نگریستن از فضا به زمین

در کتاب عصر بی‌سرزمین شما به قدرت رسانه‌ها اشاره دارید، هدف از انتخاب چنین موضوعی چه بوده است؟

یکی از پدیده‌های جهان امروزمان که عصر سوم فناوری را شکل می‌دهد، پدیده‌ای عمده و عنصر اساسی است که به آن رسانه می‌گویند. تحولات اساسی در دنیا تقریبا لحظه‌ای شده و یکی از سر خط‌های اصلی آن تحولات فناورانه  است.

تحولات فناورانه باعث شده رسانه‌ها توسعه پیدا کنند و نظریاتی که درباره رسانه‌ها وجود دارد، تغییرات جدی داشته باشند. این تغییرات باعث شده تا کارکرد، ‌ماهیت و تصویر ما از رسانه‌های آینده نیز متفاوت شود. ما هم‌اکنون در عصر رسانه ابزار، عصر رسانه مردم یا عصر رسانه دولت نیستیم، ما الان در عصر رسانه قدرت هستیم و رسانه‌ها خودشان قدرت هستند. به همین دلیل یکی از محورهای دیپلماسی خصوصا دیپلماسی عمومی، رسانه‌ها هستند .

یعنی شما با ضرورت داشتن نگاه دیپلماسی رسانه‌ای این کتاب را نوشتید؟

بله. معتقدم دیپلماسی رسانه‌ای هم‌اکنون در دنیا کارکرد فراوانی دارد و حتی برخی کشورها مثل قطر، محور توسعه خودشان را رسانه‌ها قرار داده‌اند. شبکه الجزیره در قطر نشان‌دهنده همین نگاه است. بسیاری از اهداف کشورها نوعا اهداف فرهنگی است و برای استیلای فرهنگی خودشان تلاش می‌‌کنند جهان را به دست بیاورند.

دلیل نامگذاری این کتاب چه بوده است؟

امروز جهان در یک اتاق شیشه‌ای است که آن هم به دلیل کارکرد و عملکرد رسانه‌هاست. به قول برخی نظریه‌پردازان امروز جهان را باید از فضا دید. امروز اگر جهان بدون مرز شده و مرزهای جغرافیایی مشخص نیست به این دلیل است که رسانه‌ها بسیار گسترش پیدا کرده و نحوه‌ای از گفت‌وگو هم وارد فضای رسانه‌ای شده است که دیپلماسی رسانه‌ای را شکل می‌دهد .

کار پژوهشی روی این کتاب چه مدت طول کشید؟

یک پژوهش سه ساله صورت گرفته است که وقتی آماده شد به 1270 صفحه تبدیل شد و خلاصه پژوهش را در 170 صفحه کتاب ارائه کردیم .

سیما رادمنش ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر