یک فیلم سرد

معلمی که برای نجات بچه‌ها از آتش‌سوزی جانش را به خطر می‌اندازد، معلم دیگری که به‌جای معلم مجروح به مدرسه می‌آید و سعی دارد روح آزرده دانش‌آموزان مدرسه را آرام کند و دانش‌آموزی که خودش را به خاطر آتش‌ گرفتن بخاری کلاس مقصر می‌داند و از مدرسه فراری شده، سه داستان مجزا است‌ که هرکدام از آنها می‌تواند در یک فیلم مستقل روایت شود.

اما طالبی تلاش کرده به همه آنها در فیلم یک روز سرد بپردازد و در کنار این داستان‌ها به علت آتش‌سوزی مدارس روستایی در کشور هم انتقاد کند. ریتم ساختار فیلم حاکی از آن است که طالبی قصد ساخت یک اثر حادثه‌ای را نداشته و نمی‌خواسته یک رویداد تلخ را بازسازی کند. از سوی دیگر ، وجود این همه داستان مستقل در زمان محدود فیلم باعث شده همه داستان‌ها ناقص و کم‌تاثیر به نمایش درآید.

آشفتگی در فیلم یک روز سرد بیش از هر چیز دیگری از آنجا ناشی می‌شود که طالبی مخاطب مشخصی را برای این فیلم در نظر نگرفته است؛ معلوم نیست فیلم او با کدام دسته از مخاطبان سخن می‌گوید و چه هدفی را دنبال می‌کند؛ قرار است در این فیلم یک رویداد تلخ به نمایش گذاشته شود یا یکی از وجوه این رویداد تلخ مورد کنکاش و بررسی قرار بگیرد.

مسأله‌ای مانند آتش‌سوزی مدارس به شیوه‌های مختلف طرح و بررسی شده است. رسانه‌های خبری، مردم را در جریان جزئیات رویداد قرار می‌دهد، روزنامه‌های تحلیلی ابعاد مختلف آن را بررسی می‌کند و آثار نمایشی با توجه به کارکردهای درام می‌کوشند مخاطب را به لحاظ حسی و عاطفی با علل یا پیامدهای یک حادثه درگیر کرده و زمینه را برای همذات‌پنداری فراهم کنند.

یک فیلم در کنار تعریف یک رویداد باید بتواند دیدگاه تازه‌ای درباره آن ارائه کند و وجوهی تازه و مغفول مانده از آن را روایت کند، اما فیلم یک روز سرد نتوانسته مخاطب را با هیچ‌کدام از وجوه حادثه آتش‌سوزی در یک مدرسه روستایی درگیر کند. مخاطب این فیلم نه می‌تواند با درونیات معلمی که باید بچه‌ها را از آتش‌سوزی نجات دهد درگیر کند، نه می‌تواند زمینه همراهی با معلمی را فراهم کند که قصد التیام روح آسیب‌دیده بچه‌ها را دارد و نه می‌تواند آسیب‌های روحی و تاثیرات نامطلوب چنین رویدادی را بر دانش‌آموزان به تصویر بکشد.

حادثه آتش‌سوزی در مدرسه روستای درودزن و چند روستای دیگر دستمایه مناسبی برای ساخت آثاری تاثیرگذاراست؛ آثاری که احساسات مخاطب را بر می‌انگیزد و با یک گزارش سرد و بی‌روح از یک رویداد تلخ تفاوت‌های عمیق دارد.

آذر مهاجر/ گروه رادیو و تلویزیون