گواهی حق‌تقدم خرید سهام چیست؟

از مزایای سهام در مقایسه با سایر انواع اوراق بهادار این است که چون سهامداران یک شرکت، در واقع به نسبت سهم خود، مالک آن شرکت محسوب می‌‌شوند، در خرید سهام جدید شرکت نیز در اولویت قرار دارند. به این اولویت، حق‌تقدم خرید سهام می‌‌گوینـد.

به عنوان مثال، فرض کنید شرکت الف که دارای ده میلیارد تومان سرمایه است قصد دارد با انتشار سهام جدید در بورس، سرمایـه خود را 20 درصـد افزایش داده و از ده میلیارد تومان، به 12 میلیارد تومان برساند. با توجه به این که قیمت اسمی هر یک از سهام شرکت‌‌های پذیرفته شده در بورس، صد تومان است، بنابراین شرکت مذکور برای آن که سرمایه خود را دو میلیارد تومـان افزایش دهد، باید 20 میلیون سهم صد تومانـی منتشر کند:

000/000/000/2=100×000/000/20

در این حالت، سهامداران فعلی شرکت الف برای خرید سهام جدید شرکت حق‌تقدم دارند و می‌توانند به میزان 20 درصد تعداد سهام موجود خود (یعنی متناسب با درصد افزایش سرمایه شرکت) سهام جدید با قیمت صد تومان بخرند. بنابراین، اگر فردی مالک هزار سهم شرکت الف باشد، می‌‌تواند 200 سهم جدید با قیمت اسمی صد تومان خریـداری کند.

200=20%×1000

اما این حق‌تقدم، چه جذابیتی برای سهامداران فعلی شرکت دارد؟

قیمت سهام اغلب شرکت‌ها در بورس، بیشتر از قیمت اسمی آنهاست، به عنوان مثـال، اگرچـه قیمت اسمی سهام شرکت الف صد تومان است، اما ممکن است قیمت این سهم در بورس، 150 تومان باشد. در این صورت، قیمت بازار سهام شرکت الف، 50 تومان بیشتر از قیمت اسمی آن خواهد بود. بنابراین، سهامداران فعلی این شرکت با خرید سهام جدید، در واقع 50 تومان به ازای هر سهم سود به دست می‌‌آورند، سودی که تنهـا به سهامداران فعلی شرکت تعلق دارد.

50=100-150

تاکنون با مزایای حق‌تقدم خرید سهام برای سهامداران فعلی شرکت آشنا شده‌اید، اما شاید این دو سؤال درباره حق‌تقدم، ذهن شما را به خود مشغول کرده باشد:

سهامداران فعلی چگونـه از تصمیم شرکت برای افزایش سرمایه مطلع می‌شوند؟

آیا سهامداران فعلی، ملزم به استفاده از حق‌تقدم خود هستند و در صورت استفاده نکردن از حق‌تقدم، از کسب سود ناشی از مابه‌التفاوت قیمت اسمی و قیمت بازار سهم محروم خواهند شد؟

پس از آن که موضوع افزایش سرمایه شرکت به تصویب رسید، موضوع در روزنامه کثیرالانتشاری که به عنوان روزنامه رسمی شرکت انتخاب شده، منتشر می‌‌شود تا همه سهامداران از این تصمیم مطلع شوند. همچنین فرمی برای سهامداران آن شرکت ارسال شده و از آنها درخواست می‌‌شود درصورت تمایل به استفاده از حق‌تقدم خود برای خرید سهام جدید، فرم مذکور را تکمیل و برای شرکت ارسال نمایند. به این فرم، اصطلاحا گواهی حق‌تقدم خرید سهام گفته می‌‌شود.