در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
دیکتاتور در سایه اعدام
عراق امروز و مردمان این سرزمین این روزها شاهد رویدادی هستند که چند سال پیش ، حتی تصورش هم نوعی جرم به حساب می آمد: محاکمه صدام.
مرگ صدها هزار انسان در جنگهای مختلف را می توان به پای صدام حسین نوشت...این ، محاکمه ای تماشایی نیست ، بلکه نوعی چالش است.
برای یافتن پاسخ به این سوال که آیا با محاکمه صدام ، عدالت دوباره برقرار خواهد شد؛ بسیاری نگران این هستند که محاکمه صدام به داستانی پایان ناپذیر بدل شود، همان گونه که درباره اسلوبودان میلوشویچ ، رهبر یوگسلاوی سابق و پینوشه روی داد.
چنین چیزی برای عراقیانی که محاکمه را نوعی تقاص جنایات صدام می دانند، غیر قابل قبول است.تردیددیگری هم وجود دارد و آن آلت دست شدن دادگاه از سوی نیروهای اشغالگر است. ناظران معتقدند قاضیان دادگاه نباید به آلت دست نیروهای اشغالگر بدل شوند؛ چرا که در این صورت بهتر بود خود امریکاییان صدام حسین را محاکمه می کردند.
با پایان دومین جلسه رسیدگی به اتهامات صدام حسین ، رهبر پیشین عراق ادامه دادگاه به 28نوامبر آینده موکول شد. گفته شده است محل برگزاری جلسه دوم دادگاه ، یکی از کاخهای صدام حسین است و اتهامی که رسیدگی به آن در دادگاه مطرح شد ، به اعدام 143تن از مردان ساکن شهر شیعه نشین دجیل واقع در شمال بغداد مربوط می شود که پس از تلاش نافرجام ترور صدام حسین هنگام بازدید از این شهر در سال 1982صورت گرفت.
اما دادگاه صدام خود داستان دیگری است. صدام حسین هنگام ورود به دادگاه یک جلد قرآن با خود داشت و محافظان ، وی و سایر متهمان را یک به یک به اتاقکهای مخصوص شیشه ای هدایت کردند.
سایر متهمان این پرونده عبارتند از برزان ابراهیم تکریتی رئیس سابق اطلاعات عراق ، طه یاسین رمضان معاون رئیس جمهور، عواد حامد بندر قاضی سابق ، عبدالله کاظم رعید، علی دائم علی ، محمد عزوای علی و مظهر عبدالله راود از مقامات حزب بعث در دجیل.
صدام حسین که 68سال دارد، در پاسخ به دستور رزگار محمد امین ، قاضی کرد که ریاست دادگاه را به عهده دارد، برای معرفی خود گفت : شما چه کسی هستید؛ من می خواهم بدانم شما چه سمتی دارید؛
در نخستین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات رهبر سابق عراق هم که تابستان سال گذشته برگزار شد، وی خود را همچنان رئیس جمهور قانونی عراق می دانست و صلاحیت دادگاه را که تحت اشغال نیروهای خارجی تشکیل می شود برای محاکمه خود زیر سوال برد.
علاوه بر پرونده اعدام های دجیل ، صدام حسین با اتهامات متعددی از جمله صدور دستور استفاده از سلاح شیمیایی علیه کردهای ساکن حلبچه در سال 1988که حدود 5هزار کشته برجا گذاشت و کشتار شیعیان جنوب عراق در پی شکست این کشور در جنگ خلیج فارس در سال 1991و موارد متعدد قتل ، حبس و شکنجه مخالفان رژیم سابق روبه روست که هنوز پرونده های مربوط به آنها در دادگاه مطرح نشده است و هنوز معلوم نیست محاکمه صدام حسین صرفا به پرونده دجیل منحصر خواهد شد یا پرونده های دیگری نیز به جریان خواهد افتاد.
بسیاری می گویند در صورت مجرم شناخته شدن صدام حسین در این پرونده ، وی به اعدام با طناب دار محکوم خواهد شد. پرونده دجیل یکی از پرونده های بسیار قطور دادگاه صدام است.
داستان دجیل بسیار قدیمی است. درهشتم جولای 1982هنگامی که صدام حسین سوار بر مرسدس بنز سفید رنگ ضد گلوله خود راهی شهر کوچکی در شمال بغداد بود، در نخلستان های حومه شهر، اعضای حزب الدعوه عراق با رگبار مسلسل از او استقبال کردند و این سوئقصد نافرجام نقطه آغاز وقایعی شد که بعدها به قتل عام دجیل شهرت یافت.
شهر عمدتا شیعه نشین دجیل که در 60کیلومتری شمال بغداد واقع شده در این سال شاهد کشتاری بود که در جریان آن بیش از 140نفر جان باختند و حدود 1500نفر روانه زندان ها و شکنجه گاه های رژیم بعث شدند، درحالی که کشتار دجیل در آن هنگام توجه بین المللی چندانی برنینگیخت.
اما واقعیت این است که پرونده دجیل در قیاس با اتهامات دیگر صدام حسین ، موردی جزئی به نظر می رسد.در سال 1988هزاران نفر در شهر حلبچه در شمال عراق قربانی استفاده از سلاحهای شیمیایی شدند و قیام شیعیان در سال 1991به کشتار هزاران نفر در جنوب عراق انجامید.
از طرفی ، گفته می شود در طول سالهای حکومت صدام حسین هزاران نفر دیگر در زندان های رژیم او جان باخته یا به جوخه اعدام سپرده شده اند.
کارشناسان حقوقی می گویند رسیدگی به تمام این اتهام ها و جمع آوری شواهد و مدارک محکمه پسند برای اثبات آنها به سالها وقت نیاز خواهد داشت. با وجود بی صبری بسیاری از مردم در رسیدگی فوری به اتهامات صدام حسین ، طالبانی رئیس جمهور عراق می گوید: گناهکار شناخته شدن صدام حسین راهی جز برگزاری دادگاه و طی مراحل قانونی ندارد.
رئیس جمهور عراق در حالی که معتقد است صدام حسین مرتکب جنایات فراوانی علیه کردها و مردم عراق شده است و مسوولیت آغاز 2جنگ با ایران و کویت را به عهده دارد، ادامه می دهد: البته اثبات این موارد در صلاحیت دادگاه است. تا زمانی که دادگاه رای خود را صادر نکرده ، کسی حق ندارد او را گناهکار بشناسد.
صدام حسین با تمامی سوابقش ، از دید قانون بیگناه است ، مگر این که خلاف آن در دادگاه ثابت شود.احساسات منفی نسبت به صدام حسین ، محدود به بخشی از مردم عراق نیست و در برخی از همسایگان این کشور نیز دیده می شود.
صدام حسین ، مردی که امروز در یکی از سلولهای زندان نیروهای اشغالگر در خارج شهر بغداد نشسته است ، روزی قدرقدرت کشورش بوده و زندگی پرنشیب و فرازی را پشت سر دارد. وی از یک خاستگاه ساده اجتماعی به اوج قدرت رسید. صدام به علت مرگ پدرش واز دست رفتن مشاعر مادرش ، نزد عمویش بزرگ شد.
کسی سراغ ندارد که او تربیتی دینی داشته باشد و اگر بعدها سخنانی مذهبی از زبانش جاری می شد، بیشتر جنبه مصلحت جویانه برای جلب افکار عمومی داشت.
صدام اما برای جلب افکار عمومی بارها از دین مایه گذاشت و بارها فلسطینیان را مطرح کرد: "موقعیت مومنان تثبیت خواهد شد و خدشه ناپذیر خواهد ماند. تجاوز به حقوق ایشان شکست خواهد خورد و روزی نو آغاز خواهد شد."
ولی واقعیت این است که صدام در واقع از طرفداران پروپا قرص مشروب ویسکی اسکاتلندی و سیگار کوبایی و بی قید به زندگی خانوادگی بود و برای رسیدن به اهدافش از هیچ جنایتی فروگذار نکرد و از قتل هیچکس ابا نداشت.در مسیر اوجگیری وی به قله قدرت اجساد بر هم انباشته اند.
از قتل یک کمونیست در تکریت و از بین بردن رقبایی که با او در یک جبهه بودند گرفته تا کشتار جمعی کمونیست ها، یهودی ها و افسرانی که به خشم او گرفتار شدند. حتی خویشان و دوستان نزدیک از او امان نداشتند هنگامی که می گفت: "بهتر آن که یک بیگناه را بکشیم ، تا یک گناهکار را زنده بگذاریم".
صدام در دوره جوانی در قاهره خصلت قلدرمآب خود را بروز داد و دبیرستان و دانشگاه را با زورگویی اش به اتمام رساند. اما بعدها از کمک دیگران هم بهره جست.
آلمانی ها امکانات تسلیحات شیمیایی را برایش فراهم کردند و از امریکایی ها در جنگ علیه ایران کمکهای بسیار از جمله اولین سلاح بیولوژیکی را دریافت کرد. درحالی که اینک صدام یکه و تنها در برابر قانون نشسته است و باید پاسخگوی جنایاتی باشد که بسیاری از سیاستمداران غربی در آن جنایات مشوق و همراهش بوده اند.
مهدی جدی نیا 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
