خداحافظی با چاقوی جراحی

طی 2 هفته گذشته رسانه ها از موفقیت یک پزشک ایرانی در جهان خبر دادند. در روش وی آندوسکوپی از راه دهان و بینی برای درمان شایع ترین تومور خوش خیم ناحیه پشت بینی استفاده می شود.

کد خبر: ۵۷۶۰۵

انتشار خبر ابداع چنین روشی ، جدای از آن که بار دیگر بر درخشش اندیشه و تخصص یک ایرانی در ابعاد جهانی تاکید می کند ، بر اهمیت پیشرفت های اخیر در کاربرد جراحی های اندوسکوپیک بینی و سینوس نیز اشاره دارد. درواقع امروزه این روشها از مرز بینی و سینوس نیز فراتر رفته و تا درمان برخی ضایعات قاعده جمجمه و حدقه چشم نیز پیشروی کرده است. این روشها نه تنها موجب کاهش چشمگیر درد و ناراحتی بیماران شده ، بلکه درمان های بسیار کم عارضه تری را نیز برای آنان به ارمغان آورده اند.
گفتگوی ما را با دکتر محسن نراقی ، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران و برگزیده رتبه اول گروه علوم بالینی جراحی در دهمین جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی بخوانید:

شنیده ایم که با استفاده از روش ابداعی شما و با بهره گیری از آندوسکوپ ، تومورهای آنژیوفیبروم با حداقل عوارض خارج می شوند. حال برایمان بگویید آنژیوفیبروم چه نوع توموری است و از چه طرقی تشخیص داده می شود؛

آنژیو فیبروم ، شایع ترین تومور خوش خیم ناحیه نازوفارنکس یا پشت بینی است. جنس این تومورها از شبکه های پیچیده عروقی است ، یعنی از تجمع تعداد بیشماری از رگهای خونی تشکیل شده است. مجاورت و نزدیکی این تومورها با مغز و چشم مشکلات زیادی را فراروی درمان این تومورها قرار داده است. شایع ترین نشانه های این بیماری گرفتگی بینی ، ترشحات بینی و خونریزی از بینی است. تشخیص این تومورها از طریق ارزیابی علایم بیماری ، معاینه بیمار که در آن استفاده از اندوسکوپی بینی نقش کلیدی در تشخیص دارد و همچنین روشهای تصویربرداری مانند سی تی اسکن و آنژیوگرافی صورت می گیرد. این تومورها منحصرا در پسران و در سنین نوجوانی و جوانی دیده می شوند و هنوز عامل ژنتیکی و اکتسابی خاصی برای ایجاد آنها شناخته نشده است.

آیا درمان دارویی برای این نوع فیبروم ها اثر بخش است و در صورت درمان نشدن قطعی چه عوارضی بیمار را تهدید می کند؛

در حال حاضر هیچ گونه درمان دارویی خاصی برای درمان این نوع تومورها وجود ندارد و درمان انتخابی جراحی است. در عین حال درمان نشدن ، بیمار را با خطرات و عوارض زیادی مواجه می کند که مهمترین آنها عوارض چشمی و مغزی است.

پس بپردازیم به روش ابداعی شما و درمان اندوسکوپیک این تومورها. مراحل کار در این روش و مزیتهای آن در مقایسه با شیوه های متداول دیگر چیست؛

روش درمان متداول این تومورها ، جراحی با برش در قسمتهای مختلف است. بعضی جراحان از زیر لب برش می دهند و استخوان صورت را برمی دارند ، تا به تومور برسند، بعضی دیگر از راه کام با دادن برش ، در پیدا کردن راهی برای رسیدن به تومور تلاش می کنند. گروهی دیگر از جراحان با ایجاد برش در صورت به سمت تومور پیش می روند. به دلیل این که جنس این تومورها از شبکه های پیچیده عروقی است ، جایگاه آنها در ناحیه پشت بینی و قاعده جمجمه است که از نظر دسترسی ناحیه ای بسیار مشکل است.
جراحی این نوع تومورها همواره از مشکل ترین و پرخطرترین جراحی های ناحیه سر و گردن به شمار می آید ، به طوری که مقادیر زیادی رزرو خون برای این جراحی لازم است و گاهی تا چند لیتر خونریزی حین عمل وجود داشته است. پیشرفت های اخیر در اندوسکوپی بینی و سینوس راهکارهای جدیدی را برای درمان این ضایعات در اختیار جراحان قرار داده است.
در روش ابداعی با استفاده از اندوسکوپ ، بدون هیچ نوع برش ، این نوع تومورها با حداقل خونریزی و با کمترین آسیب به بافتهای مجاور و با حداقل عوارض خارج شده است. بعلاوه از هیچ نوع پانسمان خارجی یا داخلی بینی استفاده نشده است. روشهای معمول جراحی آنژیوفیبروم مستلزم برشهای مختلف ، خونریزی زیاد واستفاده از پانسمان های داخلی بینی و دهان به منظور دسترسی کامل به ضایعه مورد استفاده قرار گرفته است.
در جراحی اندوسکوپیک تومورهای بینی ، بدون دادن برش ، فاصله کام نرم تا دیواره پشتی حلق را می افزاییم ، همچنین داخل بینی با استفاده از مواد منقبض کننده عروقی احتمال خونریزی ناشی از دسترسی از راه بینی را می کاهیم. سپس با وارد کردن توام اندوسکوپ از دو راه بینی و دهان به تومور واقع شده در پشت بینی دسترسی کامل پیدا می کنیم و بدون دادن هر گونه برش ، با ظرافت و ملایمت بسیار زیاد، تومور را از استخوان قاعده جمجمه جدا می کنیم. پس از مرحله آزادسازی تومور ، در مرحله بعد حمله به توموری که از دو راه بینی و دهان محاصره شده است بدون وقفه تا خارج کردن کامل تومور ادامه می یابد.

با کمترین امکا نات و در سخت ترین شرایط کاری نیز امکان انجام کارهای بزرگ وجود دارد.

آیا این شیوه جراحی به غیر از ناحیه بینی و سینوس ها برای رفع ضایعات نقاط دیگر بدن نیز قابل اجراست؛

امروزه کاربرد جراحی های اندوسکوپیک بینی و سینوس از مرز بینی و سینوس ها فراتر رفته و تا درمان برخی ضایعات قاعده جمجمه و حدقه چشم پیشروی کرده است. این روشها موجب کاهش چشمگیر درد و ناراحتی بیماران شده است و در بسیاری از موارد آنان را از باز شدن جمجمه نجات داده است. به طور مثال ، بسیاری از موارد نشت مایع مغزی نخاعی ، به روش اندوسکوپیک قابل درمان است. بعضی تومورهای قاعده جمجمه نیز به این روش قابل درمان هستند. روش جدیدی نیز برای نوع خاصی از کیست های داخل مغزی ابداع کرده ام که در معتبرترین ژورنال پزشکی دنیا در زمینه جراحی بینی و سینوس نیز به چاپ رسیده است.
از سوی دیگر ، بسیاری از ضایعات چشم نیز به روش اندوسکوپیک قابل درمان هستند ؛ مانند بیرون زدگی های چشم ناشی از بیماری های تیروئید ، انسدادهای مجاری اشکی ، رفع فشار از عصب بینایی ، حتی درمان دوبینی ناشی از شکستگی های کاسه چشم را نیز طی ارائه یک روش ابداعی که در ژورنال گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن امریکا به چاپ رسید، توضیح داده ام.

به چاپ مقالات خود در ژورنال های معتبر پزشکی دنیا اشاره کردید، در این رابطه بیشتر توضیح دهید.

نتایج حاصل از روشهای ابداعی اینجانب تا به حال در نشریات قاره های اروپا ، امریکا ، آسیا ، آفریقا و اقیانوسیه به چاپ رسیده اند. اما مهمترین نشریات در این میان ژورنال های گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن امریکا و ژورنال ارگان رسمی جامعه رانیولوژی امریکا است. (رانیولوژی یک شاخه فوق تخصصی در دانش پزشکی است که به جراحی ها و درمان بیماری های بینی ، سینوس ها و ساختمان های وابسته در سر و صورت می پردازد).
فراموش نکنیم که ارائه و ثبت چنین روشهای تخصصی که برای نخستین بار در دنیا توسط متخصصان ایرانی ارائه می شوند ، موید این مساله است که حتی با کمترین امکانات و در سخت ترین شرایط کاری نیز امکان انجام کارهای بزرگ وجود دارد....

اندوسکوپ درما نگر

تومورهای خوش خیم مزایای روش اندوسکوپیک ارائه شده در درمان آنژیوفیبروم عبارتند از:
- دید دقیق تر در نواحی پنهان قاعده جمجمه و فورامن ها
- کاهش قابل ملاحظه در میزان خونریزی حین جراحی
- خارج ساختن کامل تومور
- پیگیری دقیق بیماران پس از عمل با اندوسکوپ
- تشخیص زودتر با عود
- حفظ ساختمان های طبیعی بینی و سینوس ها
- نیاز تداشتن به سی.تی اسکن های مکرر
- نیاز تداشتن به پانسمان داخل یا خارج بینی
- نداشتن برش و مشکلات روشهای باز
- کاهش مدت بستری بیماران - نداشتن دفورمیتی ظاهری صورت.