمای آنها

کد خبر: ۱۱۳۲۴۱

به نقطه جوش میرسید و صدها میلیون سال پیش از آن که دایناسورها در زمین پرسه بزنند.
بدون میکروبها ما قادر به خوردن یا حتی نفس کشیدن نیستیم. در حالی که آنها بدون وجود ما هم همچنان به زندگی خود ادامه میدهند.
این ارگانیسمهای کوچک همه جا هستند. شاید بتوان گفت تعداد آنها روی دست برخی افراد بیش از تعداد افراد روی کره زمین است. در هوایی که تنفس میکنیم، بر زمینی که روی آن راه میرویم ، در غذایی که میخوریم و حتی در بدن خود ما موجودند.
بدون وجود آنها قادر به هضم غذا نیستیم. حیوانات نیز همین وضع را دارند. گیاهان نمیتوانند رشد کنند ، مواد زائد روند فساد را طی نمیکنند و اکسیژن کافی برای تنفس وجود نخواهد داشت.
در واقع بدون این همراهان غیرقابل رویت ، حیات بر سیاره زمین ممکن نیست.
واژه میکروب برای جانداران بسیار کوچکی که بدون چشم مسلح دیده نمیشوند به کار میرود. میکروبها شامل گروههای مختلف باکتریها، آرکیها، قارچها و پروتیستا هستند.
مشاهده این ارگانیسمها، تنها با میکروسکپهای قوی امکانپذیر است. همانطور که اشاره شد این میکروبها همه جا هستند. بدن شما زیستگاه میلیونها میکروب است.
زبان خود را روی دندانتان بکشید ، با این کار زبان به هزاران میکروب که به طور طبیعی روی دندانها زندگی میکنند برخورد مینماید.
میلیونها میکروب روی زبان ساکناند. بخش بزرگی از «شما» (توده بدن شما) در واقع چیزی غیر از خودتان و شامل باکتریها ، ویروسها و قارچهاست.
اگر یک مشت خاک باغچه را بردارید صدها یا شاید هزاران میکروب مختلف را در دست میگیرید. یک قاشق چایخوری خاک حاوی بیش از یک میلیارد باکتری ، بیش از صد هزار قارچ و هزاران جلبک است.
دوام طولانیمدت میکروبها به دلیل سازگاری آنها با شرایط دائما در حال تغییر محیط است. این موجودات قادرند هر جایی ساکن شوند و برخی از آنها در جایی که به نظر نمیرسد هیچ موجود زندهای قادر به زیست باشد ، زندگی میکنند.
برای مثال دانشمندان میکروبهایی را در آبهای جوشان یافت شدهاند. این میکروبها گاز هیدروژن و گوگرد میخورند و سولفید هیدروژن استنشاق میکنند.
دیگر انواع گرما دوست در حفرات آتشفشانی موجود در اعماق اقیانوسها یافتهاند ، جایی که هیچ نوری وجود ندارد و آب ، معجونی از آرسنیک سمی ، گوگرد و دیگر مواد شیمیایی نامطبوع است اما گروهی هم در یخهای ناحیه قطب و یا لابهلای سنگهای بناهای قدیمی ساکناند.

نقش میکروبها در زندگی انسان

این موضوع که برخی میکروبها باعث ایجاد بیماریهای مختلف میشوند واقعیت دارد اما متاسفانه به دلیل آن که تعداد کمی از این ارگانیسمها بیماریزا هستند، نسبت فوق به همه آنها داده شده است.
این در حالی است که تنها تعداد کمی از میکروبها چنین اثرات ناخوشایندی را اعمال میکنند و بخش بزرگی از آنها با عملکرد موثر خود در اعمال حیاتی انسان نقش دارند. در اینجا با برخی از میکروبها و عملکرد مفید آنها آشنا میشوید.
لاکتو باسیلوس سانفرانسیسکو با تولید مقادیر زیاد اسید لاکتیک به خمیر ترش طعم تند خاص میدهد.
باسیلوس تورنجینسیس (BT) باکتری شایع خاک است که به عنوان یک آفتکش طبیعی در باغها و مزارع عمل میکند.
سویهای از پروپیونی باکتریوم حبابهای گاز دیاکسید کربن را که در پنیر عمل آمده دیده میشود ، ایجاد میکند و این ظاهر متخلخل را به پنیر میدهد.
یکی از شناخته شدهترین میکروبها قارچ ساکارومسیس سرویزیه است که تحت عنوان مخمر نان نامیده میشود و در پخت نان نقش اساسی دارد.
باکتری به نام استوباکتر قند گلوکز را تغییر داده محصول جانبی به نام ویتامین C تولید میکند.
در حال حاضر از باکتریها به عنوان ابزاری جهت پاکسازی لکههای نفتی استفاده میشود.
این باکتریهای دریایی از لکههای نفتی تغذیه کرده و آن را به دی اکسید کربن و دیگر محصولات جانبی بیخطر تبدیل میکنند.
فوائد میکروبها و نقش گسترده آنها در حیات بر روی کره زمین به حدی است که در این شرح کوتاه نمیگنجد و در حقیقت شامل اطلاعات وسیعی است که در حوزه علمی به نام میکروبشناسی گنجانیده شده و با رشد روزافزون تکنولوژی و افزایش دانستهها بر گستردگی آن افزوده میشود.
شاید بتوان گفت میکروبها جمعیتی متشکل از دوستان منحصر به فرد انسان و دشمنان مهلک او محسوب میشوند.
علاوه بر این که گروهی از آنها دوست و گروهی دیگر دشمن ما هستند، برخی انواع ، در هر دو نقش ظاهر میشوند و گاهی دوست و گاهی دشمناند.
برای مثال باکتری اشریشیا کلی ساکن در روده انسان به هضم غذا کمک میکند و بدون وجود آن عملکرد دستگاه گوارش مختل میشود. در حالی که همین میکروب با ورود به آب آشامیدنی یا مواد غذایی سبب مسمومیت میشود.
همچنین در ایجاد عفونتهایی مانند عفونت دستگاه ادراری نقش دارد لذا این موجودات غیرقابل رویت با وجود کوچکترین ابعاد ممکن ، در مهمترین فرآیندهای حیاتی دخالت دارند.