کنترل چشمه جوشان محبت

در واقع نبایدفراموش کرد اگر بچه‌ها عزیز هستند و احتیاج به توجه و مراقبت دارند اما تربیت و نوع رفتار آنها مهم‌تر است. زیرا اگر نتوانیم بچه‌های مودبی داشته باشیم قبل از شیرین و عزیز بودن آنها، لوسی و بی‌ادبی شان تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد و باعث می‌شود دیگران علاقه‌ای به معاشرت با ما و بچه‌هایمان نداشته باشند؛ چون تحمل بچه‌های لوس و بی‌ادب کار آسانی نیست. بنابراین اگر می‌خواهیم بچه‌های خوب و دوست داشتنی داشته باشیم باید فراموش نکنیم بین محبت زیاد و لوس شدن فرزندمان مرز باریکی است که حتما باید به آن توجه داشته باشیم.

اما چگونه باید با بچه هایمان رفتار کنیم تا علاوه بر این‌که با آنها مهربان باشیم نگذاریم لوس ‌شوند، نسبت به قوانین خانه بی اعتنا باشند یا بد‌رفتاری کنند. در این خصوص با دکتر سیما قدرتی، روان‌شناس و مشاور گفت‌وگو کرده‌ایم.

انتخاب روش تربیتی

بعضی والدین در تربیت فرزندان خود بیش از حد سهل‌گیر هستند و بدون هیچ کنترل یا وضع قوانینی فقط به فرزندان خود محبت می‌کنند. اگر هم مرتکب خطایی شوند آنها را تنبیه نمی‌کنند. به این ترتیب آنها متوجه رفتارهای اشتباه خود نمی‌شوند و فرق بین رفتارهای درست و غلط را تشخیص نمی‌دهند.

برعکس والدین سختگیر آن قدر با وضع قوانین مختلف کودک را تحت فشار می‌گذارند که هیچ‌گاه رابطه دوستانه و محبت‌آمیزی بین آنها شکل نمی‌گیرد. در این روش تربیتی، ‌بچه‌ها همیشه از والدینشان می‌ترسند و به همین دلیل ناچار به حرف‌های پدر و مادرشان گوش می‌دهند و از آنها اطاعت می‌کنند.

ولی در روش مقتدرانه، والدین با قاطعیت قوانینی را در خانه وضع می‌کنند که با اجرای آنها بچه‌ها به‌موقع تشویق می‌شوند و در زمان لازم تنبیه و محرومیت را هم تجربه می‌کنند.

والدین مقتدر نه آن‌قدر به فرزندان خود محبت می‌کنند که بیش از حد لوس شوند و نه آن‌قدر سخت می‌گیرند که همیشه احساسی ناشی از ترس داشته باشند. رابطه آنها هم همیشه با فرزندانشان ناشی از احترام و محبت است. یعنی انتظار دارند همان‌گونه که خودشان به فرزندانشان احترام می‌گذارند آنها هم متقابلا رفتار محترمانه‌ای داشته باشند. به این ترتیب بچه‌ها اصلا لوس نمی‌شوند و یاد می‌گیرند در جمع و مهمانی هم باید قوانین حاکم بر خانه را رعایت کنند.

روش‌های ابراز محبت

والدین به روش‌های مختلف محبت خود را به فرزندانشان نشان می‌دهند. مثلا از طریق کلام، نوازش یا خریدن هدیه به فرزندشان ابراز محبت می‌کنند.

اگر ما نتوانیم به فرزندمان نشان دهیم دوستش داریم او همیشه به‌دنبال دریافت محبت از افراد و موقعیت‌های دیگر خواهد بود و دوست دارد آن را در وجود افراد دیگرجست‌وجو کند. با توجه به این‌که همه ما احتیاج به محبت داریم بهترین حالت این است که ابتدا آن را از والدین خود دریافت کنیم. چون اگر نتوانیم از این نوع محبت به اندازه کافی برخوردار شویم هیچ محبتی جایگزین آن نخواهد شد.

میزان این محبت و چگونگی ابراز آن موضوع بسیار مهمی است که اگر از آن آگاهی نداشته باشیم مشکلات زیادی برایمان به‌وجود می‌آید و جبرانش بسیار سخت خواهد شد.

در واقع ما باید علاوه بر این‌که محبت خود را به شیوه‌های مختلف به فرزندانمان نشان دهیم توجه داشته باشیم نباید بیش از حد به آنها محبت کنیم؛ به‌گونه‌ای که هر بار بتوانند به طریقی ما را قانع کنند به حرفشان گوش دهیم. اگر ما در طولانی‌مدت به بچه‌ها چنین اجازه‌ای بدهیم تغییر دادن آن بسیار سخت خواهد شد. بنابراین بهتر است از ابتدا روش درستی را انتخاب کنیم.

به فرزندان خود باج ندهید

بعضی والدین معمولا نگرانند فرزندانشان خصوصا در مهمانی‌ها و در جمع بدرفتاری نکنند و آبرویشان را نبرند. به همین دلیل از ترس این‌که این اتفاق‌ها بیفتد حتی به فرزندانشان باج می‌دهند.

اگر رفتار قاطعانه‌ای با کودکان داشته باشیم بدون هیچ ترس و نگرانی به آنها اجازه می‌دهیم گاهی هم عصبانی شوند، اما با دلیل و استدلال به آنها توضیح می‌دهیم چطور باید به دیگران احترام گذاشت.

والدینی که توانایی لازم برای برخورد با رفتارهای اشتباه فرزندانشان را ندارند مجبورند به نوعی به آنها باج بدهند تا ساکت بمانند. مثلا با وجود این‌که می‌دانند کودکان نباید به مدت طولانی پای تلویزیون یا کامپیوتر بنشینند، در برخی مواقع مانند مهمان‌داری و ... به او این باج را می‌دهند تا با شیطنت‌های خود مزاحمتی برایشان به وجود نیاورد؛ راهکاری که کاملا نادرست است. به این ترتیب بچه‌ها به‌اصطلاح لوس می‌شوند و همیشه با سوءاستفاده از حساسیت‌های والدین خود حرفشان را به کرسی می‌نشانند.

یکتا فراهانی