هنر متعهد در قاب «ثریا»

این پیامی بود که چهارشنبه 9 دی، دقایقی پس از پخش برنامه ثریا از طریق دفتر رهبر معظم انقلاب به محسن مقصودی، تهیه‌کننده برنامه ثریا اعلام شد. علت این قدردانی پرداخت و توجه ویژه این برنامه به جشنواره مردمی فیلم عمار بود.

«ثریا» برنامه‌ای زنده است از گروه اجتماعی شبکه یک سیما که با نگاهی انتقادی و در عین حال امیدآفرین، مهم‌ترین مسائل روز کشور را مورد واکاوی قرار می‌دهد.

این برنامه که شعار «دیدبانی برای پیشرفت» را در سرلوحه فعالیت‌های خود قرار داده است، چهارشنبه گذشته به سراغ ششمین جشنواره مردمی فیلم عمار رفت و با دعوت از نادر طالب‌زاده، دبیر جشنواره و تعدادی از فیلم‌سازان جوان و در عین حال منتخب و برگزیده به این رویداد فرهنگی هنری و مردمی پرداخت.

در این برنامه، محسن مقصودی مجری ثریا به همراهی حسین دارابی، کارگردان فیلم داستانی علمک؛ حسین تهرانی، کارگردان مستند بازگشت قهرمان؛ سروش سراب هرسینی و سیدمحمدعلی محمودی، کارگردانان فیلم کوتاه داستانی رومیزی از برگزیدگان بخش‌های مختلف دوره گذشته و فعلی جشنواره عمار و نادر طالب‌زاده، دبیر جشنواره از تجربیات خود و ظرفیت‌های این جشنواره مردمی سخن گفتند. در ادامه و به تناوب این سه فیلم هم در حضور سازندگانش به نمایش درآمد.

«ثریا» چهارشنبه‌ها ساعت 19 و 30 دقیقه از شبکه یک سیما به صورت زنده پخش می‌شود.

حمایت رسانه ملی از رویش‌های فرهنگی انقلاب

مجری و تهیه‌کننده ثریا درباره چگونگی اطلاعش از پیام قدردانی رهبر معظم انقلاب از برنامه گفت: پس از پایان برنامه گفته شد که با مدیر شبکه تماس بگیرم. ابتدا نگران شدم که مبادا اشتباهی در برنامه صورت گرفته باشد. مدیر شبکه خواست که با دفتر رهبری تماس بگیرم. پس یکی از مسئولان دفتر، پیام ایشان را خواندند و من هم یادداشت کردم.

محسن مقصودی درباره پرداخت برنامه چهارشنبه شب ثریا به جشنواره مردمی عمار تصریح کرد: ما هر ساله همزمان با برگزاری جشنواره عمار، ویژه‌برنامه‌ای را به آن اختصاص می‌دهیم. ما این جشنواره را یکی از رویش‌های فرهنگی انقلاب اسلامی می‌دانیم که فضای فرهنگی و به‌خصوص سینمایی رخوت‌زده و به دور از مردم و آرمان‌های انقلاب و جامعه را می‌شکند. جشنواره عمار خیزش بچه‌های انقلابی و عمدتا جوان در سراسر کشور است علیه جریان هنری عمدتا غربگرا و غیرمتعهد که متاسفانه جریان غالب هنری کشور هم هست. جشنواره عمار نمونه‌ای از کار فرهنگی حق است در برابر باطل. رهبر معظم انقلاب هم بارها تاکید کرده‌اند که پاسخ کار فرهنگی باطل، فعالیت فرهنگی حق است.

وی ادامه داد: یکی از مصداق‌های این کار فرهنگی حق، جشنواره عمار است که به‌عنوان یک جریان مردمی و فرهنگی انقلاب اسلامی در برابر تولید فرهنگی جریان غربگرا منفعل نیست و خودش ایده و حرف‌های بکر، دراماتیک و جذابی برای تولید آثار فرهنگی باکیفیت دارد. جشنواره عمار یک جریان انتقادی و در عین حال امیدبخش در برابر جریان غرب‌زده بی‌دغدغه است. برنامه ثریا هم چنین رویکردی در عین نگاه انتقادی به موضوعات و مسائل روز دارد و امیدآفرین هم هست. همین سبک نگاه هم مورد توجه رهبر معظم انقلاب قرار گرفته است.

بازتاب برآیندی از جریان فرهنگی - انقلابی در ثریا

مقصودی با تاکید بر این‌که پیام رهبر معظم انقلاب فقط برای برنامه ثریا نبوده است گفت: چیزی که دربرنامه چهارشنبه ثریا بازتاب داده شد، برآیندی از جریان فرهنگی انقلابی بود که البته نشان‌دهنده حمایت رسانه ملی از این نوع جریان است.رهبر معظم انقلاب با این پیام، جهت‌ها را برای مدیران فرهنگی و رسانه‌ای کشور مشخص کردند تا این نوع کار فرهنگی را مورد حمایت جدی قرار دهند و موانع را از سر راه این جریان بردارند.

تهیه‌کننده ثریا ادامه داد: این قدردانی برای خود برنامه و عواملش هم باعث افتخار بود. البته ایشان از قبل با برنامه آشنایی داشتند و حتی دو سال پیش خدمت‌شان رسیده بودیم. ایشان حتی در جریان فشارهایی که در یک‌سال اخیر و به‌خصوص پس از پخش مستندات هسته‌ای به برنامه وارد آمده، هستند. این پیام خیلی برای ما معنا داشت و انگیزه‌مان را بیشتر کرد. برنامه ثریا همیشه تلاش خود را به کار گرفته تا حرف دل مردم را بزند و نیازها و مشکلاتشان را بازتاب دهد. این برنامه در کنار پرداخت به نقاط قوت نظام و دستاوردهایش در زمینه‌های مختلف، سعی داشته ضعف‌ها و چالش‌ها را هم بدون هیچ‌گونه تعارف و ملاحظه‌کاری مطرح کند. برنامه ثریا ترکیبی از بیم و امید است.

بهانه راه‌اندازی برنامه ثریا

سیدحسن موسوی‌فرد، پژوهشگر برنامه ثریا درباره انگیزه راه‌اندازی جشنواره عمار گفت: یکی از بهانه‌های مهم راه‌اندازی برنامه ثریا و جشنواره عمار، کمبودی بود که در فضای سینمایی و رسانه‌ای کشور احساس می‌شد به گونه‌ای که برخلاف عبارت سینمای ملی ایران، بخش اعظمی از جامعه ما در قاب سینمای کشور دیده نمی‌شد. بسیاری از سوژه‌های نابی که در شهرستان‌ها و بین طبقات مختلف جامعه وجود دارد، در سینمای ایران دیده نمی‌شود.

وی افزود: سینمای ایران عادت کرده است که یک بخش خاص شهرنشین و تکراری را بازتولید کند. در بخش مستند هم این نیاز دیده می‌شد به‌عنوان مثال قصه فتنه 88 از دوربین بسیاری از مستندسازان دور مانده است. بنابراین برنامه ثریا و جشنواره عمار آمد تا این کمبود را تا حدودی جبران کند.

عضو هیات انتخاب مستند برنامه ثریا گفت: از برکات مهم برنامه ثریا و جشنواره عمار، انتقال حس امیدواری و امیدبخشی به جوانان مومن و متعهد در حوزه فیلمسازی است. جوانانی که تاکنون زمینه‌ای برای حضور و تولید فیلم و دیده شدن نداشتند به واسطه این برنامه، انگیزه‌ای برای تولید رسانه‌ای یافتند. آثار این جوانان دیده شد، ضریب گرفت و مورد نقد و بررسی قرار گرفت. جشنواره عمار در چند سال گذشته توانسته است حمایت‌های فنی، آموزشی و معنوی بسیار خوبی از هنرجویان جوان داشته باشد. این جشنواره و مهم‌تر از آن پخش تلویزیونی آثار جوانان از طریق برنامه ثریا، این جسارت و اعتماد به نفس را به فیلمسازان جوان داد تا به عرصه تولیدات رسانه‌ای ورود کنند.

غافلگیری برنامه‌سازان ثریا

موسوی‌فرد افزود: در شش دوره برگزاری جشنواره و چهار سال اجرای برنامه ثریا در شبکه یک، شاهد هستیم که هرساله تولیدات بهتر و کیفی‌تری در حوزه‌های انیمیشن، فیلمنامه و مستند به دفتر جشنواره و برنامه ثریا می‌رسد. در آینده‌ای نزدیک هم بخش تولید بازی به جشنواره افزوده می‌شود.

وی اضافه کرد: مهم‌ترین دلیلی که باعث جلب توجه رهبر معظم انقلاب و تشویق ایشان از برنامه ثریا شد، طراحی نوع برنامه، انتخاب و پخش مستندهای خوب و افزایش انگیزه فیلمسازی بین جوانان متعهد بود. دو مستند عَلَمَک به دلیل محتوای غنی و مستند بازگشت قهرمان به دلیل ساخت دراماتیک و احساسی کار، نقش مهمی در نگاه مثبت رهبری و موفقیت برنامه ثریا و جشنواره عمار داشت. این دو اثر توسط دو جوان تازه‌کار اما آینده‌دار ساخته شده است.

موسوی‌فرد تصریح کرد: بعد از چهار سال ساخت برنامه پرحاشیه ثریا و وجود مشکلات درون سازمانی و برون سازمانی، تشکر و قدردانی رهبر معظم انقلاب نه تنها باعث غافلگیری عوامل تهیه برنامه شد، بلکه خستگی این چهار سال کار پرمشقت را از تن برنامه‌سازان ثریا گرفت.

توجه ویژه «ثریا» به نسل نوجوان و آینده‌ساز

سروش سراب هرسینی و سیدمحمدعلی محمودی دو نوجوان 13 ساله و همکلاس هستند که امسال با فیلم کوتاه داستانی «رومیزی» در جشنواره ششم عمار شرکت کرده و موفق به دریافت جایزه بخش «مدرسه ما» شده‌اند. رومیزی یک فیلم کوتاه 2 دقیقه‌ و 51 ثانیه‌ای است که به موضوع رشوه‌خواری می‌پردازد. سراب هرسینی و محمودی تمام کارهای این فیلم از نویسندگی و کارگردانی گرفته تا بازیگری و تدوین را خودشان انجام داده‌اند. این دو نوجوان فیلمساز در برنامه چهارشنبه شب ثریا حضور داشتند و از اثر نمایشی خود سخن گفتند. رومیزی بخشی از پروژه تحصیلی آنها بوده است.

سیدمحمدعلی محمودی در گفت‌وگو با جام‌جم از توجه ویژه برنامه «ثریا» به نسل نوجوان و آینده‌ساز کشور قدردانی کرد و گفت: نکته‌ای که در این برنامه جلب توجه می‌کرد بها دادنش به کار دو دقیقه‌ای دو نوجوان و اختصاص ساعت پربیننده آنتن به آنها بود تا درباره فیلم‌شان صحبت کنند. اصل توجه به نوجوانان خیلی ارزشمند است. در عین حال، تقدیر رهبر معظم انقلاب از این برنامه که بیشتر نگاه انتقادی دارد، نشان‌دهنده توجه ویژه ایشان به نقد منصفانه در جامعه است.

این فیلمساز نوجوان درباره داستان فیلم رومیزی هم توضیح داد: قصه این فیلم درباره یک کارمند گمرک است که ابتدا جلوی ورود یک کالای ممنوع در حوزه کشاورزی را می‌گیرد؛ اما بعد بر اثر وسوسه، با گرفتن رشوه قانع و اغفال می‌شود. فیلم به تقابل این فرد با وجدانش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌پردازد.

سروش سراب‌هرسینی هم درباره حضورش در برنامه ثریا گفت: قبلا از این برنامه زیاد شنیده بودم و فکر می‌کردم بیشتر یک برنامه سیاسی ـ اجتماعی باشد. برای حضور در این برنامه دلهره داشتم. از آنجا که به شکل مشترک این فیلم را ساخته بودیم، تصمیم گرفتیم حتما هر دو در برنامه حاضر باشیم. با این‌حال مطالب و نکات مهمی را از آقای طالب‌زاده درباره فیلمسازی یاد گرفتم. وی تاکید کرد سال بعد هم با یک فیلم جدید در جشنواره عمار حضور خواهد داشت.

محسن محمدی - محمد زندکریم‌خانی - رادیو و تلویزیون