بهار و سرکشی‌های خودرویی

فصل بهار و به تبع آن شروع گرما پیش‌درآمدی است تا بازرسی‌های خاص این ایام در فهرست کارهای رانندگان و مالکان خودرو لحاظ شود. تغییر در نوع روغن موتور، تنظیم باد چرخ‌ها، بازدید سیستم خنک‌کننده، بازدید سطح روغن ترمز و اطمینان از سلامت آن ازجمله مواردی است که حضورشان در این فهرست برجسته‌تر از سایرین خواهد بود.

روغن موتور مناسب برای بهار و تابستان

اهمیت روغنی که در موتور خودروها به کار برده می‌شود کمتر از خونی که در بدن موجودات زنده در جریان می‌باشد، نیست. گرانروی اولین و مهم‌ترین ویژگی‌ای است که در استفاده از روغن‌ها باید در نظر گرفته شود. داشتن گرانروی مناسب برای روغن موتور در شرایط مختلف دمایی کارکرد، جهت روانکاری صحیح قطعات متحرک موتور الزامی است. از همان لحظه‌ای که موتور روشن می‌شود حرارت آن حدودا با درجه حرارت محیط یکسان است ولی بتدریج با کارکرد موتور، درجه حرارت بالاتر می‌رود. انجمن مهندسین خودرو طبقه‌بندی روغن‌های موتور را برحسب گرانروی و درجه حرارت با علامت استاندارد SAE مشخص می‌کنند و در این طبقه‌بندی هرچقدر عدد درج شده در کنار W که مخفف کلمه Winter (زمستان) است کمتر باشد، روغن برای منطقه سردتر مناسب‌تر می‌باشد. پس اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که دارای دمای معتدلی است از روغن‌هایی استفاده کنید که W15 یا W10 باشند.

باد خنک؛ دغدغه روزهای گرم

پیشرفت فناوری به‌کاررفته درخودروها در سال‌های اخیر از یک طرف و گرم شدن دمای زمین از سوی دیگر سازندگان خودرو را به سمت به‌کارگیری از سیستم خنک‌کننده کابین یا همان کولر در محصولاتشان سوق داد. این آپشن گرانقیمت هم‌اکنون روی اکثر خودروها وجود دارد و الحق که در گرمای طاقت‌فرسای تابستان مهم‌ترین عامل آسایش سرنشینان خودروهاست. اما در فرهنگ ایران مثلی وجود دارد با این عنوان: «هرچقدر پول بدهی آش می‌خوری.» در مورد کولر خودرو این مثل بسیار کاربرد دارد؛ آن زمان که دکمه AC خودروی خود را فشار می‌دهید و در نهایت ناباوری نشانی از باد خنک احساس نمی‌کنید و این حالت شما را مجبور به پرداخت هزینه‌ای از 50 هزار تا یک میلیون تومان می‌کند تا دوباره بتوانید صاحب کابینی خنک و متبوع در روزهای گرم آینده باشید. این اتفاق دلایل فراوانی دارد. از خرابی اورینگ‌های انتهای کندانسور گرفته تا شکستگی و فرار گاز از لوله‌های آلومینیومی و اتصالات آنها. اگر کولر خودرویتان دچار ایراد شده تا هوا گرم‌تر نشده نسبت به تعمیر آن اقدام کنید. زیرا هم تعمیرکاران فرصت بیشتری برای رفع ایراد دارند و هم قیمت‌ها، همان قیمت‌های سال قبل است. یکی از راه‌های کمک به سلامت سیستم کولر خودرو استفاده کوتاه‌مدت آن حتی در ایام سرد سال است. زیرا با فعالیت کندانسور گاز و روغن همراه آن به حرکت درآمده و از فساد آنها جلوگیری می‌شود.

روغن ترمز؛ خسته از رطوبت‌های زمستانی

روغن ترمز جزو آن دسته اقلامی است که معمولا کمتر مورد توجه رانندگان قرار می‌گیرد، اما اگر بدانید این روغن به خاطر دارا بودن پایه گلیکونی در طول زمان کارکرد خود، آلودگی‌ها و رطوبت محیط را جذب کرده و به مرور زمان از کارآیی آن کاسته خواهد شد، شاید گوشه چشمی به این مایع مهم و حیاتی و البته کم‌ارزش داشته باشید.

هر چقدر میزان جذب رطوبت در روغن ترمز افزایش پیدا کند نقطه جوش آن کاهش پیدا کرده و زودتر به مرحله داغ‌شدگی می‌رسد. همچنین رطوبت بیش از حد در روغن ترمز پس از گرم شدن به بخار تبدیل و باعث افزایش تراکم بین آن شده و قدرت ترمزگیری را به شدت کاهش می‌دهد. در این حالت ممکن است شما با حداکثر قدرت روی پدال ترمز فشار وارد کنید، اما خودرو همچنان به حرکت خود ادامه می‌دهد. جدای از این مساله مهم و امنیتی، روغنی که دارای رطوبت باشد می‌تواند باعث زنگ‌زدگی و خوردگی کالیپر ترمز، شلنگ‌ها، سیلندر چرخ و حتی مدولاتور ABS شود. پس اگر مدتی است که از عمر روغن ترمز خودرویتان می‌گذرد و در ایام زمستان نیز در مسیرهایی با رطوبت بیش از حد تردد داشته‌اید، زمان مناسبی است تا با هزینه اندک سلامت سیستم ترمز وسیله نقلیه خود را تضمین کنید.

باد تایرها؛ کم ارزش اما حیاتی

اگر شما در روزهای سرد زمستان و در مسیرهای برفی برای بیشترکردن اصطکاک بین جاده و خودرو اقدام به کم کردن باد لاستیک‌های ماشینتان می‌کنید سری به تعویض‌روغنی‌ها و آپاراتی‌ها بزنید و مجددا برای تنظیم میزان باد تایرهای خودروی خود اقدام کنید. اگر هم می‌خواهید نتیجه بهتری از رانندگی در فصل بهار و تابستان داشته باشید توصیه می‌کنیم باد تایرها را خالی کرده و از گاز نیتروژن استفاده کنید. این گاز به دلیل این‌که ماهیت خشکی دارد از زنگ‌زدگی الیاف فلزی داخل لاستیک و لبه‌های رینگ فلزی جلوگیری می‌کند. همچنین به دلیل بزرگتر بودن مولکول‌های نیتروژن کمتر شاهد کم‌باد شدن لاستیک‌ها خواهید بود. براساس برخی آمارها،باد نیتروژن، عمر لاستیک‌ها را تا 30 درصد افزایش می‌دهد و تا 15 درصد نیز در کاهش میزان مصرف سوخت تاثیرگذار است.

سیستم خنک‌کننده موتور؛ آب روی آتش

موتور خودرو هنگام کار، گرمای بسیار زیادی تولید می‌کند و نحوه مدیریت گرما و جلوگیری از بالاتر نرفتن از میزان استاندارد آن به عهده فن خنک‌کننده، رادیاتور، مهره فن رادیاتور، سنسور آب و از همه مهم‌تر مایع خنک‌کننده آن است. هر کدام از این اجزا اگر به هر دلیل قادر به انجام درست وظیفه خود نباشند در کمترین زمان ممکن خسارات بسیار زیادی را به بار خواهند آورد. لذا با شروع فصل گرم لازم است دوره‌های بازرسی از سطح مایع خنک‌کننده کوتاهتر شود. توصیه می‌شود هر هفته منبع انبساط بازدید شده و از میزان مایع خنک‌کننده آسوده خاطر شوید. اگر مدت زمان زیادی از عمر مایع خنک‌کننده خودرو می‌گذرد نیز به توصیه کارشناسان، نسبت به تعویض آن اقدام کنید. در این خصوص، از مجموع مایع مورد نیاز 4 قسمت آب و یک قسمت محلول ضدجوش و ضدیخ را با هم مخلوط کرده و پس از تخلیه کامل محلول قبل، آن را جایگزین کنید.

محمدرضا نجفی شاهکوهی - روزنامه‌نگار