خنده؛ تسکین‌دهنده بیماری‌هاست

محققان کالج ویلیام و مری در شهر ویلیامزبورگ آمریکا و دانشمندان واترلو کانادا به بررسی و آزمایش روی گروهی که مدام در حال خنده و شادی بودند پرداختند و به نتایج مهمی دست یافتند و به این ترتیب تاثیر خنده بر سیستم‌های مختلف بدن و واکنش‌های آن هنگام خنده را مشخص کردند.

تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده از فواید خنده و تاثیر آن بر وضعیت بدن حکایت دارند. به طوری که گفته می‌شود با خنده‌درمانی بیشتر بیماری‌ها ازجمله انواع سرطان‌ها، کیست‌ها، تومورها و... را می‌توان بهبود بخشید. محققان همچنین به این نتیجه رسیده‌اند که شوخی و خنده، بخش‌های مختلف مغز را به فعالیت وامی‌دارد و نقاط مختلف مغز را فعال می‌کند.

به طور کلی باید گفت خنده از ته دل تسکین‌دهنده بیماری‌هاست و به کمک خنده، سیستم‌های مهم بدن فعال‌تر می‌شوند.

خنده سیستم ایمنی بدن را فعال می‌کند، بررسی‌ها نشان داده است اثرات خنده بر بدن بسیار متنوع هستند. افزایش تعداد و فعالیت بعضی از انواع لنفوسیت‌های A (یکی از انواع سلول‌های دفاعی بدن)‌ و افزایش ترشح ایمونوگلوبین A (یکی از پادتن‌هایی که سلول‌های دفاعی ترشح می‌کنند)‌ ازجمله این اثرات هستند.

این ماده در دفاع و محافظت از آلودگی‌ها و عفونت‌های مجاری تنفسی از طریق افزایش مقدار ایمونوگلوبین B و کمپلمان C دو ماده شیمیایی که با پادتن ها برای چسبیدن به سلول‌های آلوده یا ناقص و از بین بردن آنها کمک می‌کنند، نقش بسیار مهمی دارد. بنابراین با خندیدن باعث ارتقای سیستم ایمنی بدنمان می‌شویم.

زمانی که یک مطلب خنده‌دار می‌شنویم، قشر خاکستری نیمکره چپ مغز شروع به آنالیز می‌کند و طولی نمی‌کشد که عمده فعالیت‌های مغز به لوب پیشانی معطوف می‌شود که مرکز احساسات و عواطف مغز است. لحظاتی بعد نیمکره راست هم شروع به بررسی داده‌هایی می‌کند که از طریق سیستم ارتباطی بین نیمکره‌‌ها دریافت کرده است تا معنی جوک یا مطلب خنده‌دار را بفهمد، چند صدم ثانیه قبل از این که شروع به خندیدن کنید در لوب پس‌سری مغزتان که پردازش اطلاعات حواس را به عهده دارد، امواج مغزی بشدت افزایش می‌یابند.

نوسانات امواج دلتای مغز در این زمان به اوج خود می‌رسند و دقیقا بعد از این وضعیت شروع به خندیدن می‌کنید، تمام این اعمال چند صدم ثانیه بیشتر زمان نمی‌برد، همچنین محققان به این نتیجه رسیده‌اند که خنده باعث فعالیت زیاد مغز شده و فواید زیادی دارد و می‌تواند از بعضی بیماری‌ها مثل آلزایمر و فراموشی جلوگیری کند.

شادی و خنده از ته‌دل مثل این است که به یک ورزش و دوندگی صبحگاهی رفته باشید.

خندیدن روی سیستم هورمون‌ها، گردش خون و فشار درونی بدن اثر می‌گذارد و شرایط بسیار خوبی برای قلب به وجود می‌آورد.

متخصصان قلب و عروق معتقدند خندیدن بخصوص در افرادی که کمتر ورزش می‌کنند بسیار مفید است، از طرفی خنده و شادی باعث ترشح ماده شیمیایی به نام دوپامین می‌شود که افزایش این ماده شیمیایی در مغز باعث درست کار کردن جریان خون و سرانجام عملکرد مناسب قلب می‌شود.

وقتی از ته دل می‌خندید، عضلات اندام‌ها و دیگر عضلاتی که در خندیدن شرکت ندارند، شل می‌شوند و استراحت می‌کنند، بعد از پایان خندیدن هم، عضلاتی که در این فرآیند شرکت داشتند شروع به شل شدن می‌کنند، یعنی فواید ریلکس شدن عضلانی در دو مرحله اتفاق می‌افتد.

تحقیقات نشان داده است، این تغییرات نه‌تنها هنگام دیدن یک برنامه خنده‌دار به وجود می‌آید بلکه تا یک روز بعد هم ادامه دارد.

همچنین تحقیقات نشان می‌دهند در زمان خندیدن حداقل میزان چهار نوع هورمونی که در زمان استرس و اضطراب و ناراحتی ترشح می‌شوند هم کاهش می‌یابند، هورمون کورتیزول شاخص‌ترین هورمونی است که به محض ناراحتی و اضطراب و استرس از غده فوق‌کلیه ترشح می‌شود و اگر استرس تداوم یابد میزان کورتیزول تشدید شده و به مرور زمان باعث منهدم شدن سلول‌ها می‌شود یا در کودکانی که دیابت نوع یک دارند خندیدن و شادی باعث می‌شود سیستم‌های عصبی، ایمنی بدن و قلب و عروق آنها عملکرد صحیح داشته باشند و این عوامل به هورمون رشد کمک کرده و چنین کودکانی رشد سالم‌تری را می‌توانند داشته باشند.

سیما سبزه‌خواه

 کارشناس ارشد فیزیولوژی‌