بازتعریف امپریالیسم آمریکایی

به گزارش پایگاه اینترنتی سی‌ان‌بی‌سی، دونالد ترامپ در سند راهبرد امنیت ملی کشورش بر تسلط نظامی و اقتصادی واشنگتن در عرصه بین‌المللی تأکید کرده است.

پس از انتشار این سند، رئیس‌جمهور آمریکا در واشنگتن سخنرانی کرد و از چین و روسیه به عنوان رقیبانی نام برد که تلاش می‌کنند نفوذ و نظام ارزش‌های این کشور را به چالش بکشند، اما گفت آمریکا باید برای ساختن رابطه‌ای قوی با آنها تلاش کند.

این سخنرانی در حالی است که سند استراتژی با زبانی تندتر به روسیه و چین اشاره می‌کند و آنها را قدرت‌های تجدیدنظرطلب می‌خواند.

4 رکن اساسی و 2 رکن مغفول

ترامپ از چهار رکن اساسی در طرح تازه نام برد که شامل حفاظت از میهن، بهبود رفاه در آمریکا، نمایش صلح از طریق قدرت و پیشبرد نفوذ آمریکاست. در این سند همچنین پنج بخش مختلف نیز تبیین شده است:

1ـ حفاظت از مردم، سرزمین و سبک زندگی در آمریکا: در این بخش به مسائل مختلفی از جمله تأمین امنیت مرزها، مقابله با سلاح‌های کشتار جمعی، سیاست‌های مهاجرتی، مقابله با افراط‌گرایی و جرایم سازمان‌یافته پرداخته شده است. تأمین منافع و امنیت آمریکا در فضای سایبری
از جمله دیگر مباحثی است که در این بخش به آن اشاره شده است.

2ـ ارتقای آبادانی در آمریکا: در بخش دوم مسائل اقتصادی داخلی و خارجی، مسائل حوزه پژوهش و فناوری و تسلط در حوزه انرژی مورد اشاره قرار گرفته است.

3ـ حفاظت از صلح از طریق قدرت: در این قسمت مباحثی در رابطه با احیای توانایی‌های آمریکا در حوزه‌های نظامی، هسته‌ای، هوافضا، سایبری، اطلاعاتی و صنایع نظامی مطرح شده است. در این بخش همچنین موضوع دیپلماسی و راهبردهای واشنگتن در قبال آن بررسی و ذیل این عنوان مباحث دیپلماسی رقابتی، ابزارهای دیپلماسی اقتصادی و حکمرانی اطلاعاتی مطرح شده است.

4ـ افزایش نفوذ آمریکا: در بخش چهارم، عناوینی از قبیل تعامل با شرکا، دستیابی به نتایج بهتر در فضای چندجانبه و اشاعه ارزش‌های آمریکایی مورد بررسی قرار گرفته است.

5ـ تبیین راهبردهای آمریکا در فضای منطقه‌ای: در بخش آخر به شش منطقه اقیانوس هند ـ آرام، اروپا، غرب، جنوب و مرکز آسیا، نیمکره غربی و آفریقا اشاره و سیاست‌های آمریکا در این مناطق تببین و تشریح شده است. در عین حال منتقدان اشاره می‌کنند دو موضوع مهم حقوق بشر یا تغییرات آب و هوایی در این سند دیده نشده و مغفول
مانده است.

چند واقعیت درباره راهبرد امنیت ملی ترامپ

مجله فارن پالیسی چند واقعیت را درباره این استراتژی مطرح کرده که به شرح زیر است:

1ـ این نخستین بار است که آمریکا در سال نخست ریاست‌جمهوری، راهبرد امنیت ملی را منتشر و همچنین سخنرانی طولانی را همزمان با اعلام راهبرد ایراد می‌کند. همچنین این راهبرد طولانی‌ترین به حساب می‌آید، به طوری که در مقایسه با استراتژی اوباما 10 تا 15 صفحه بیشتر بود.

یکی از چالش‌های تهیه‌کنندگان این راهبرد این است که دولت به طور نسبی از منابع برخوردار نبود. کمپین ترامپ، هیچ‌گاه پرونده‌های سیاسی و سخنرانی‌های بزرگی را که معمولا پیش‌نویس خام استراتژی امنیت ملی است، تولید نکرده بود.

2ـ هرج و مرج گزارش‌ها بر روند انتقالی سایه افکند و بعد از آن برکناری غافلگیرانه مایکل فلین، مشاور سابق امنیت ملی آمریکا رخ داد که همگی ضربه‌ای به تیم امنیت ملی وارد کرد. این اتفاقات نشان می‌دهند که تیم کنونی فعالیت خود را تا اواسط مارس آغاز نکرده بود. به رغم این مسائل به نظر می‌رسد نزاعی نیز در دولت آمریکا درباره سیاست خارجه میان افرادی که دستورات افراطی ترامپ را ترجیح می‌دهند مثل استیو بنن، سباستین گورکا، استفان میلر و کسانی که دستورات سنتی او را ترجیح می‌دهند مثل جیمز ماتیس، جان کلی، رکس تیلرسون و مک‌مستر در
گرفته بود تا این که بنن در ماه آگوست کنار رفت و دیگر مشخص نشد کدام جناح غالب بود و کدام دیدگاه استراتژی ملی را هدایت خواهد کرد.

3ـ از همان آغاز، شعار «نخست آمریکا» گزینه‌ای تأسف‌بار برای استراتژی امنیت ملی بود. برخی مواقع دولت آمریکا برای توجیه تصمیمات خود درباره مسائل جهانی آن را مطرح می‌کرد؛ اما این استراتژی تلاش کرد به شیوه‌ای آن را تفسیر کند که با مخالفت کمتری روبه‌رو شود، از این‌رو تصویری از واقعیت اولیه ارائه کرد.

جایگاه چین و روسیه در استراتژی جدید

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این استراتژی ادبیاتی است که در آن درباره دو رقیب قدرتمند آمریکا در صحنه اقتصادی و نظامی به‌کار رفته است. در واقع در این استراتژی برای صحبت درباره روابط با هم‌پیمانان تفکری در پیش گرفته شده طوری که هم‌پیمانان هم رقیب هستند و هم شریک.

با وجود کاربرد ادبیاتی نرم‌تر در این استراتژی واکنش‌ها در پکن و مسکو در قبال راهبرد جدید کاملا به گونه‌ای دیگر بود. هوآ چونیینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، گفت که راهبرد جدید آمریکا «روحیه جنگ سرد» را با خود یدک می‌کشد و این «به ضرر واشنگتن و دیگران خواهد بود». روسیه نیز گفت که در این راهبرد، «یک ماهیت امپریالیستی» و تأکید بر «یکجانبه‌گرایی» دیده می‌شود.

هوآ چونیینگ افزود: «هر کشوری، یا هر گزارشی که واقعیت‌ها را تحریف کرده یا با سوءنیت افترا بزند کاری عبث انجام داده‌است». او در ادامه گفت: «از ایالات متحده می‌خواهیم که از تحریف عمدی اهداف راهبردی چین دست بردارد و مفاهیم منسوخی چون روحیه جنگ سرد و بازی حاصل جمع صفر را کنار بگذارد که در غیر این‌صورت به خودش و دیگران ضرر خواهد زد.»

خبرگزاری شینهوا اعلام کرد این استراتژی در واقع نشان دهنده «پیروزی تندرو‌ها» در دولت دونالد ترامپ است. روزنامه «گلوبال تایمز» حزب کمونیست حاکم چین نیز نوشت با توجه به وسعت قابل توجه و توان چین، برای آمریکا غیرممکن است که بتواند چین را تحت مهار و کنترل درآورد.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی رئیس‌جمهور روسیه، نیز روز سه‌شنبه در واکنش به این بخش از راهبرد امنیتی جدید آمریکا گفت: «در نگاه اول، استراتژی جدید ماهیتی امپریالیستی دارد و نشان‌دهنده فقدان تمایل [آمریکا] برای کنار گذاشتن یکجانبه‌گرایی است».

هشدار افسر سابق سیا درباره راهبرد جدید ترامپ

فیلیپ جیرالدی، از ماموران سابق سازمان سیا در گفت‌وگو با اسپوتنیک گفت: راهبرد جدید ترامپ، ابزاری وسوسه‌برانگیز برای او فراهم می‌آورد تا مداخلات نظامی بیشتری در خارج از خاک آمریکا داشته باشد. این افسر سابق سازمان جاسوسی آمریکا در ادامه گفت: دادن پول بیشتر به ارتش در حالی که از قبل نیز بودجه زیادی داشته است، احمقانه است، بخصوص آن‌که این اقدام ابزاری را فراهم می‌آورد تا هر رئیس‌جمهوری را وسوسه کند تا از ارتش برای حل مشکلات خارجی بهره گیرد. جیرالدی با اشاره به سخنرانی ترامپ گفت: سخنرانی ترامپ به گونه‌ای طراحی شده بود تا هوادارانش آن چیزهایی را که می‌خواهند، از او بشنوند. شنیده نشدن این مطلب که چین و روسیه به‌عنوان دشمن توصیف شوند، تازگی داشت. آنها در حقیقت در برخی حوزه‌ها به‌عنوان رقیب محسوب می‌شوند اما در حقیقت هیچ‌یک از این دو کشور تهدیدی برای آمریکا نیستند.