بازی کثیف الیــزه

«ژان ایوه لو دریان» وزیر خارجه فرانسه همچنین در اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا با غیرقابل تحمل دانستن رفتار ایران در منطقه، مدعی شد فعالیت‌های موشکی بالستیکی ایران در تضاد با قطعنامه شورای امنیت و منافع آمریکا و فرانسه است. هفته گذشته نیز امانول مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه در امارات از احتمال وضع تحریم‌های جدید علیه ایران سخن گفت.

این در حالی است که انتظار می‌رود حداقل در آستانه سفری که مقامات فرانسوی به تهران دارند از طرح مسائلی که ممکن است روابط دوجانبه را تحت‌تاثیر قرار دهد، بپرهیزند.

از سوی دیگر، مواضع مقامات فرانسوی علیه فعالیت‌های دفاعی ایران در حالی بیان می‌شود که طی دو سال گذشته، میزان فروش تسلیحات نظامی فرانسه به خاورمیانه به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. فروش جنگنده‌های رافال به مصر و قطر و انعقاد قراردادی با امارات برای خرید دو فروند رزم‌ناو ساخت فرانسه موسوم به «گوئیند» از جمله این اقدامات بود. ایران در حالی برای افزایش توانمندی‌های دفاعی خود مورد انتقاد و تهدید قرار می‌گیرد که در نقطه مقابل، واردات تسلیحات کشورهای منطقه خاورمیانه در دوره 2016-2012 نسبت به دوره 2011-2007 رشد 86 درصدی داشته است و بر‌این‌اساس، عربستان سعودی و قطر، بزرگ‌ترین واردکنندگان ادوات نظامی در منطقه بوده‌اند. از سوی دیگر، عربستان سعودی دومین کشور واردکننده تسلیحات نظامی در جهان بوده است.

بهانه‌گیری موشکی

در همین رابطه دکتر حمیدرضا مقدم‌فر در گفت‌وگو با جام‌جم اظهار کرد: برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان اقدام به انعقاد قراردادهای سنگین تسلیحاتی می‌کنند، اما کشورهایی از جمله فرانسه به دنبال بهانه‌گیری به واسطه برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران هستند.

وی با اشاره به سخنان اخیر وزیر خارجه فرانسه در مورد احتمال تحریم ایران درباره برنامه موشکی ایران گفت: اساس موضوع تحریم موشکی ایران در حال حاضر تبدیل به شاخصی در مورد کشورهایی شده است که می‌خواهند از این موضوع به عنوان حربه استفاده کنند، به این معنی که اگر کشوری درصدد استفاده از این حربه باشد، نمی‌تواند دوست ما تلقی شود چه اروپایی و چه آمریکایی.

وی در عین حال افزود: در این صحنه نباید دچار فریب شویم، چرا که در برجام در برخی مقاطع به طرف مقابل اعتماد زیادی داشتیم و امروز نتیجه و عوارض آن را مشاهده می‌کنیم.

موضع قاطع ایران

البته با وجود تلاش‌های فراوان آمریکا و متحدانش، جمهوری اسلامی ایران تاکنون بصراحت اعلام کرده به هیچ وجه با دیگر کشورهای خارجی مذاکرات موشکی نخواهد داشت. در این زمینه حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با جام‌جم، با تاکید بر این‌که در مورد مسائل موشکی قاطعانه اعلام کرده‌ایم مذاکره‌ای نخواهیم داشت، گفت: باید محکم و قاطع در مورد موضوعات دفاعی خود پیش رویم و صنایع موشکی را ادامه دهیم، اما در عین حال طی گفت‌وگوها و مذاکرات در راستای موظف کردن آمریکا در اجرای برجام حرکت کنیم.

وی تاکید کرد: در جمهوری اسلامی ایران همه متفق‌القول هستند که در مورد موضوعات دفاعی و موشکی مذاکره‌ای نخواهیم داشت و جایی برای مذاکره وجود ندارد، چرا که تنها وسیله دفاعی ما در برابر تهدیدات است.

بهشتی‌پور در عین حال با اشاره به این‌که فرانسه برخلاف سخنانی که اخیرا مطرح می‌کند، ایران را تحریم نخواهد کرد، گفت: تحریم ایران به نفع فرانسه نیست، زیرا چند قرارداد با ایران امضا کرده است. البته درصورتی که این کشور به تحریم ایران اقدام کند در آن مقطع در این موضوع واکنش نشان می‌دهیم. مقدم‌فر هم با اشاره به این‌که باید با صدای بلند این موضع را اعلام کنیم، تصریح کرد: در برنامه موشکی بحث امنیت ملی و دفاع از تمامیت ارضی و بازدارندگی مطرح است و به‌هیچ عنوان قابل مذاکره نبوده و خط‌قرمزمان محسوب می‌شود.

بازی دوگانه

در این میان نکته حائز اهمیت آن است که در دوران پسابرجام میزان واردات کالاهای فرانسوی افزایش قابل توجهی داشته است. فرانسه گرچه در لابه‌لای مذاکرات هسته‌ای مواضع سختگیرانه داشت، اما نخستین کشوری بود که هیات‌های بزرگ اقتصادی خود را برای از سرگیری مراودات بازرگانی با ایران روانه کرد. امانوئل مکرون که در حوزه توانمندی‌های موشکی ایران سخن از تحریم می‌گوید، تاکنون بارها مخالفت خود را با اقدامات آمریکا در زمینه برجام اعلام کرده است. سیاست‌های کج دار و مریز فرانسه در مواجهه با سیاست‌های داخلی، منطقه‌‌ای و بین‌المللی ایران نشان داد که بار دیگر این کشور می‌خواهد در نقش پلیس بد ظاهر شود. با این وصف که این کشور اروپایی در کنار تهدید‌ جمهوری اسلامی ایران درباره توانمندی‌های موشکی در تلاش است که از سایر کشورهای اروپایی برای بهره‌گیری از فرصت‌های تجاری با کشورمان استفاده کند؛ رویه‌ای که البته در برخی محافل سیاسی از آن به باج‌خواهی تعبیر‌ می‌شود.

حمیدرضا مقدم‌فر در همین زمینه گفت: درصورتی که فرانسه خواهان حضور در فضای اقتصادی ایران است باید این‌گونه ادبیات تحقیرآمیز خود را نسبت به کشورمان تغییر دهد و اروپایی‌ها باید بدانند در صورتی که خواهان مراودات در زمینه‌های مختلف با ایران هستند، مذاکره مجدد و تحریم‌های جدید به بهانه‌های جدید را نمی‌پذیریم. وی افزود: در ضمن سیاستمداران عرصه دیپلماسی کشورمان نیز باید بدانند حضور فرانسه در کشورمان با این ادبیات موجب تحقیر است و نباید آن را بپذیرند. تردیدی نیست در شرایط جدید پسابرجام بسیاری از کشورهای غربی از جمله فرانسه در پی مشارکت اقتصادی‌ با ایران هستند اما این نکته را نباید از نظر دور داشت که لازمه یک رابطه متعادل سیاسی و اقتصادی، تعامل دوجانبه مثبت در عرصه‌های مختلف است. نباید شرایطی را فراهم آورد که طرف‌های تجاری از یک‌ سو از فرصت‌های مناسب داخل کشور بیشترین بهره‌ها را ببرند و از دیگر سو با راه‌اندازی بازی‌های سیاسی درصدد ایجاد محدودیت برای جمهوری اسلامی ایران باشند.

سابقه مواضع ضدایرانی مقامات فرانسه و واکنش رهبر انقلاب

نگاهی به مواضع مقامات فرانسوی در گذشته نیز نشان می‌دهد که در روابط با کشورمان از موضعی بالا به پایین می‌نگرند و در بیان مواضع خود علیه کشورمان هیچ ملاحظه‌ای را در نظر نمی‌گیرند. بهمن سال گذشته بود که ژان مارک آیرو، وزیر خارجه وقت فرانسه در راس یک هیات اقتصادی 60 نفره به کشورمان آمده بود. در ضیافت شامی که در سفارت فرانسه به افتخارش برگزار شده بود یکی از تجار فرانسوی از او پرسید: «جناب وزیر چرا این سفر دقیقا در روزی انجام شد که فرانسه به همراه انگلیس و آمریکا در خلیج‌فارس و در نزدیکی آب‌های ایران مانور نظامی که طبیعتا پیام‌های خاصی دارد، برگزار کرده‌اند؟» این تاجر برجسته فرانسوی در ادامه با نگرانی پرسید: «آیا فکر نمی‌کنید این مساله روی روابط تجاری ما با ایران تاثیر بگذارد و نتوانیم در این سفر قرارداد خاصی منعقد کنیم؟ شما از واکنش مقامات ایرانی نگران نیستید؟»

وزیر خارجه فرانسه در پاسخ گفت: «خیر، بنده هیچ نگرانی نسبت به موفقیت‌آمیز بودن این سفر ندارم. مقامات ایرانی در هیچ‌یک از جلسات مقدماتی و برنامه‌ریزی برای سفر در تهران و پاریس به این مسأله معترض نشدند.» آریو سپس در موضعی تحقیرآمیز مدعی می‌شود: «دولت ایران به این سفرها احتیاج دارد و مطمئنم هیچ اعتراضی در جلسات فردا هم نخواهیم شنید.»

همین اظهارات بود که واکنش رهبر معظم انقلاب را به همراه داشت و ایشان در دیدار دست‌اندرکاران راهیان نور فرمودند: اشتباه بزرگ بعضی از ماها در چالش اقتصادی بزرگی که امروز کشور دچار آن است -که ما امروز دچار چالش اقتصادی هستیم- این بود که در زمینه‌ اقتصادی اظهار ضعف شد؛ دشمن دید اینجا جایی است که می‌شود فشار آورد، [لذا] فشار را زیاد کردند؛ [طوری که] از یک نفر در مصاحبه بپرسند این رزمایشی که شما دارید فلان‌جا می‌کنید و درعین‌حال با ایرانی‌ها مذاکره می‌کنید، [یک وقت] ایرانی‌ها از این رزمایش ناراحت نشوند که به این مذاکرات اقتصادی ضربه بخورد، او رویش بشود و خجالت نکشد از این که بگوید «نه آقا، اینها تأثیری ندارد؛ ایرانی‌ها این‌قدر احتیاج به این مذاکرات دارند که امثال این رزمایش ضرری به مذاکره‌ اقتصادی ما نمی‌زند»! این اظهار ضعف در مقابل دشمن نباید بشود.