5/11 میلیون دانش‌آموز به صف

از بین 11 میلیون و 518 هزار و 281 دانش‌آموزی که مهرماه به مدرسه می‌روند پرافت و خیزترینشان کلاس اولی‌ها هستند؛ جمعیتی معادل یک میلیون و 157 هزار و 807 نفر که قرار است برای اولین بار در سیستم 3ـ3ـ6 درس بخوانند.

3ـ3ـ6 تا حدی نوعی بازگشت به گذشته است از این بابت که دانش‌آموزان این دوره مثل دانش‌آموزان قدیم، دوره ابتدایی را شش ساله می‌خوانند و دوباره مثل دانش‌آموزان بعد از انقلاب پا به مقطع راهنمایی و دبیرستان می‌گذارند و در نهایت موفق به گرفتن دیپلم می‌شوند.

در نظام آموزشی 3ـ3ـ6، دوره پیش دانشگاهی نیز حذف شده است. مسئولان آموزش و پرورش بر این باورند که این یک سال فقط وقت و انرژی دانش‌آموزان را هدر می‌دهد. پیداست در این نظام آموزشی بعضی دانش‌آموزان نسبت به دیگران دلهره بیشتری دارند؛ یکی کلاس‌اولی‌ها که شاید خودشان را موش آزمایشگاهی این سیستم بدانند و البته کلاس پنجمی‌ها که مستقیما به یک عرصه ناشناخته به نام کلاس ششم پا می‌گذارند.

البته وزارت آموزش و پرورش و شخص وزیر ماه‌هاست به دانش‌آموزان، معلمان و والدین اطمینان خاطر می‌دهد که این تحولات نه‌تنها مثبت است بلکه چون در قالب غنی‌ترین سند موجود در کشور یعنی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، طراحی شده نتایج کارسازش بزودی مشخص خواهد شد.

با این حال، حق قضاوت کردن همچنان برای معلمان و دانش‌آموزان محفوظ است بویژه برای یک میلیون و 28 هزار و 949 دانش‌آموزی که امسال برای نخستین بار همراه با 60 هزار معلم، پشت میز و نیمکت‌های کلاس‌های ششم ابتدایی می‌نشینند.

انتخاب بین بهتر و بهترین، دغدغه همیشه والدین است وقتی می‌خواهند فرزندانشان را برای سال‌جدید تحصیلی در مدارس ثبت‌نام کنند. بعضی‌ها فکر می‌کنند مدرسه دولتی یعنی کیفیت پایین آموزش و خدمات، به گمان برخی نیز اول و آخر علم و دانش در مدارس غیردولتی است، گروهی هم طرفدار سرسخت مدارس تیزهوشان هستند.

این میل و رغبت، در ثبت‌نام‌های امســال مدارس نیز دیده شد، هرچند آمارها از کاهش ثبت‌نام‌ها در مدارس غیردولتی (نسبت به پارسال) و افزایش ثبت‌نام در مدارس سمپاد (استعدادهای درخشان) حکایت دارد. آمار ثبت‌نام‌ها تا تاریخ سیزدهم شهریور نشان می‌دهد که امسال 897 هزار و 295 نفر در مدارس غیردولتی ثبت‌نام کرده‌اند که در مقایسه با آمار سال قبل (978 هزار و 117) روندی کاهشی را نشان می‌دهد؛ همان طور که مدارس سمپاد با جذب 102 هزار و 335 دانش‌آموز، آمار سال گذشته خود را (89 هزار و 416) ارتقا داده‌اند.

رشد ثبت‌نام در مدارس سمپاد، هم میزان مقبولیت این مدارس را نشان می‌دهد و هم تلاش‌هایی را که به افزایش تعداد این مدارس در سراسر کشور منتهی شده است، اگرچه هنوز در تمام شهرهای ایران، مدارس سمپاد وجود ندارد و بسیاری از دانش‌آموزان نخبه از تحصیل در مدارس استعدادهای درخشان جا می‌مانند، با این حال سیاست آموزش‌و پرورش به سمت گسترش این مدارس است.

امسال آموزش و پرورشی‌ها یک وعده خوش داده‌اند که اگر به طور کامل محقق شود دانش‌آموزان تیزهوش حتی اگر در شهرهای بدون مدارس ویژه هم زندگی کنند دیگر دغدغه نخواهند داشت چون اگر طرح شهاب در همه مدارس اجرا شود و معلمان روی آن وقت بگذارند دیگر هیچ دانش‌آموز نخبه‌ای از قافله شناسایی و پرورش استعدادها بیرون نخواهد ماند. در این طرح قرار است معلمان بدون آن که توجه سایر دانش‌آموزان جلب شود، استعدادهای ویژه را شناسایی و تا رسیدن به مراحل بالاتر راهنمایی‌شان کنند.

شاگردان و متقاضیان دوره پیش‌دبستانی، امسال شرایط ویژه‌ای دارند حتی ویژه‌تر از کلاس اولی‌ها که ورودشان به مدرسه مصادف است با آغاز به کار سیستم 3ـ3ـ6. تابستان امسال زمزمه‌های زیادی از حذف دوره پیش‌دبستانی شنیده شد یعنی خبری که دهان به دهان می‌گشت ولی آموزش و پرورش هر بار تکذیبش می‌کرد. البته درست است که این دوره آموزشی حذف نشده و همچنان در برخی مدارس پابرجاست، اما ورود پایه ششم ابتدایی به مدارس که فضای فیزیکی را بشدت محدود کرده عرصه را بر دوره پیش‌دبستانی چنان تنگ کرده که بسیاری از متقاضیان موفق به ثبت‌نام نشده‌اند. آمارها نیز این محدودیت در ثبت‌نام را بخوبی نشان می‌دهد چون امسال برخلاف سال گذشته که 475 هزار و 395 نوآموز در این دوره‌ها ثبت‌نام کرده بودند فقط 92 هزار و 187 نفر موفق به این کار شده‌اند.

با این حال وزارت آموزش و پرورش همچنان خبر از بهبود اوضاع می‌دهد بویژه آن که اعلام کرده رشد صددرصدی صدور مجوز برای دوره پیش‌دبستانی، از رونق این دوره آموزشی نوید می‌دهد.

ما شهرنشین‌ها فقط خودمان را می‌بینیم در حالی که همیشه همپای بچه‌های ما در روستاهای سراسر ایران نیزمیلیون‌ها دانش‌آموز به مدرسه می‌روند و با کم‌ترین امکانات رشد می‌کنند. پارسال تعداد دانش‌آموزان روستایی سه میلیون و 71 هزار و 164 نفر بود و امسال تعدادشان دو میلیون و 963 هزار و 663 نفر.

با این‌که بیشتر اوقات تکذیب می‌شود، اما هنوز بخشی از این دانش‌آموزان در مدارس قدیمی و بی‌امکانات درس می‌خوانند و بعضی‌ها هنوز در کپرها و کانکس‌ها تحصیل می‌کنند. این جمعیت حدود سه میلیون نفری نیاز به توجه دارد چون حق مسلم آنهاست که از عدالت آموزشی برخوردار شوند و تا آنجا که استعدادشان اجازه می‌دهد، رشد کنند.

بی‌شک، روزی که مشکلات تحصیلی دانش‌آموزان روستایی حل شود و روزی برسد که تمام دختران روستا همپا یا بیشتر از پسران درس بخوانند آن وقت روزی خواهد بود که باید به خاطرش روز اول مهر را جشن گرفت.