ترکیب سنی جمعیت ایران تغییر کرد

مدیرکل دفتر آمار اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال کشور در جمع خبرنگاران گفت: از سال 75 تا 89 دوره گذار سنی جمعیت 15 تا 29 سال بوده یعنی جمعیت جوانی داشتیم؛ اما از ابتدای امسال وارد مرحله گذار سنی جمعیت یعنی 30 تا 64 سال می‌شویم به طوری که جمعیتمان، جمعیتی میانسال خواهد بود.

به گزارش مهر،علی اکبر محزون افزود: در 2دهه آینده یعنی از سال 1410 به بعد کشور ما وارد مرحله کهنسالی می‌شود، همچنین آمارها نشان می‌دهد که باید برای 2 سال اخیر برنامه‌ریزی جدی انجام شود. مدیرکل دفتر آمار اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال کشور تاکید کرد: برنامه اول توسعه کشور، اولین و آخرین برنامه‌ای بود که در آن سیاست‌های جمعیتی به صورت صریح و شفاف ذکر شده است.

به هرحال چه در برنامه‌ریزی‌های قبلی کشور دیده شده باشد یا نه، از این به بعد در سیاستگذاری‌های کلان باید جمعیت سالمند کشور مد نظر قرار گیرد؛ مساله‌ای که در خصوص جمعیت جوان کشور در 2 دهه اخیر، در برخی موارد از جمله اشتغال و ازدواج نه تنها دیده نشد، بلکه بحران‌هایی نیز به وجود آورد.

شورای ملی سالمندان، از اردیبهشت 83 با هدف فراهم کردن امکان تداوم حضور افراد سالمند در جامعه، تاکید بر حفظ موقعیت و جایگاه سالمند در خانواده، تامین حداقل نیازهای اساسی سالمندان نیازمند در کشور، تاکید بر حفظ احترام‌شأن و حرمت سالمند و فراهم کردن امکان مشارکت مردم، انجمن‌ها و موسسات غیردولتی تشکیل شده است؛ اما این شورا به عنوان تنها مرجع تصمیم‌گیری در خصوص تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های حمایتی از سالمندان که باید هر 6 ماه یک‌بار با حضور رئیس‌جمهور تشکیل جلسه بدهد، در 5 سال اخیر تنها یک جلسه داشته و 3 سال است که در تعطیلی به سر می‌برد.

دکتر پریسا طاهری، رئیس اداره سالمندان وزارت بهداشت با تایید این موضوع می‌گوید: متاسفانه بیش از 80 درصد سالمندان با تغییرات فیزیولوژیک، مشکلات اقتصادی و عدم توانایی‌های مختلف مواجه هستند و نبود حمایت‌های بیمه‌ای عرصه را برای این افراد تنگ‌تر می‌کند.

هم‌اکنون برخی از سالمندان کشور به رغم این‌که در سن استراحت و فراغت از کار و تلاش به سر می‌برند، تنها به دلیل این‌که نمی‌توانند هزینه‌های روزانه زندگی را تامین کنند، بناچار در بخش‌های خصوصی و بعضا دولتی همچنان در مشاغلی مانند نگهبانی، باغبانی و خدمات مشغول کار هستند.

این در حالی است که بیماری آلزایمر بشدت جمعیت سالمند کشورمان را تهدید می‌کند به طوری که معصومه صالحی، مدیرعامل انجمن آلزایمر ایران از ابتلای بیش از یک میلیون نفر از جمعیت سالمند کشور به آلزایمر در 3 دهه آینده خبر داده و عنوان کرده است هم‌اکنون بالغ بر 300 تا 400 هزار نفر در کشور مبتلا به این بیماری هستند که اغلب در سنین سالمندی به سر می‌برند.

مدیرکل دفتر آمار اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال کشور اعلام کرد: نرخ رشد طبیعی جمعیت هم اکنون 25/1 درصد است این در حالی است که بر اساس آمارهای سال 75 تا 85 نرخ رشد طبیعی جمعیت 62/1 درصد بوده است.

او با هشدار نسبت به رشد منفی و صفر جمعیت در ایران افزود: اگر نرخ باروری به کمتر از 1/2 درصد برسد، زنگ خطری برای رشد جمعیت خواهد بود.بنا به گفته محزون در حال حاضر نرخ باروری 8/1 درصد برآورد شده است یعنی هر مادر به طور متوسط کمتر از 2 فرزند به دنیا می‌آورد. چنانچه با این سرعت نرخ باروری کاهش پیدا کند ممکن است رشد جمعیتمان در سال‌های بعد به صفر نزدیک شده و کاهش پیدا کند.

به‌رغم اعلام این ارقام،با جستجو برای یافتن نرخ رشد جمعیت در کشور به ارقام مختلفی در این زمینه دست یافتیم.

دکتر حسین علی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این خصوص به جام‌جم می‌گوید: نرخ رشد جمعیت در ایران از 2/1 تا 5/1 درصد عنوان می‌شود اما با این وجود، رشد جمعیت در ایران هرگز منفی نخواهد شد.

او ادامه می‌دهد:هر چند نرخ رشد جمعیت تا 5/1‌درصد نیز اعلام می‌شود، اما در بسیاری از مناطق روستایی و دور افتاده کشور، نرخ رشد جمعیت تا 7 درصد هم اعلام شده است؛ بنابراین نمی‌توان انتظار داشت رشد جمعیت در کشور منفی شود.

رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با تاکید بر عواقب سوءرشد منفی جمعیت در کشور هشدار می‌دهد: مبحث کنترل جمعیت و عوارض سوء کاهش یا افزایش نرخ رشد جمعیت در کشور باید از سوی کارشناسان حرفه‌ای و جمعیت شناسان مورد کارشناسی قرار گیرد.او معتقد است در صورت توقف برنامه کنترل جمعیت در کشور باید بحران‌هایی نظیر کمبود اعتبارات و امکانات را مد نظر قرار داد.

سال گذشته رئیس‌جمهور مخالفت خود را با سیاست‌های کنترل جمعیت اعلام و اظهار کرد: شعار «2 بچه کافی است» فرمول «مرگ یک ملت» است. به گفته رئیس‌جمهور، در صورتی که سیاست کنترل جمعیت ادامه یابد، با توجه به این که در حال حاضر متوسط تعداد افراد خانوارهای ایرانی به کمتر از 4 نفر رسیده است، در 50 سال آینده دیگر نسل ایرانی وجود نخواهد داشت.مطرح شدن این مساله در آن زمان که بحث‌های حذف یارانه‌ها، افزایش قیمت‌ها و مشکلات مسکن و ازدواج مطرح بود، با انتقاداتی مطرح شد.

اما اکنون وزارت بهداشت نیز اعلام کرده که هر 10 زوج ایرانی 18 فرزند دارند که متوسط تعداد فرزندان در خانواده‌ها کمتر از 2 فرزند است.

پیش از این وزیر بهداشت، با اشاره به رشد منفی جمعیت در کشورهای اروپایی و بحران جمعیت در آن کشورها،به «جام‌جم» گفته بود: در حال حاضر در کشور ما تعداد زیادی از زوج‌ها یا بچه‌دار نمی‌شوند یا تک فرزندی هستند که با ادامه این روند ممکن است ما هم دچار بحران جمعیت شویم و نتوانیم جلوی رشد منفی جمعیت را بگیریم.

به اعتقاد جامعه شناسان رشد صفر یا منفی جمعیت سبب می‌شود که جوامع برای تامین نیروی کار خود ناچار به مهاجر ‌پذیری شوند؛ اتفاقی که در بسیاری از کشورهای اروپایی صورت گرفته و هشدار از دست رفتن نسل‌ها مطرح است. بر این اساس رشد منفی جمعیت می‌تواند عواقب سوء زیادی داشته باشد و بحران‌هایی را برای جوامع رقم بزند اما از سوی دیگر تحلیلگران جمعیت‌شناسی نیز معتقدند حذف برنامه‌های تنظیم خانواده نه تنها نمی‌تواند مشکل را حل کند، بلکه مشکلات جدیدتری را ایجاد خواهد کرد. به گفته کارشناسان، این که بدون آماده‌سازی زیرساخت‌های رفاهی، اقتصادی و اجتماعی کشور، خانواده‌ها را به فرزندآوری ترغیب کنیم، کار نادرستی است که نه تنها به پیشرفت کشور منجر نمی‌شود بلکه باعث افزایش جمعیت همراه با آسیب‌های اجتماعی نظیر فقر، سوءتغذیه و مشکلات اجتماعی غیر قابل حل، می‌شویم. از سوی دیگر، باید راهکارهای مناسبی برای حفظ متعادل ترکیب جمعیتی کشور در پیش گرفت تا از بروز پیامدهای منفی آن جلوگیری کنیم .