جودو در بن‌بست تاریک شکست

در واکنش به چنان نتایجی، علیرضا امینی رئیس فدراسیون تنها به جابه‌جایی دوباره مربیان ملی اکتفا کرد. در حقیقت بعد از اخراج جیرو لامو سرمربی ایتالیایی تیم ملی جودو، بار دیگر مثل همه سال‌های اخیر ترکیب «امینی ـ یوسف‌زاده» زمام هدایت فنی این تیم را به عهده گرفتند تا بازگشت به عقب علنی و ملموس به چشم آید!

ماجرا از آنجا شروع شد که تیم ملی در رقابت‌های جایزه بزرگ چین برای کسب سهمیه المپیک با 4 جودوکار به میدان رفت که اتفاقا همه آنها هم با حذف زودهنگام از دور مسابقه‌ها کنار رفتند تا دستمان به هیچ سهمیه‌ای نرسد. این در حالی است که علیرضا امینی به عنوان رئیس فدراسیون مدعی شده بود ایران با 3 تا 4 جودوکار در المپیک لندن حاضر می‌شود. امینی بعد از ناکامی چین که جدیدترین ناکامی از سریال پرقسمت ناکامی‌های جودو بود تصمیم به این اقدام گرفت و جیرو لامو را بعد از 7 ماه سرمربیگری تیم ملی از سمتش خلع کرد. جیرو که طبق قراردادش ماهانه حدود 12 میلیون تومان از فدراسیون دریافت می‌کند با ورود خود به تیم ملی، تمرین‌های کاملا متفاوتی با نوع تمرین‌های مورد تکرار امینی و حاج یوسف‌زاده از خود ارائه کرد. او با موضعگیری در برابر آرش میراسماعیلی، برخورد محکمی هم با این جودوکار کهنه‌کار کرد تا امیدهایی را برای احیای این رشته بشدت افول کرده زنده کند ولی بعد از ناکامی‌های این مربی خارجی و تصمیم مسوولان به منظور تنزل جایگاه وی به عنوان مربی (دستیار)‌ هیچ دستاوردی برای این رشته خوش‌سابقه به دست نیامد و جودو همچنان در بن‌بست تاریک سال‌های اخیر خود باقی مانده است.

در چنین شرایطی رضا مدنی، عضو کمیته فنی فدراسیون با رد این نکته که استخدام سرمربی ایتالیایی پیشین تیم ملی با تشخیص و تایید کمیته فنی صورت گرفته است، برنامه‌های تیم ملی را اساسا غلط توصیف کرد و به جام‌جم گفت: این تیم نمی‌تواند در کوتاه‌مدت و حتی میان‌مدت موفق شود و از آنجا که جودو ورزشی مهارتی است و نیاز به هماهنگی بسیار کامل عصب و عضله دارد رسیدن یک ورزشکار به شرایط ایده‌آل، نیازمند طی کردن دوره‌ای 10 ساله است و باید برنامه‌های درازمدتی برای احیای جودوی پرقابلیت و پراستعداد ایران طراحی کرد.

مدنی فشار بیشتر به نفرات تیم ملی را به مثابه کشیدن بیش از حد یک کش بی‌فایده دانست و افزود: این نتایج، نهایت توان ملی‌پوشان ماست و نباید توقع بیشتری از آنها داشته باشیم.

شاید در تیم ملی کاملا افول کرده ایران تنها جودوکاری که بارقه‌های کمرنگی از امید برای مدال‌آوری در المپیک را زنده نگه داشته است، محمدرضا رودکی باشد. رودکی که در مسابقه‌های جایزه بزرگ چین هم بعد از کسب یک برد و باخت از دور مسابقه‌ها حذف شد، در مورد یکی از مهم‌ترین ایرادهای جودوی ما گفت: متاسفانه در این رشته، لیگ پویا و باکیفیتی دیده نمی‌شود و آنقدر مشکلات در این لیگ 7 تیمی زیاد است که بسیاری از قهرمانان جودو از لیگ بیرون مانده‌اند. طوری که با همان نفرات بیرون مانده می‌توان تیمی در حد قهرمانی تدارک دید و بست. رودکی میانگین سطح کیفی مربیان را هم آنقدر پایین می‌داند که به اعتقاد او در این زمینه، حتی بازیکنان ملی‌پوش از مربیان لیگی قوی‌ترند. قهرمان پیشین آسیا و دارنده مدال‌هایی از بازی‌های آسیایی از دیگر موانع پیشرفت جودو و سطح پایین مسابقه‌های لیگ این رشته را ضعف داوری‌ها دانست و در این باره گفت: داوران ما یا اساسا در میدان‌های بین‌المللی حاضر نشده‌اند یا به خاطر ضعف بارزشان در همان دوره‌های ابتدایی مسابقه‌های قاره‌ای و بین‌المللی از قضاوت کنار گذاشته‌ می‌شوند!

رودکی به عنوان کاپیتان تیم ملی علاوه بر ناکامی در مسابقه‌های اخیر چین، در مسابقه‌های باکو و ابوظبی هم حضور ضعیفی از خود نشان داد و راه به جایی نبرد تا ثابت شود جودوی ما با مشکلاتی بسیار جدی و ریشه‌ای روبه‌روست و به اصلاحاتی کاملا اساسی نیاز دارد.

حسین قمی، ملی‌پوش پیشین جودوی ایران و عضو فعلی باشگاه پتروشیمی و گاز هم افت شدید لیگ را از دلایل مهم ناکامی‌های جودو دانست و گفت: لیگ جودو یکی از قدیمی‌ترین لیگ‌های ورزشی در کشور ماست که قدمتی 16، 17 ساله دارد ولی هر چه از عمر آن می‌گذرد کیفیت خود را کاملا از دست می‌دهد. بی‌رونقی این لیگ آنچنان است که مهرام، پاس و مقاومت به عنوان 3 تیمی که سال گذشته مقام‌های خوبی در این لیگ به دست آورده بودند اعلام انحلال و انصراف کردند و در لیگ امسال حضور ندارند. در حالی که حداکثر مبلغ پرداختی به جودوکاران حـدود 8 تا 9 میلیون تومان است. اکنون چنان رخوت و بی‌انگیزگی در این رشته به وجود آمده است که بسیاری از قهرمانان و مدال‌آوران، این رشته را رها کرده و به دنبال کاسبی، تحصیل یا دیگر امور خود رفته‌اند. قمی در مورد خود گفت: من اکنون در 29 سالگی قرار دارم و با توجه به بی‌پشتوانه شدن ورزش جودو و نبود فردی در وزن 90 کیلوی تیم ملی، می‌‌توانم ملی‌پوش بی‌رقیب این تیم باشم ولی ترجیح داده‌ام از 2 سال پیش جودو را رها کرده و در شرکتی خصوصی که مسوولانش کوچک‌ترین علاقه‌ای به ورزش ندارند فعالیت کنم. البته سعی می‌کنم با استفاده از تعطیلی محل کار یا مرخصی در مسابقه‌های لیگ حاضر شوم و در کنار آن به خاطر علاقه خود به ورزش، به تمرین ادامه دهم.

قمی افزود: در محل زندگی من که شهرری است هیچ باشگاهی برای پرداختن به جودو وجود ندارد و من مکانی برای تمرین خود و انتقال تجربه‌های سال‌های قهرمانی به‌دیگر ورزشکاران جوان پیدا نمی‌کنم. قمی در مورد شرایط موجود تیم ملی می‌گوید: بی‌انگیزگی در این رشته حرف اول و آخر را می‌زند. چون قرار شده 4 یا 5 نفر در معیت تیم ملی در همه مسابقه‌ها حضور داشته باشند و به المپیک بروند و بقیه محلی از اعراب نداشته باشند. قصد توهین به دوستان خوب شهرستانی خود را ندارم ولی اردوهای فعلی تیم ملی بی‌شباهت به خوابگاه‌های شهرستانی‌ها نیست. برخی صرفا برای این که بگویند ما به تیم ملی دعوت شده‌ایم به این خوابگاه‌ها می‌آیند در حالی که ملی‌پوشان ما حریفان تمرینی قابلی ندارند. مثلا رودکی در تمرین‌های خود با کسی که بتواند او را در سطح آمادگی مطلوبی نگه دارد دست به یقه نمی‌شود.

این قهرمان جودو با اعلام برائت از تلاش‌هایی که برخی برای کنار زدن رئیس فدارسیون جودو و جانشینی خود در این پست می‌کنند گفت: یکی از مسائلی که در ایجاد نتایج ضعیف سال‌های اخیر تیم ملی دخیل بوده، تغییرات فنی اساسی به‌پیروی از تغییر قوانین در این رشته بوده است.

قمی در توضیح این مورد گفت: زمانی جودوکاران ما با تکیه بر فنونی که در کشتی و ورزش‌های سنتی ما وجود داشته است به پیروزی‌های بین‌المللی خوبی می‌رسیدند در حالی که با مقررات جدید، دست و پای بچه‌های ما در این زمینه بسته شده است و ما از حریفانی که روی سیستم‌های جدید برنامه‌ریزی کرده‌اند عقب مانده‌ایم.

قمی افزود: زمانی ما جزو 3 قدرت برتر آسیا و از کشورهای مطرح جهان در جودو بودیم در حالی که الان حتی در منطقه خود حساب چندانی روی ما باز نمی‌شود که این به رسیدگی نکردن مسوولان به ورزشکاران برمی‌گردد. علاوه بر آن اختلا‌ف‌ها و درگیری‌ها و تصمیم به اعزام نکردن جودوکاران به مسابقه‌های برون‌مرزی تاثیرات مهم خود را روی این رشته گذاشته‌اند.

مسعود حاج‌آخوندزاده مربی تیم ملی هم اختلافات و درگیری‌ها را عاملی بر مشکلات فعلی خواند و گفت: ما مدت‌ها خود را از شرکت در مسابقه‌های بین‌المللی محروم کرده بودیم. در عین حال نباید از واقعه تلخ سقوط هواپیمای حامل تیم ملی نوجوانان که پشتوانه‌های این رشته ورزشی بودند بسادگی بگذریم. با این حال تلاشمان این است که قهرمانانی مثل رودکی را به المپیک برسانیم و بعد در سال‌های آتی، دوباره به‌نتیجه‌‌گیری دراین رشته برگردیم. حاج آخوندزاده معتقد است خیلی از جودوکارانی که در رنکینگ جهانی از ورزشکاران ما جلوتر هستند توان فنی آنها را ندارند ولی به دلیل شرکت پیاپی در مسابقه‌ها به چنان رده‌ای دست یافته‌اند.

علی معلومات جودوکاری که در تمام تورنمنت‌های اخیر بین‌المللی از دور مسابقه‌ها حذف شده است نیز دلیل ناکامی‌های جودو را تغییر مقررات و حذفی شدن شکل مسابقه‌های این ورزش دانست. معلومات، بهره‌گیری از دانش روز و شرایط جدید جودو را عامل مهمی برای موفقیت شمرده و اضافه کرد: در گذشته که تیم ما به نتایج خوبی می‌رسید در خلال هر مسافرت خارجی، اردوهای تمرینی مشترکی با دیگر تیم‌های کشورهای جهان هم انجام می‌گرفت که این اتفاق اکنون کمتر به وقوع می‌پیوندد.

معلومات باخت‌های اخیر ملی‌پوشان را نه به دلیل کمبود آمادگی جسمانی آنها، بلکه به دلیل دریافت اخطارهای بیشتر از حریفان دانست و افزود: ما با اختلاف بسیار کمی نتایج را واگذار می‌کنیم که این موضوع در خور تحلیل و رفع ایراد است. فکر می‌کنم اگر ملی‌پوشان ما حریفان تمرینی بهتری داشتند این مشکل تا حد زیادی رفع می‌شد.

در مجموع، تداوم شکست‌ها و ناکامی‌های جودو در عرصه‌های مختلف نشان از این واقعیت دارد که این ناکامی‌ها فراتر از تکرار اتفاقاتی مشابه است و به یک روند برای این ورزش تبدیل شده است، بنابراین برای خروج از چنین بن‌بست تاریکی، دوباره‌کاری‌های بی‌حاصل همیشگی و بازگشت مربیان چندین بار رد شده پیشین چاره ساز نیست و به تغییرات و اصلاحاتی کاملا مفید و اصولی‌تر نیازمندیم. اصلاحاتی که حتی در سطح تغییر رئیس فدراسیون هم به‌تنهایی کارساز نیست و باید در برنامه‌های راهبردی جودو بازنگری‌های اساسی صورت گیرد.

در حالی که طی المپیک‌های پیشین، تیم ملی ما بدون کوچک‌ترین دردسر و دغدغه‌ای تعدادی ورزشکار خود را در المپیک حاضر می‌دید و به دفعات نمایندگان جودوی ایران تا نزدیکی دستیابی به مدال المپیک هم پیش رفتند، ولی در این دوره به دلیل افول این رشته ورزشی در کشورمان، شرایط بسیار سختی برای راهیابی ورزشکارانمان به المپیک 2012 لندن وجود دارد.

طبق قوانین موجود در هر وزن، 22 جودوکار از 22 کشور دنیا از طریق رقابت‌های بین‌المللی، المپیکی و جهانی به المپیک لندن می‌رسند و البته تعدادی سهمیه قاره‌ای نیز وجود دارد که هنوز تعداد و اوزان آن اعلام نشده است.

بر این اساس اکنون محمدرضا رودکی کاپیتان تیم ملی که در المپیک پکن نیز تا نزدیکی کسب مدال پیش رفته بود، بیشترین بخت و اقبال حضور در لندن را داراست. با وجود آن که رودکی اکنون در رده 39 وزن فوق سنگین جهان قرار دارد ولی به دلیل آن که تعدادی از پیشتازان این جدول، هموطن یکدیگر هستند او باید تنها از نماینده‌های کشورهای قزاقستان و استرالیا پیش بگیرد تا صاحب سهمیه المپیک شود. رودکی البته به عنوان دارنده نقره بازی‌های آسیایی گوانگجو، بخت زیادی برای کسب سهمیه قاره‌ای حضور در المپیک نیز دارد. بعد از رودکی جواد محجوب که اکنون در رده 42 وزن 100- کیلوگرم قرار دارد بیشترین بخت راهیابی به لندن را داراست. او باید 7 جودو کار دیگر را پشت سر بگذارد تا سهمیه بگیرد.

علی معلومات در وزن 73- کیلوگرم و امیر قاسمی در وزن 81- کیلوگرم نیز هر دو در رده‌های چهل‌وهفتم وزن خود قرار دارند و برای رسیدن به المپیک باید از 13 جودوکار هم وزن خود پیشی بگیرند که با توجه به سطح عموما قوی‌تر کیفیت این 13 نفر، کار بسیار دشواری به نظر می‌رسد.

آرش میراسماعیلی قهرمان پیشین جهان هم هنوز روی کاغذ اندک بختی برای راهیابی به وزن 66- کیلوگرم المپیک دارد. او در رده شصت و هشتم این وزن قرار دارد و باید 17 جودوکار بالاتر از خود را در این رده‌بندی به زیر بکشد.

مصطفی دلیریان جودوکار سبک‌وزن ایران (60- کیلوگرم)‌ کوچک‌ترین شانسی برای رفتن به لندن ندارد او اکنون در رده 234 سبک وزن‌های جودوی جهان قرار گرفته است!

به هر ترتیب، در حالی که مسوولان فدراسیون جودو وعده حضور 3 تا 4 ورزشکارمان در المپیک را داده بودند این کار بسیار دشوار به نظر می‌رسد، چراکه تنها روش ارتقای رده ورزشکاران ما از طرفی شرکت در مسابقه‌های جایزه بزرگ یا جام جهانی و کسب مدال در آنها و از طرف دیگر ناکامی حریفان بالادستی است. با این اوصاف مهدی درخشنده دبیر پیشین سازمان تیم‌های ملی جودو بخت المپیکی شدن ما را تنها در یک وزن متصور می‌بیند.