در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
جالبتر آن که بررسیهای جدید نشان داده است، وزن یک سوم افرادی که رژیمهای غذایی بسیار سخت میگیرند، چند هفته بعد از قطع رژیم، بیشتر از وزن قبلی میشود.
یکی از پرطرفدارترین این نوع رژیمهای غذایی، بهخصوص در میان خانمها، رژیم لاغری با سوپ است. علت محبوبیت این نوع رژیم آن است که میتوان به سرعت و حتی در مواردی 2 تا 5 کیلو درهفته از طریق آن وزن کم کرد، اما عوارضی دارد که به گفته پزشکان جبرانناپذیر است.
با این حال دکتر کوروش جعفریان، متخصص تغذیه و عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گفتوگو با «جامجم» میگوید: رژیمهای غذایی که فاقد تنوع، تناسب و تعادل برای تامین نیازهای ضروری بدن است، ضررشان بیش از نفعشان است. این نوع رژیمها علاوه بر تاثیرات موقتی، با تحلیل بافت عضلانی به جای ذخایر چربی بدن، آسیبهای جدی جسمی و روانی به جای میگذارند.
بازگشت به اضافه وزن
تجربه نشان داده که گرفتن رژیمهای خیلی سخت که با ترکیب غیرعادی غذاها همراه است، باعث میشود فرد در مدت کوتاهی وزن کم کند، اما این احتمال نیز وجود دارد که بعد از مدتی، انگیزه اولیهاش را برای داشتن هر نوع رژیم غذایی، حتی رژیمهای درست و اصولی از دست بدهد و دوباره به اضافه وزن قبلی و حتی بیشتر بازگردد.
دکتر جعفریان تاکید میکند: داشتن یک رژیم غذایی درست به رعایت چند اصل باز میگردد که مهمترین آن داشتن تنوع غذایی است. رژیمهایی که بر مصرف یک نوع ماده غذایی خاص تاکید دارد، برخلاف اصول تغذیه ارائه شده و به بدن آسیبهای جدی وارد میکند. در این میان اجرای رژیم لاغری با سوپهای کمکالری و بدون کربوهیدرات (همچون سوپ کلم) ابتدا بسیار موفقیتآمیز به نظر میرسد و به سرعت به کاهش وزن بدن کمک میکند، اما این کمبود وزن به علت از دست دادن آب و بافت عضلانی است نه از بین رفتن چربیهای ذخیره شده در بدن. به این ترتیب با رها کردن رژیم، فرد دوباره به همان وزن قبلی خود برمیگردد. بنابراین فقط با خوردن سوپهای کم کالری شاید لاغر شوید ولی نمیتوانید سلامتی خود را حفظ کنید.
تناسب در دریافت مواد مغذی
به گفته متخصصان تغذیه، رژیم لاغری صحیح آن است که همه مواد غذایی را در حد متعادل داشته باشد، همچنین به همراه آن باید ورزش کرد تا شخص احساس گرسنگی و کسالت نکند. با اجرای چنین رژیمی شاید در مدت زمان طولانی به وزن دلخواه و مناسب خود برسید، اما وزنتان به حالت اول برنمیگردد و سلامتیتان نیز آسیبی نمیبیند.
دکتر جعفریان با تاکید بر این که تناسب در دریافت درست مغذیها و ریز مغذیها از اصول ضروری یک رژیم غذایی صحیح است، میافزاید: کربوهیدرات، پروتئین و چربی باید به اندازه کافی به بدن برسد. در کنار این مواد مغذی، املاح و ویتامینها نیز باید وجود داشته باشد تا بدن با کمبود هیچ کدام از این مواد دچار آسیب نشود.
افرادی که میخواهند در رژیمشان از سوپ استفاده کنند، باید در کنار آن از سایر مواد غذایی به خصوص میوه، سبزیجات و لبنیات استفاده کنند.
این متخصص تغذیه تاکید میکند: اگر تمام گروههای غذایی به شخص نرسد، ممکن است بدون آن که احساس گرسنگی کند، دچار گرسنگی سلولی شود که آسیب آن به مراتب بیش از اضافه وزن است. مصرف 2 تا 3 وعده سوپ در هفته، در یک برنامه غذایی همراه با سایر مواد مغذی بسیار مطلوب است. اگر سوپ به عنوان جزئی از برنامه غذایی فرد محسوب شود، میتواند با کربوهیدرات (سیبزمینی و هویج)، سبزیجات و حبوبات همراه باشد.
رژیمی همراه با آسیبهای عضلانی
به گفته دکتر جعفریان، حداکثر کاهش وزن برای یک فرد سالم که تحرک فیزیکی منظمی هم داشته باشد تا 4 کیلو گرم در ماه است. وی اضافه میکند: رژیم لاغری با سوپ به جای کاهش بافت چربی بدن، ذخایر گلیکوژن بدن (کربوهیدراتها به عنوان منبع تامین انرژی بدن به صورت گلیکوژن در بافتهای عضلانی ذخیره و به عنوان سوخت بافت عضلانی محسوب میشود) را که در عضلات بدن تجمع یافتهاند، دفع میکند که همراه با آن آب زیادی نیز از بدن دفع میشود. به این ترتیب عمده کاهش وزن در این نوع رژیم به از دست دادن آب بدن باز میگردد که به بافت عضلانی بشدت آسیب وارد میکند.
این متخصص تغذیه تاکید میکند: از عوارض اولیه این نوع رژیمها ریزش مو، مشکلات پوستی، شل شدن و آسیب عضلانی، خستگی مفرط و کاهش تمرکز است. پوکی استخوان، افزایش بافت چربی، حرص و ولع برای خوردن شیرینی، ناامید شدن از رژیمهای غذایی و در نهایت افسردگی و آسیبهای روحی ـ روانی از عوارض ثانویه رژیم لاغری با سوپ محسوب میشود.
پونه شیرازی / گروه سلامت
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: