همسایگان نگران کودتای ریاض

با توجه به این‌که نظام حکومتی سعودی اختیارات فراوانی به پادشاه می‌دهد، ملک سلمان از همان ابتدای به قدرت رسیدن به دنبال از بین بردن تمام میراث برجای مانده از ملک‌‌عبدالله بود. تحولاتی مانند حمله نظامی و یورش سبوعانه به یمن و دخالت‌های آشکار در سوریه و دخالت در حملات تروریستی سعودی‌ها در کشورهای منطقه، شرایط پیچیده‌ای را برای حکام عربستان به وجود آورده بود. در کنار این مسائل بی‌ثباتی و وخامت اقتصادی و شرایط رو به ورشکستگی سعودی‌ها و تنش‌ها و رقابت‌های داخلی در خاندان آل‌سعود برای کسب قدرت، شکست‌های سیاسی خارجی و بین‌المللی، افکار خاندان آل‌سعود را پریشان کرده و به دنبال نجات خود از این مشکلات و رهایی از شکست‌ سیاسی خود بودند.

احتمالا بعد از سفر ترامپ به ریاض و دیدار محمد بن سلمان در واشنگتن با رئیس‌جمهور آمریکا موافقت ضمنی کاخ سفید برای تغییر در عربستان گرفته شده بود و سعودی‌ها برای کسب رضایت آمریکا رشوه چند صد میلیاردی تحت عنوان توافق خرید سلاح و قراردادهای تجاری و اقتصادی امضا کردند.

با توجه به نگاه افراطی ولیعهد جدید عربستان و غرور و بی‌تجربگی و خامی این جوان تازه به دوران رسیده احتمال تنش نظامی میان عربستان و کشورهای همسایه این کشور بالا خواهد گرفت و به نظر می‌رسد حکام مستبد سعودی با توجه به شکست‌های پی در پی منطقه‌ای و بین‌المللی و وخامت اوضاع اقتصادی به دنبال سیاست فرار به جلو هستند که از فشارهای موجود خود بکاهند و افکار عمومی را از داخل به خارج کشور خود هدایت و منتقل کنند.

در این رهگذر فشار به قطر به بهانه‌های واهی حمایت از حزب‌الله لبنان و حماس و روابط نزدیک با جمهوری اسلامی ایران با هدف جلب نظر و حمایت برخی کشورهای عربی ـ اسلامی سیاست جدیدی است که سعودی‌ها در پیش گرفته‌اند که تاکنون باتوجه به موضع مسئولان قطری و عدم پذیرش شروط سعودی‌ها و غیرقابل واقع خواندن پیشنهادات برخی کشورهای عربی منطقه در کاهش روابط دیپلماتیک با ایران و تعطیلی شبکه الجزیره و قطع رابطه با حماس، زیر بار فشار سعودی‌ها نرفته‌اند.

در این میان نقش کشورهای میانجی میان عمان که همواره به‌دنبال تنش‌زدایی از منطقه استراتژیک حاشیه جنوبی خلیج‌فارس و ایجاد ثبات منطقه‌ای بوده‌اند را نباید نادیده گرفت. عمانی‌ها اعتقاد دارند کشورهای حوزه خلیج‌فارس از هرگونه اختلاف و تنش سیاسی و نظامی متضرر خواهند شد و اعتقاد دارند هرگونه اختلاف در این منطقه باعث بی‌ثباتی بیشتر و برهم خوردن امنیت در این کشورها خواهد شد.

گرچه عمانی‌ها از گذشته با عربستان اختلافات مرزی داشته و دارند، اما هیچ‌گاه رهبران عاقل عمان از روش‌های غیرمنطقی و احساسی برای تامین حقوق خود بهره نگرفته‌اند.

جمهوری اسلامی ایران نیز با اعتقاد راسخ به حفظ امنیت منطقه‌ای و پرهیز از هرگونه تنش سیاسی و نظامی با همسایگان و دنبال کردن سیاست همگرایی منطقه‌ای برای ایجاد ثبات و امنیت در خلیج‌فارس و کشورهای همسایه، به‌دقت تحولات را زیرنظر دارد و برای حفظ اقتدار و امنیت ملی خود و کشورهای همسایه از ظرفیت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای ایجاد ثبات و امنیت تلاش می‌کند و به هیچ کشوری اجازه تعرض به مرزهای آبی و خاکی و هوایی خود نمی‌دهد و هرگونه تحرک شیطنت‌آمیز را با قدرت و صلابت پاسخ خواهد داد.

در این میان بهتر است واشنگتن از سیاست جنگ‌افروزی، مداخله‌گری، ایران‌هراسی و فروش سلاح خطرناک و بی‌فایده به حامیان اصلی تروریسم دست بردارد و دولت‌های منطقه نیز بهتر است به جای هزینه کردن میلیاردها دلار از ثروت مردم خود در ازای حمایت‌های موهوم آمریکا، به فکر ثبات، رفاه و آسایش واقعی مردم از طریق احترام به حق تعیین سرنوشت ملت‌ها و صرف این مبالغ هنگفت در امور توسعه و همکاری سازنده منطقه‌ای باشند.

حسین نوش‌آبادی - سفیر سابق ایران در عمان