تهدید فرانسوی ؛ لبخند انگلیسی

در فاصله یک هفته گذشته شاهد 2 اظهارنظر متفاوت تهدیدآمیز و مصالحه جویانه از سوی مسوولان 2 کشور اروپایی بودیم که در خصوص مسائل هسته ای ، طرف مذاکره با ایران هستند.

کد خبر: ۸۷۳۱۷

ژاک شیراک ، رئیس جمهور فرانسه بمب هسته ای را ابزار مقابله این کشور با تروریسم خواند و از سوی دیگر جک استراو، وزیر امور خارجه انگلیس با پذیرش رفتار اشتباه غرب در گذشته و علیه مردم ایران ، دیپلماسی را تنها راه برای حل مساله هسته ای ایران عنوان کرد. علی احمدی ، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ، به عنوان میهمان امروز به ارزیابی موضع این 2 کشور می پردازد. سخنان تهدیدآمیز ژاک شیراک و اشاره مستقیم به استفاده از بمب هسته ای از سوی این کشور ، از جنبه های گوناگون قابل تحلیل است . سناریوی اولی که می توان فرض کرد این است که با توجه به انتخابات سال آینده ریاست جمهوری در فرانسه ، موقعیت شیراک در آشوبهای اجتماعی اخیر فرانسه بشدت آسیب دید. فرانسوی ها از نظر روانی ، اهمیت فراوانی برای پرستیژ اجتماعی خود قائل هستند. با توجه به این موضوع ، اقدام شیراک تلاش برای بازسازی پرستیژ خود ارزیابی می شود. تاریخ روابط بین الملل نشان می دهد اروپایی ها همواره مسائل و بحران های داخلی خود را از طریق ایجاد درگیری ، تنش و جنگ در مستعمرات خود فرافکنی می کردند. با توجه به این سابقه ، کاملا قابل درک است که شیراک از طریق این اظهارات ، فشارهای داخلی موجود را تحت الشعاع قرار دهد. اما سناریوی دوم این است که امریکایی ها با آگاهی و اشراف بر روحیه بلندپروازانه فرانسوی ها ، تلاش کردند تا آنچه که می خواهند بگویند از زبان فرانسوی ها بیان شود تا هزینه این اظهارات از سوی فرانسه پرداخت شود ، ولی سود آن به حساب امریکا ریخته شود؛ چراکه هیچ تصمیم ، رفتار و اقدامی در عرصه بین الملل نیست که هزینه آن پرداخت نشود. باید محاسبه کرد که با یک اظهارنظر، میزان هزینه پرداخت شده و سود به دست آمده چقدر است . امریکایی ها دنبال این هستند که فرانسوی ها همواره هزینه بیشتری نسبت به رفتار خود بپردازند. رقابت دایم فرانسه و انگلیس ، سناریوی سومی است که در تحلیل رفتار شیراک قابل بررسی است . انگلیس همواره تلاش کرده که با نزدیکی به امریکا، مانع تشکیل اتحادیه اروپایی شود. انگلیس خوب می داند که اگر از امریکا جدا شود، دیگر قدرت دوم نیست . می توان احتمال داد که فرانسه در این وضعیت با مانور بر مسائل هسته ای و آزمایش هسته ای ، وارد وزن کشی قدرت با انگلیس شود و در این میان ، خاورمیانه را هدف اول خود قرار دهد. اما باید در نظر داشت مطابق گفته های دانشمندان علم سیاست و روابط بین الملل ، کشوری که عریان تهدید می کند، ضعیف است . می گویند آرام سخن بگویید؛ ولی همواره یک چماق همراه داشته باشید. اما سخنان جک استراو، وزیر امورخارجه انگلیس از منظرهای دیگری قابل بررسی است ؛ نخست این که این سخنان در واکنش به توافق ایران با روسیه قابل تحلیل است . نکته دیگر این که مشی اروپایی ها در فرآیند مذاکره با ایران این بوده که ابتدا یک آتش نیمه سنگین می ریختند و بعد آن را تعدیل می کردند. سیاست تشویق و تهدید، هر دو ابزار دیپلماسی اروپا بوده است تا از این طریق آنها واکنش طرف مقابل را در آستانه مذاکره مهار کنند و در حالت تردید و دودلی قرار دهند. نکته دیگر این که واکنش انگلیس ، به نوعی می تواند فرصت جویی آنها در فضای منفی به وجود آمده به خاطر اظهارات شیراک باشد. به هر حال هیچ اتفاقی در عرصه بین الملل یک وجهی ارزیابی نمی شود.