در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
با این حال آداب معاشرت اصول مشترکی داردکه با زندگی امروزی هماهنگ شده است و میتوان آنها را پایه ادب اجتماعی در بیشتر جوامع دانست. اهمیت آگاهی از آداب معاشرت و رعایت اصول آن نیز بر کسی پوشیده نیست. کسانی که در معاشرت با دیگران و رفتارهای اجتماعی بهتر عمل میکنند قضاوتهای بهتری درباره خود برمیانگیزند، دوستان و ارتباطات بیشتری دارند و از این طریق فرصتهای اجتماعی و شغلی بهتری به دست میآورند.
در مجموع میتوان گفت در دنیای امروزی افرادی که آداب معاشرت را بلدند و تصویر خوبی از خود نزد دیگران ارائه میدهند در زندگی کاری و اجتماعی موفقترند. بیدلیل نیست که ادب اجتماعی و روابط مناسب و اصولی با دیگران بخشی از مهارتهای مدیریتی محسوب میشود و یک توانایی درونی معرفی میگردد. آداب معاشرت بسیارند ولی با آموختن و رعایت بخش مهم آنها میتوان در نظر دیگران فردی بهتر و تواناتر شد و از مزیتهای روابط مناسب با دیگران سود برد.
رفتارهای روزمره
در امور روزمره زندگی وقتشناس باشید. بدقولی در نظر بسیاری بدترین خصوصیت یک انسان است و وی را کاملا بیاعتبار و غیرقابل اعتماد میسازد. وقتنشناسی بویژه در امور شغلی خصوصیتی کاملا مخرب محسوب میشود. شرایط محیط را درک کنید و رفتارهای خود را با جمع هماهنگ سازید. صدای خود را کنترل کنید. بلند صحبتکردن با گوشی تلفن همراه در برخی محیطهای کاری، وسایل نقلیه عمومی و حتی اماکن شهری مخالف ادب اجتماعی است. همواره با دیگران با احترام صحبت کنید. انسانهای محترم، محترمانه سخن میگویند و آنچه از دهان شما بیرون میآید به شخصیت یا عملکرد مخاطب شما ربط داده نمیشود. حتیالامکان لباس پاکیزه و مناسب بپوشید. لباس فرد در اولین نگاه تصویری کلی از شخصیت، نگرش و ادب اجتماعی وی برای دیگران میسازد. آراستگی ظاهری را دستکم نگیرید. خوشپوشها جذابترند. به نظافت شخصی خود رسیدگی کنید. مسواک را فراموش نکنید، ناخنها را کوتاه و تمیز نگه دارید و به مرتب بودن موها اهمیت بدهید.
هنگام صحبتکردن
هرگز دیگران را تحقیر نکنید. تحقیر پیش از مخاطب به سمت گوینده کلمات تحقیرآمیز بازمیگردد. در مهمانیها دیگران بویژه کوچکترها را مسخره نکنید. زود قضاوت نکنید تاشرمنده نشوید. انسانهای محترم، محترمانه صحبت میکنند و همه خواهان مصاحبت و همراهی با کسانی هستند که در گفتار، ادب و صمیمیت را رعایت میکنند. میان حرف دیگران نپرید. متکلم وحده نباشید و یاد بگیرید که شنونده خوبی باشید. اگر با صحبت دیگری مخالفید با استدلال و کاملا محترمانه نظر وی را رد کنید. مانند افراد مدعی و متکبر سخن نگویید و مدام قسم نخورید. کلمات و الفاظ را مناسب شرایط جمع به کار ببرید. آرام صحبت کنید و آرام بخندید. آقایان هنگام صحبت با بانوان باید ادب و نزاکت را به طور کامل رعایت کنند و مواظب لحن و نگاه خود باشند.
آداب مهمانیها
برای مهمانیها لباس مناسب بپوشید. اگر لازم است لباسی مخصوص مهمانی داشته باشید و هرگز با لباسی که باآن سرکار میروید قدم به مهمانیهای فامیلی و عروسیها نگذارید. لباس شخصیت نمیآورد ولی پوشیدن لباس آراسته و مناسب شئون فرهنگی احترام به میزبان و سایر حضار محسوب میشود. پوشیدن جوراب پاره و در مجموع لباسی که پارگی داشته باشد دور از نزاکت است. خانمها باید لباسی مناسب شئون فرهنگی و شرعی مهمانان و میزبان بپوشند وگرنه نوعی بیاحترامی محسوب میشود. مواظب نحوه غذا خوردنتان باشید. به آرامی غذا بخورید و اگر غذایی برای میزبان مهم است برای مثال اصرار دارد که حتما از آن بچشید و بخورید از این کار امتناع نکنید. هرگز در جمع با دست غذا نخورید و قاشق خود را در ظروف عمومی مانند ظرف ماست یا سالاد فرو نکنید. از غذا ایراد نگیرید و حتیالامکان سرمیز غذا صحبت نکنید.
در مهمانیها درباره عادات یا صفات زشت دیگران سخن نگویید و احترام جمع را نگه دارید. اگر با کسی مشکلی دارید این موضوع را حداقل در ساعات مهمانی فراموش کنید.
مرافعه با دیگران در مهمانیها بیاحترامی به میزبان و سایر مهمانان است. احترام ویژهای برای سالمندان و کودکان قائل باشید و از این طریق سلامت شخصیت و تربیت بالای خود را آشکار کنید. خوشصحبت و بذلهگو باشید ولی در تعریف لطیفه و جوک افراط نکنید. هیچکاری را از حد نگذرانید و معتدل باشید. اگر چیزی تعریف میکنید مطمئن باشید برای دیگران هم جذاب است و نه فقط خودتان. اگر با ایهام و کنایه صحبت کنید همه حاضران را نسبت به خود بدبین میسازید. خوشبو باشید.
آداب محیط کار
نسبت به زیردستان با احترام صحبت و رفتار کنید. مدیران لایق و موفق کسانی هستند که زیردستانشان به دلیل اعتماد و احترام حاضرند هر کاری برایشان انجام دهند. نسبت به فرادستان نیز محترمانه رفتار کنید و پشتسرشان بدگویی نکنید. کارها را با جدیت انجام دهید. اغلب افراد به کسی که کارش را جدی نمیگیرد و با دقت انجام نمیدهد، اعتمادی ندارند.
دیگر این که...
هنگام دست دادن باید ابتدا بزرگتر دستش را به سوی کوچکتر دراز کند. در ورود و خروج به اتاقها حقتقدم با سالمندان و بانوان است. در مهمانیها میزبان باید پس از مهمانان شروع به غذا خوردن کند و پس از آنان دست از غذا بکشد. تعارف زیاد در مهمانیها برای خوردن غذا و خوراکیها اغلب خوشایند نیست. احترام به مهمانان و بویژه تلاش برای راحتی آنان نباید از حدود معمول خارج شود وگرنه جنبه تصنعی مییابد و آزاردهنده میشود. سیگارکشیدن در اماکن عمومی و مکانهای سربسته رفتاری بسیار زشت و توهینآمیز است. در مهمانیها و محافل دوستانه و کاری میزبان باید افراد غریبه و ناآشنا را به یکدیگر معرفی کند. رو برگرداندن هنگامی که کسی با شما صحبت میکند و بیتوجهی به حرفهای وی رفتاری ناپسند محسوب میشود. شل دست دادن نیز دور از ادب است و باید هنگام دست دادن با محبت و صمیمی بود.
حریم شخصی
فاصله نیم متری از هر فردی حریم شخصی وی محسوب میشود. اصولا نباید بیش از نیم متر به کسی نزدیک شد ولی دوستان صمیمی و اعضای خانواده استثناء هستند. از افراد غریبه و ناآشنا باید حداقل یک متر فاصله را رعایت کرد. البته نباید طوری از دیگران فاصله بگیرید که ناراحت شوند. هنگام صحبتکردن صورت خود را بیش از اندازه به مخاطب نزدیک نکنید. در گوشی صحبتکردن در جمع میتواند عملی ناپسند تلقی شود بویژه اگر موضوع خندهداری را مطرح کنید و بلافاصله بخندید. پچپچکردن هم دستکمی از در گوشی صحبتکردن ندارد.
امین رحیمی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: