اقبال شرکت‌های بزرگ به پهپادهای ارائه‌دهنده اینترنت کم‌رنگ شده است

دشواری‌های تحقق یک رویا

تصورش یادآور داستان‌های علمی ـ تخیلی است؛ پهپادی خودران که با انرژی خورشید کار می‌کند و می‌تواند هربار هفته‌ها یا حتی ماه‌ها پرواز کند تا اینترنت پرسرعت را به قسمت‌هایی از کره زمین برساند که پیش از آن هرگز اتصال به اینترنت نداشته‌اند. این نقشه جاه‌طلبانه‌ای بود که باعث شد گوگل، شرکت هوافضای تیتان را در سال 1393/2014 خریداری کند.

کد خبر: ۱۰۱۶۰۵۰

هدف گوگل این بود که دسترسی به اینترنت (و طبعا آن دسته از خدمات گوگل را که شرکت می‌تواند از طریق آنها فروش تبلیغات داشته باشد)، برای گروه جدیدی از کاربران فراهم کند، اما تیتان مدتی طولانی نزد گوگل دوام نیاورد. پس از آن‌ که گوگل، بخشی از شرکت آلفابِت شد، پروژه تیتان ابتدا به شرکت ایکس واگذار شد که یکی از شرکت‌های آلفابت است و به پروژه‌های ابداعی و جاه‌طلبانه می‌پردازد؛ سپس با پروژه وینگ ادغام شد که پروژه پهپادی دیگری در شرکت ایکس بود که تمرکز آن بر استفاده از پهپاد برای ارسال مرسوله‌های پستی بود. سرانجام شرکت ایکس اخیرا این خبر را تأیید کرد که سال گذشته تصمیم بر لغو کامل پروژه تیتان گرفته است و تعدادی از کارمندان آن را در بخش‌های دیگری به کار خواهد گرفت. این جدیدترین شکست در عرصه رقابتی‌ فضایی‌ است که چند سال پیش، مانند موجی سریع میان صنایع مرتبط به اینترنت به راه افتاده بود؛ گوگل، فیس‌بوک و شرکت‌های دیگر تلاش‌هایی را در زمینه ساخت ماهواره‌ها، پهپادها و سایر هواپیماهایی آغاز کردند که قادر به فراهم کردن اتصال اینترنت، عکسبرداری و ارائه سایر خدمات سودمند از آسمان باشند.

تلاش گوگل و فیس‌بوک

طبق گزارش اخیر وال‌استریت ژورنال، شرکت تصویربرداری اسکای‌باکس، شرکت خدمات ماهواره‌ای که گوگل سال 1393 / 2014 به قیمت 500 میلیون دلار (حدود 1900 میلیارد تومان) خریده و نام آن را به تِرا بِلا تغییر داده بود، اکنون به مزایده گذاشته شده است.

از سوی دیگر فیس‌بوک با هیاهوی زیاد، تمایل خود را به استفاده از ماهواره‌ها و پهپادهای اینترنتی اعلام کرده، اما تاکنون در این زمینه فعالیت چندانی از خود نشان نداده است. پهپاد آکوئیلای این شرکت در نخستین پرواز آزمایشی خود آسیب دید؛ اتفاقی که فیس‌بوک تمایل چندانی به صحبت درباره آن از خود نشان نداده است. همچنین این شرکت، ماهواره ارائه اینترنت خود به نام آموس ـ 6 (Amos-6) را در انفجار موشک اسپیس‌ایکس که شهریور گذشته اتفاق افتاد، از دست داد. البته در مورد انفجار، تقصیری متوجه فیس‌بوک نیست، اما این حادثه، صدمه‌ مالی شدیدی به نقشه‌های این شرکت وارد کرد. مارک زوکربرگ، مالک فیس‌بوک در آن زمان گفت که فیس‌بوک همچنان به تلاش‌ در زمینه عرضه هوایی و فضایی اینترنت متعهد است.

اگر منصفانه قضاوت شود، باید گفت مساله‌ای که فیس‌بوک و آلفابت در حال تلاش برای حل آن هستند، مساله ساده‌ای نیست و در عین حال، اگر بتوانند از عهده حل آن برآیند و از نخستین شرکت‌هایی باشند که برای نسل جدیدی از کاربران، اتصال اینترنت فراهم می‌کنند، سود عظیمی در انتظارشان خواهد بود.

هدف، درآمدزا بودن ارائه اینترنت

گرچه در ترازنامه‌های فیس‌بوک و گوگل وجوهی به ارزش میلیاردها دلار به چشم می‌خورد، اما حتی صاحبان عظیم‌ترین سرمایه‌ها نمی‌توانند تا ابد روی پروژه‌هایی سرمایه‌گذاری کنند که سودی در بر نداشته باشد. فراهم کردن امکان دسترسی به اینترنت از طریق پهپاد، ماهواره یا بالن کاری بسیار هزینه‌بر است که هنوز میزان ثمربخشی و سوددهی آن مشخص نیست. طبق گفته مسئولان ایکس، این شرکت همچنان قصد دارد هدف خود را برای ارائه اینترنت از آسمان دنبال کند و می‌خواهد این کار را از طریق پروژه لون با ساخت بالن‌هایی انجام دهد که در ارتفاعات بالا پرواز می‌کنند، اما ‌بتازگی شرکت‌های آلفابت تحت فشار قرار گرفته‌اند که ثابت کنند، پروژه‌های این‌چنینی توانایی تبدیل شدن به کسب‌وکار واقعی را در آینده دارند. با توجه به این فشارها بعید نیست، فعالیت‌ لون نیز نتواند مدت طولانی تداوم داشته باشد.