این سمعک‌های دوست داشتنی

به گفته دکتر حمید جلیلوند، متخصص شنوایی سنجی، سمعک وسیله‌ای است که برای جبران کم شنوایی‌هایی، تجویز و استفاده می‌شود که هیچ راه درمانی پزشکی (دارو و جراحی) برای آن وجود ندارد و فرد برای شنیدن صداها و فعال نگهداشتن وضعیت شنوایی خود باید از این وسیله استفاده کند. در ادامه وی ما را با ضرورت‌های استفاده از سمعک بیشتر آشنا می‌کند.

لذت شنیدن به کمک سمعک

سمعک، دستگاه تقویت کننده هوشمندی است که باعث بلندتر شدن صداها برای فرد کم‌شنوا می‌شود .چنین فردی به وسیله آن می‌تواند صداها و گفتار دیگران را بشنود و وضعیت شنوایی‌اش به حالت عادی بر‌می‌گردد. البته کم‌شنوایی انواع مختلف و درجات گوناگونی دارد و قبل از استفاده از سمعک باید میزان کم‌شنوایی و جایگاه آن در سیستم شنوایی مشخص شود.

بی‌شک ادیولوژیست (متخصص شنوایی) تنها کسی است که قادر به انجام این کار است و با به کارگیری انواع آزمایشات شنوایی می‌تواند جایگاه آسیب، نوع و میزان آن را در فرکانس‌های مختلف تعیین و مشخص کند. سپس او با استفاده از رایانه، تجهیزات پیشرفته و نرم‌افزارهای تنظیمی خاص می‌تواند سمعک را متناسب با نتایج آزمایشات شنوایی فرد تنظیم کند.

آیا من به سمعک نیاز دارم ؟

نشانه‌های کم‌شنوایی معمولا این است که شخص با افزایش سن، صداها را بخوبی نمی‌شنود یا در جاهای شلوغ درک گفتار ندارد‌. دیگر این که مدام صدای تلویزیون را بلند می‌کند یا صدای تلفن را خوب نمی‌شنود. معمولا وقتی فرد احساس کم‌شنوایی می‌کند باید ابتدا در کلینیک‌های ادیولوژی ارزیابی شنوایی سنجی شود. یعنی باید میزان کم‌شنوایی‌اش و علائم آن معلوم و ترجیحا با دارو و روش‌های پزشکی و در صورت نیاز، جراحی رفع شود و در صورت غیر قابل درمان بودن، سمعک تجویز شود. در واقع، متخصص شنوایی سنجی و گوش و حلق بینی تشخیص می‌دهد شخص به سمعک نیاز دارد یا خیر.

سمعک نزنیم چه می‌شود ؟

همه افرادی که برایشان استفاده از سمعک تشخیص داده شود، فارغ از سن و سال شان باید از آن استفاده کنند‌. بی‌توجهی به استفاده از سمعک در کودکان سبب می‌شود زبان و گفتار را یاد نمی‌گیرند،ارتباط برقرار نمی‌کنند،ذهن شان رشد نمی‌کند، تعقل پیدا نمی‌کنند و نمی‌توانند ادامه تحصیل بدهند.

حتی در جوان‌ها استفاده نکردن از سمعک مشکلاتی را در روابط اجتماعی و سوء برداشت‌هایی در دیگران به وجود می‌آورد‌. از سوی دیگر، تدوام کم‌شنوایی و خودداری از استفاده از سمعک به مرور باعث شنیده شدن صداهایی در سر افراد می‌شود که معمولا با گذشت زمان قابل رفع نیست. از سوی دیگر، بررسی‌ها نشان داده است کم شنوایی اگر رفع نشود، منجر می‌شود سلول‌های مغزی تحلیل بروند و بیماری آلزایمر شتاب بگیرد. پس فرد کم‌شنوا در هر سنی باشد و از سمعک استفاده نکند دچار عواقب خاص آن سن خواهد شد.

سمعک، مختص پیر گوشی نیست

سمعک، خاص افراد مسن نیست‌. این وسیله کمکی مثل عینک برای رفع مشکلات بینایی یا ارتز برای مشکلات ارتوپدی است . به بیان دیگر، استفاده نکردن از این وسیله کمکی،مشکل ساز و استفاده از آن نه نشانه پیری است و نه عیبی برای شخص محسوب می‌شود‌. بعلاوه برای جوان‌ها سمعک‌های ریزی وجود دارد که اصلا پیدا نیست .

باید بدانیم فقط یکی از کاربرد‌های سمعک در رفع پیر گوشی است و برای همه سنین به شرطی که کاندید سمعک باشند می‌توان از آن استفاده کرد. بی‌شک وقتی فردی نیاز به سمعک دارد و از آن استفاده نکند،قابلیت درک گفتار را از دست خواهد داد.

سمعک داخل گوش یا جمجمه؟

گاهی بسته به میزان افت شنوایی می‌توان سمعک‌های کاشتنی را با جراحی در پشت سر داخل جمجه کار گذاشت که البته این نوع جراحی بیشتر در کشورهای غربی انجام می‌شود.

این روش خطرات خاصی دارد از جمله آن که سمعک ریز و به ضربه حساس است و ممکن است بر اثر ضربه پیچ آن داخل جمجمه رود و دردسرساز شود‌. پس در موارد کمی این نوع سمعک‌ها در کشور ما کار گذاشته می‌شود، در حالی که شخص می‌تواند سمعک عادی را هر وقت بخواهد، بردارد .

استفاده خودسرانه از سمعک، ممنوع

چون سمعک یک تقویت‌کننده صداست، اگر میزان تقویت آن متناسب با میزان کم‌شنوایی فرد نباشد به گوش او آسیب خواهد رساند، به گونه‌ای که ممکن است دیگر قابل درمان نباشد .

بعلاوه خرید خودسرانه سمعک یا استفاده از سمعک دیگران، بدون تجویز و تنظیم آن از سوی ادیولوژیست باعث می‌شود میزان کم‌شنوایی بدتر شود یا فرد دچار تینیتوس (وزوز) شود که تا آخر عمر همراه او خواهد بود. بر این اساس، حتما توصیه می‌شود برای استفاده از سمعک، به ادیولوژیست و مراکز ادیولوژی مراجعه کنید‌. بزرگسالانی که از سمعک استفاده می‌کنند باید پس از تجویز و دریافت سمعک حداقل شش تا ده مرتبه برای تنظیم و رفع مشکلات احتمالی آن به مرکز درمانی تجویزکننده سمعک مراجعه کنند و وضعیت سمعک و شنوایی کودکان نیز باید هر سه ماه یکبار بررسی شود.

سمعک مراقبت می‌خواهد

سمعک وسیله الکترونیکی است که در برابر رطوبت و عرق کردن حساس است پس نباید در معرض رطوبت قرار بگیرد . همچنین اگر جرم گوش داخل آن برود باید فیلتر هایش عوض شود‌. به طور کلی سمعک هر شش ماه تا یک سال یکبار باید سروی شود و هر سه تا پنج سال یکبار نیز با توجه به ارتقای تکنولوژی ساخت سمعک باید تعویض شود .

هنگام بروز گوش درد نیز باید به متخصص شنوایی سنجی یا گوش و حلق و بینی مراجعه شود، زیرا ممکن است آب درون گوش رفته و پرده گوش عفونت کند، اما تا مراجعه به پزشک برای کاهش درد می‌توان از کمپرس آب گرم استفاده کرد .

پونه شیرازی

دانش و سلامت