شاید در یک سال اخیر آموزشی ، آنچه بیش از هر مساله ای آموزش و پرورش ایران را به خود مشغول کرده است ، استخدام شدن یا نشدن معلمان حق التدریسی و پرداخت شدن یا نشدن مطالبات و معوقه های معلمان و البته طرح ارتقای شغلی آنهاست ، اما در کنار اینها دغدغه های فرهنگی و معضلات ریشه ای نیز آموزش و پرورش را تهدید می کند ؛ معضلاتی که در بیان ریشه ها و علل پیدایش آنها بیش از هر نکته ای ، پول و معیشت معلمان از زبان آنها عنوان می شود.
روز معلم تبادل عاطفه با...
بزرگداشت روز معلم در سالهای اخیر و هر سال بیشتر از سال قبل رنگ و بوی مادی یافته است. به گفته بسیاری از معلمان اگردر سالهای قبل ، پیش از آغاز روز معلم ، مسوولان آموزش و پرورش به طرق مختلف از والدین می خواستند از دادن هدایای مادی خارج از عرف به معلمان بپرهیزند ، اکنون نه تنها از چنین خواسته هایی خبری نیست بلکه حتی شاهد چاپ آگهی های تجاری انواع لوازم منزل و... به بهانه تبریک روز معلم و به عنوان هدایایی مناسب برای سپاس از تلاش معلمان هستیم . محمد صالحی ، معلم مقطع ابتدایی در تهران که اینک برای جبران آنچه کمبود مادی در زندگی می خواند کار دومی هم دارد می گوید: به هر حال روز معلم برای توجه به زحمات معلمان لازم است ، اما واقعا بعضی وقتها ما معلمان از این که این روز فرا برسد رنج می بریم ، چرا که دانش آموزان که باید از ما به عنوان مربی و راهنمای خود حساب ببرند با توجه به ذهنیت های به وجود آمده درباره وضعیت معیشتی معلمان ، کادوهایی می آورند که مناسب شان این حرفه نیست . رضا میرزابیگی ، کارشناس ارشد مسائل آموزشی نیز می گوید: اگر شان و جایگاه معلم در نظام تعلیم و تربیت از طرف آموزش و پرورش و خود معلمان حفظ شود ، خانواده ها نیز در این راه کمک می کنند ولی وقتی آموزش و پرورش به جای پرداختن به اصول آموزش و تلاش برای ارتقای کیفیت آموزشی مدام از کمبود بودجه و معلمان هم از مشکلات معیشتی صحبت می کنند ، جایی برای بزرگداشت معنوی مقام معلم باقی نمی ماند. بزرگداشت روز معلم و حتی تقدیر از معلمان نمونه در سطح کشور در حالی برگزار می شود که هنوز هم ناکارآمدی نظام آموزشی در ایران مورد تایید صاحب نظران و کارشناسان آموزشی و حتی مسوولان آموزش و پرورش است . مصطفی مشارکی 31 ساله که سالهای تحصیل خود را در نظام قدیم آموزش و پرورش گذرانده است می گوید: به نظر من مشکل آموزش و پرورش تغییر فرم و تغییر قالبهای تحصیلی نیست بلکه تغییر نگرش به آموزش و پرورش و بالا بردن حس مسوولیت پذیری ابتدا میان مدیران آموزش و پرورش و بعد میان معلمان و والدین است . به عقیده این شهروند ، تبعیض در نظام آموزش و پرورش از طریق گسترش مدارس غیرانتفاعی و از بین بردن رابطه معلم و شاگرد که رابطه ای معنوی و در عین حال دارای نظم و احترام و حتی ترسی شیرین از معلم بود ، از مهمترین مشکلات نظام آموزش و پرورش است . او می گوید: البته مشکلات اقتصادی معلمان در جامعه ای که بسیاری از قشرها خود را به نیازهای کاذب افزایش توقعات مبتلا کرده اند نیز تاثیر زیادی در کاهش انگیزه ها و کاهلی معلمان دارد و این نیازمند توجه بیشتر به معلمان است.
تبعیض منطقه ای معلمان
یکی از مشکلات فعلی آموزش و پرورش کمبود نیرو در بعضی مناطق و مازاد نیرو در بعضی مناطق دیگر کشور است. در حالی که معلمان باتجربه بیشتر در شهرهای بزرگ فعالیت می کنند ، در مناطق روستایی و مناطق محروم معلمان مقطع ابتدایی و حتی راهنمایی و متوسطه به اندازه کافی وجود ندارد. احمدی ، مدیر کل آموزش و پرورش ابتدایی می گوید: بحث کمبود نیرو در آموزش و پرورش بویژه نیروهای باتجربه و تحصیلکرده در مقاطع مختلف و از جمله مقطع ابتدایی وجود دارد ولی تلاش آموزش و پرورش این است که با بالا بردن سطح کیفی تحصیلات معلمان تا چند سال آینده ، پراکندگی معلمان تحصیلکرده با مدرک لیسانس و فوق لیسانس را به حد معقولی برساند. به عقیده او رویکرد آموزش و پرورش ، ارتقای سطح کیفی معلمان و گسترش مشارکت مردم در سرنوشت تعلیم و تربیت فرزندان خود است و در این راه توجه به بودجه آموزش و پرورش نیز ضروری است . او می افزاید: بزرگداشت روز معلم و پرهیز از برخی رویکردهای دور از شان مقام معلم در این روز با افزایش سطح رفاه و تحصیلات معلمان و والدین برطرف خواهد شد.