در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
خوزستان: نماد این استان گوزن زرد ایرانی است. در گذشته در جنگلهای انبوه بلوط در جنوب و جنوب غربی رشته کوه زاگرس و بیشهزارها و جنگلهای گرمسیری خوزستان و بینالنهرین وجود داشت. اما در حال حاضر زیستگاه طبیعی آنها فقط در جنگلهای درختان پده و گز در حاشیه رودخانههای دز و کرخه خوزستان است.
اصفهان: نماد این استان قوچ اصفهان است. در تپه ماهورها و دامنه کوهستانهای مناطق جنوب غربی و جنوب شرقی اصفهان و قسمتی از استان چهارمحال و بختیاری وجود دارد. گیاهخوار است و در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه آسیب پذیر قرار دارد.
ایلام: نماد این استان سنجاب ایرانی است. در جنگلهای بلوط زاگرس و جنگلهای پهن برگ و سوزنی برگ ارمنستان، آذربایجان، گرجستان، یونان، عراق، اردن، لبنان، سوریه و ترکیه یافت میشود. زندهگیری و فروش آن به عنوان حیوان خانگی مهمترین تهدید آن است.
فارس: نماد این استان گورخر ایرانی است. دشتها، تپهماهورهای کم ارتفاع، درمنهزارها، تاغزارها، قیچزارهای مناطق استپی و بیابانی در فارس و سمنان زیستگاه این گونه است. در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه آسیبپذیر قرار دارد.
کرمانشاه: نماد این استان شوکا است. در مناطق جنگلی با پوشش زیرین نسبتا متراکم، جنگلهای جوان، جنگلهای بین دشت و مناطق کوهستانی یافت میشود. این جانور در ردیف پستانداران حمایت شده ایران است.
کهگیلویه و بویراحمد: خرس قهوهای نماد این استان است. در مناطق جنگلی خزر، ارسباران و زاگرس، علفزارهای مرتفع کوهستانی نزدیک جنگل، درههای پایین دست جنگل یافت میشود. همهچیزخوار و بیشتر میوهخوار است.
گلستان: نماد این استان پلنگ ایرانی است. اکثر زیستگاههای کشور اعم از جنگلی، کوهستانی، بیابانی، استپی، بلوچی و در ارتفاعات مختلف از صفر تا نزدیک 4000 متر از سطح دریا مشاهده میشود. در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه تهدید پذیر قرار دارد.
گیلان: نماد این استان فک خزری است. فقط در دریای خزر و رودخانههای منتهی به آن زندگی میکند. این گونه تنها پستاندار دریای خزر محسوب میشود. در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه در خطر انقراض قرار دارد.
مرکزی: نماد این استان پازن است. از صخرههای سنگی ساحلی تا ارتفاعات بالاتر از 4000 متر یافت میشود. مهمترین تهدید آن شکار غیرمجاز است و در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه آسیبپذیر قرار دارد.
هرمزگان: خرس سیاه بلوچی نماد این استان است. پراکنش این جانور در کشور ایران محدود به مناطق جنوب شرق شامل استانهای کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان است. همهچیزخوار و اغلب میوهخوار است و در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه آسیب پذیر قرار دارد.
همدان: سازمان حفاظت محیط زیست، این استان را با قوچ ارمنی میشناسد. منطقه حفاظت شده خانگرمز جنوبیترین حد پراکنش قوچ و میش ارمنی خالص در ایران است. شکار غیرمجاز و تخریب زیستگاه، مهمترین عوامل تهدید این گونه است.
خراسان شمالی: نماد این استان قوچ اوریال است. در تپه ماهورها و دامنه کوهستانهای مرتفع در مناطق استپی یافت میشود. از شرق و شمال خراسان تا مناطق واقع در شرق استانهای سمنان و گلستان پراکنده است. جمعیت آن رو به کاهش است.
خراسان رضوی: نماد این استان آهوی ایرانی است. در مناطق استپی و بیابانی یافت میشود. علفخوار است، بویژه از درمنه و گندمیان تغذیه میکند. جمعیت آن رو به کاهش است و در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه آسیبپذیر قرار دارد.
سمنان: یوزپلنگ آسیایی نماد این استان است. مناطق دشتی، نیمهبیابانی و بیابانی زیستگاه این گونه است. در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در طبقه آسیبپذیر قرار دارد.
مازندران: این استان را با مرال یا گاوکوهی میشناسند. در سه استان شمالی کشور و آذربایجان شرقی پراکنده است. در فهرست سرخ اتحادیه جهانی، حفاظت در طبقه کمترین نگرانی قرار دارد، اما در ایران جمعیت آن رو به کاهش است و در خطر انقراض قرار دارد.
اردبیل: نماد این استان قرقاول است که در جنگلهای مرطوب و بوتهزارهای تمشک و درختان پهنبرگ یا خزانکننده دیده میشود. در ایران جمعیت و مساحت زیستگاههای آن رو به کاهش است.
آذربایجان شرقی: سیاهخروس نماد این استان است. پرتگاههایی با شیب تند، کوهستانهای صخرهای و قلههای مرتفع با گیاهان اندک و پراکنده، محل زندگی سیاهخروس است. در ایران پراکندگی آن محدود به ذخیرهگاه زیستکره ارسباران است.
آذربایجان غربی: میش مرغ نماد این استان است. در مزارع و کشتزارها به سر برده و روی زمین آشیانه میسازد.
چهارمحال و بختیاری: کبکدری نماد آن است که در پرتگاههای با شیب تند، کوهستانهای صخرهای و قلل مرتفع پراکنده است.
زنجان: نماد این استان لکلک سفید یا حاجی لکلک است. لکلکها از ماهیها، دوزیستان، حلزونها و ... تغذیه میکنند.
قزوین: هما پرنده افسانهای ایرانزمین نماد این استان است که در ارتفاعات بالا و کوهستانهای بلند زیست میکند و عمده غذای آن را مغز استخوان تشکیل میدهد.
قم: نماد استان قم، شاهین است که در مناطق کوهستانی خشک، نیمهبیابانی و صخرههاست.
کرمان: زاغ بور یا زاغ کویری نماد این استان است که در مناطق بیابانی بویژه قیچزارها زندگی میکند. تنها پرنده بومزاد ایران است.
یزد: نماد استان یزد هوبره است که در مناطق بیابانی زیست میکند و مهمترین عامل تهدید آن زندهگیری و فروش آن به کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس است.
بوشهر: لاکپشت پوزه عقابی نماد این است که یکی از دو گونه تخمگذار در سواحل ایران به شمار میرود.
تهران: قزلآلای خال قرمز نماد استان تهران است که در رودخانههای کوهستانی زیست میکند.
خراسان جنوبی: افعی شاخدار خراسان جنوبی اسم و رسم خاص خود را دارد و این استان را با این نوع مار میشناسند.
سیستان و بلوچستان: نماد این استان تمساح تالابی یا گاندو است.
کردستان: سمندر آتشین نماد این استان است. در اروپا و کشورهای همسایه هم یافت میشود.
لرستان: نماد لرستان سمندر امپراتور است که در دو استان لرستان و خوزستان پراکنده است.
زینب اسدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: