ژئوپلتیک پرهزینه تنهایی سامری
در سال 1973 میلادی شوک تحریم نفتی اعراب به تلافی کمک امریکا به ارتش اسرائیل، نفت را در حوزه امنیتی ایالات متحده قرار داده و از آن زمان قدرت تهدید و جنگ افزا، سیاست امنیت و انرژی ایالات متحده را شکل داده است.
3 سال بعد وزیر دفاع کارتر در مقابل کنگره استیضاح شد; زیرا دیگر تهدیدی جدی تر از اختلال در منابع مطمئن و تضمین شده انرژی وجود ندارد.
برای امنیت درازمدت امریکا و متحدانش ، در سال 1980، وحشت نشات گرفته از تحریم نفتی با حوادثی چون انقلاب اسلامی در ایران و تهاجم شوروی به افغانستان درآمیخت و استراتژیست های امریکایی را به طراحی نقشه واداشت.
جیمی کارتر در آخرین سخنرانی عمومی خود تصریح کرد، هر تلاشی که از سوی نیروهای خارجی برای دراختیار گرفتن کنترل منطقه خلیج فارس صورت گیرد، تجاوز به منافع حیاتی امریکا به شمار می آید و او را به دفاع از این منافع ، به هر وسیله ممکن از جمله قوای نظامی وامی دارد.
پنج هفته بعد، همزمان با به قدرت رسیدن ریگان ، گروه واکنش سریع امریکا به صورت رسمی در پایگاه نیروی هوایی مک دیل در فلوریدا تشکیل شد که شامل 100 هزار ارتشی و 5000 نیروی دریایی بعلاوه نیروی هوایی می شد.
در ژانویه 1983، این گروه ، مرکز فرمان ایالات متحده شد تا 20 سال بعد، نیروهای امریکا را در عراق سامان دهد.
اما در ژئوپلتیک نفتی تغییرات اساسی به وجود آمد. به دنبال اکتشاف و استخراج نفت در دریای خزر، ژئوپلتیک نفتی به صورت یک بیضی درآمد که خلیج فارس یک طرف و دریای خزر در طرف دیگر آن قرار دارد و ایران در هر دو سر این منطقه جدید ژئوپلتیکی قرار گرفته است و مصرف نفت از غرب عالم به سمت شرق کشیده شد; به طوری که چین تا چند سال آینده بزرگ ترین مصرف کننده نفت خواهد شد.
ژئوپلتیک عوامل و عناصر طبیعی و تاثیر قانونمندی دارد، که نمی توان خارج از آن و یا بدون توجه به این تاثیرات قانونمند و طبیعی رفتار کرد. امریکایی ها بخصوص نومحافظه کاران برای کنترل این منطقه جدید ژئوپلتیک با اتخاذ رویکرد یکجانبه گرایی و تکیه برمزیت و قدرت نظامی و تهدید و ارعاب و قتل و کشتار و سانسور و تحریف اخبار سعی می کنند این منطقه ژئوپلتیکی را خارج از قواعد طبیعی آن در اختیار بگیرند و ژئوپلتیک جدیدی را بر منطقه نفتی و بر دنیا حاکم کنند.
مقاله روز شنبه 30/8/83 «جام جم» درباره هزینه های جنگ عراق، بخش مختصری از نتیجه تفکر ژئوپلتیک جدید و بسیار پرهزینه امریکایی ها برای مردم امریکا و جامعه جهانی است.
برخی از مفسران و تحلیلگران یکی از عوامل فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق را هزینه سنگین ژئوپلتیک دوره جنگ سرد برای روس ها می دانند، که در درازمدت نتوانستند آن هزینه را تحمل کنند و قدم به قدم ناچار از عقب نشینی شدند.
شاید اولین قدم عقب نشینی به دوره خروشچف برگردد و آخرین قدم را گورباچف برداشت و یلتسین کار را تمام کرد.
در کنار هزینه سرسام آور اقتصادی جامعه امریکا و مالیات دهندگان آن ، از هزینه های فوق العاده اجتماعی و سیاسی و حتی روان شناختی در داخل جامعه امریکا در سطح جهانی نباید غفلت کرد.
این که امروز برخی روزنامه ها و برخی مجامع حقوقی و آکادمیک در سطح جهانی از محکومیت دولت امریکا به عنوان جنایتکار جنگی بحث می کنند، یک عقب گرد و یک شکست بزرگ و اجتماعی است.
جامعه ای که زمانی خود را پیشتاز فضیلت های اخلاقی نه فقط در میان کشورهای غربی بلکه در دنیا می دانست ، امروز نه تنها در میان ملتها بلکه حتی در مجامع بین المللی نیز فاقد وجاهت و اعتبار است و به همین دلیل ناچار از مبارزه و مخالفت و جنگ سیاسی و لفظی با این مجامع شده است و اعضای آن را به طرق مختلف برای جمع آوری رای لازم در حد حفظ حیثیت بین المللی تهدید می کند و یا زیر فشارهای مختلف از جمله فشارهای رسانه ای قرار می دهد و یا ناچار از نقض مقررات بین المللی است و یا به لغو یکجانبه آنها اقدام می کند.
نومحافظه کاری یکجانبه گرا آخرین تلاش دولتمردان و جنگ طلبان سرمایه داری امریکا برای تحمل هزینه سنگین ژئوپلتیک تحمیلی و غیرطبیعی بر جهان است.
مخالفان این یکجانبه گرایی و این شیوه های خشونت و بربریت قرون وسطایی نه تنها مردم دنیا و آزاداندیشان جهان هستند، بلکه به علت خطرات زیاد این شیوه عمل بسیار افسار گسیخته و آثار منفی آن بر منافع سرمایه داری مستقر در اروپا و شرق آسیا و حتی بر منافع دولت های دوست امریکا، آنها نیز با این اندیشه جاهلانه و شیوه های شیطانی و وحشیانه آن به مقابله خواهند پرداخت ، همان طور که امروزه در گفتار یا جهتگیری های سیاسی بسیاری از متفکران و یا دولتمردان و حتی سرمایه داران جهانی مشهود است.
شاید پیش پا افتاده ترین نتیجه این ژئوپلتیک پرهزینه این باشد که امریکایی ها این راه بدفرجام را تنها حتی بدون پشتوانه آرا مردمی که با شیوه های گوناگون تبلیغاتی جمع آوری کرده اند، ادامه دهند. یک سامری تنها.
حسن خجسته
دکترای مدیریت استراتژیک 
دکترای مدیریت استراتژیک
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
