برنده، کسی است که نترسد

دکتر صادق کوشکی، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین‌المللی معتقد است که ترامپ تصویر آمریکا را بدون روتوش به جهان ارائه کرده است. وی درگفت‌وگو با ما در این زمینه به سوالاتمان پاسخ داده که می‌خوانید .

چه تعریفی از رفتار‌های رئیس‌جمهور فعلی آمریکا دارید؟

ممکن است که برخی از رفتارها یا نحوه گفتار رئیس‌جمهور فعلی آمریکا به گونه‌ای باشد که برخی از او به عنوان دیوانه یاد کنند یا رفتارهای او را غیردیپلماتیک بدانند اما واقعیت اینجاست که ترامپ آینه‌ای است که واقعیت حاکمیت آمریکا را مخصوصا در عرصه بین‌الملل به نمایش می‌گذارد، یعنی تصویر واقعی و دقیق رفتار آمریکا در عرصه بین‌الملل همین چیزی است که ما در رفتار ترامپ می‌بینیم. ترامپ تصویر آمریکا را بدون روتوش به جهان ارائه می‌کند، اگر اوباما یا سایر روسای جمهور آمریکا حفظ ظاهر می‌کردند اما در نهایت باید گفت رفتار آمریکا در عرصه بین‌الملل و واقعیت، زیاده‌خواهانه، متکبرانه، بی‌ادب، گستاخ و بی‌اعتنا به قواعد بین‌المللی و حقوق ملت‌هاست و نمی‌شود به آن خرده گرفت و در واقع آقای ترامپ این حقیقت در حاکمیت آمریکا را به نمایش می‌گذارد.

رفتارهای تهاجمی که ترامپ از خود نشان می‌دهد چقدر به انزوای این رئیس‌جمهور در ابعاد بین‌المللی کمک می‌کند؟

رفتارهای ترامپ ممکن است خوشایند برخی نباشد اما ایشان رئیس‌جمهور آمریکاست و بسیاری از کشورهای دنیا نمی‌توانند آمریکا را در معادلاتشان کنار بگذارند. شاید برخی از اروپایی‌ها به دلیلی رفتار ترامپ را نپذیرند اما رفتار ترامپ نکته‌ای است و واقعیت ایالات متحده آمریکا مطلب دیگری است. اینطور نیست که اگر کسی از رفتار ترامپ خوشش نیامد بتواند آمریکا را از معادلات سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی خود حذف کند. بنابراین این نگاه که رفتار ترامپ آمریکا را منزوی خواهد کرد تحلیل دقیق و واقع‌بینانه‌ای نیست چون هیچ‌گاه در عرصه سیاست بین‌الملل کسی به خاطر رفتار یا عملکرد یک رئیس‌جمهور سیاست خارجی‌اش را تغییر نمی‌دهد آن هم در صورتی که طرف مقابل آمریکا باشد. همه کشورهای دنیا بویژه اروپایی‌ها خودشان را با آمریکا تنظیم خواهند کرد و اولویتشان رابطه با آمریکا و کنش‌های متقابل با این کشور است هرچند که رئیس‌جمهورش ترامپ باشد.

چرایی استفاده از ادبیات ضد ایرانی ترامپ را چگونه تحلیل می‌کنید؟

این سیاستی است که در طول 39 سال گذشته همه روسای جمهوری آمریکا در پیش گرفتند. سیاست یکی است ولی ممکن است زمانی با ادبیات دیپلماتیک اوباما و زمانی با ادبیات صد درصد آمریکایی ترامپ و زمانی با رفتار دیگری متجلی شود. اما واقعیت نگرش آمریکایی‌ها و هیات حاکمه این کشور به جمهوری اسلامی در طول 39 سال گذشته همین چیزی است که الان بدون روتوش و بدون پرده در رفتار ترامپ می‌بینید.

آینده رفتار رئیس‌جمهور آمریکا در قبال ایران را چگونه تصور می‌فرمایید؟

آمریکایی‌ها تا آنجایی که احساس کنند مخاطبشان می‌ترسد و عقب‌نشینی می‌کند با گستاخی عمل می‌کنند اما اگر ببینند که مخاطبشان ترس و واهمه‌ای ندارد و با قدرت ایستاده سعی می‌کنند عقب‌نشینی کنند و دست از رفتار تهاجمی بردارند. این قضیه در طول دو هفته اخیر در رفتارهای آمریکا نسبت به کره‌شمالی قابل مشاهده است. در رفتاری که با ملت ما داشت هم همینطور است، به همین خاطر اگر احساس کنند که مردم، دولت و دولتمردان ما از آنان واهمه دارند و می‌ترسند، قطعا به گستاخی‌هایشان خواهند افزود و پیشروی خواهند کرد اما اگر ببینند که مردم ما، دولتمردان و مقامات محکم ایستادند و قصد عقب‌نشینی ندارند آنوقت شاهد خواهیم بود که رفتارشان را تغییر خواهند داد.

نقش رژیم صهیونیستی در جهت‌دهی رفتارهای ضد ایرانی رئیس‌جمهور آمریکا را چگونه می‌بینید؟

آمریکایی‌ها سیاست خارجی‌شان را از اسرائیل نمی‌گیرند یعنی دستور از اسرائیل نمی‌گیرند برای این‌که اسرائیل جزئی از امنیت و منافع ملی آمریکاست بنابراین وقتی تصمیمی اتخاذ می‌کنند در این تصمیم، منافع خودشان و منافع صهیونیست‌ها را لحاظ می‌کنند و اینگونه نیست که بگوییم منافع اسرائیل با منافع آمریکا متفاوت است. لذا مسیری که طی می‌شود در راستای منافع آمریکا و صهیونیست‌هاست، حالا ممکن است اوباما با یک تاکتیک و ترامپ به شکل دیگر این مسیر را دنبال کند.

آیا تیم سیاست خارجی ترامپ در شرایط فعلی برای مقابله با برخی کشورها که ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل نام آنها را به عنوان دشمن یاد کرد، یکپارچه است؟

تصمیم‌سازی برای سیاست خارجی آمریکا بین او و وزیر خارجه‌اش و احیانا وزیر جنگ و مشاور امنیت ملی‌اش بسته نمی‌شود. پژوهشکده‌ها، اندیشکده‌ها، دانشگا‌ها و مراکز پژوهشی کلانی برای سیاست خارجی آمریکا تصمیم‌سازی می‌کنند و چیزی که ما در قالب ترامپ و کابینه‌اش می‌بینیم ویترین این تصمیم‌گیری است.اگر تصمیم‌سازی از سوی ترامپ یا تیلرسون یا امثالهم اتفاق می‌افتاد می‌توانستیم اینگونه سخن بگوییم که آیا اینها در قد و قواره این تصمیمات هستند یا نه. اما اینها معمولا اجراکننده تصمیماتی هستند که گرفته می‌شود و به نوعی ویترین این تصمیم‌سازی‌ها هستند.

آینده رفتاری رئیس‌جمهور آمریکا به کجا خواهد کشید و آیا در منطقه باعث منازعاتی خواهد شد؟

آمریکایی‌ها از آنجایی که در حوزه منافع و امنیت ملی آسیب‌پذیرند و به طور جدی مراقب جایگاه و پرستیژ خود هستند رفتارشان را با رفتار طرف مقابل تنظیم می‌کنند و اگر ضعفی از طرف مقابل ببینند حتما حالت تهاجمی و گستاخی خود را افزایش خواهند داد.