پیشگیری از کمر دردهای دانش‌آموزی

وقتی قوس طبیعی گردن از بین می‌رود، فشار روی دیسک‌ها و رباط‌ها افزایش می‌یابد و درد گردن در صورت فشار روی ریشه‌های عصبی، به بازوها و دست‌ها منتشر می‌شود و خواب رفتگی و گزگز و مورمور را در دست‌ها ایجاد می‌کند‌. بروز گره‌های عضلانی در اثر اسپاسم طولانی مدت این عضلات و سردرد و تهوع‌، از دیگر عوارض این نشست غلط و طولانی است. ستون فقرات کمری هم بخصوص در ناحیه مهره‌های چهارم و پنجم و اول خاجی به علت وضعیت نود درجه و تحمل وزن تنه بسیار آسیب‌پذیر بوده و مستعد بیرون زدگی دیسک بین مهره‌ای و درگیری عصب سیاتیک است.

نشستن طولانی بویژه با کمی چرخش تنه یا اعمال وزن غیرقرینه بر طرفین لگن هم چرخش لگن نسبت به استخوان خاجی را ایجاد می‌کند که اختلاف طول پاها و درد ناحیه بالای باسن را در پی خواهد داشت. مهره‌های پشتی به علت وضعیت خمیده طولانی مدت می‌توانند دچار تغییر شکل به صورت قوز پشتی شده و در طولانی‌مدت وضعیت تنفسی فرد را دچار اختلال کند.

همچنین قوز پشتی سبب فشار روی دنده‌ها و التهاب غضروف انتهایی آنها یا اسپاسم عضلات بین دنده‌ای می‌شود که بسیار دردناک است و تنفس و تحرک را برای فرد دشوار می‌سازد. از دیگر وضعیت‌های پرخطر برای مطالعه، روی شکم خوابیدن است. در این وضعیت تنه با ستون کردن آرنج‌ها بالا قرار می‌گیرد یا دست‌ها زیر چانه واقع می‌شوند. این وضعیت هم در طولانی مدت، روی مفاصل پشتی ستون فقرات فشار اعمال کرده با سایش غضروف مفصلی سبب آرتروز یا قفل‌شدن این مفاصل می‌شود.

به دانش‌آموزان توصیه می‌شود هر 15 تا 20 دقیقه وضعیت مطالعه خود را تغییر دهند. هنگام مطالعه، کتاب یا رایانه مقابل سر و چشم‌ها قرار گیرد تا سر خم نشود. تمرین‌های ایزومتریک و کششی را با مشاوره فیزیوتراپی آموزش‌دیده و هر 4 تا 5 ساعت مطالعه انجام دهند. در هر روز 30 تا 45 دقیقه شنای آرام یا پیاده‌روی را در برنامه خود بگنجانند تا از بروز آسیب‌های مذکور در امان باشند.

دکتر پرهام پارسانژاد

فیزیوتراپیست