سیمای «مرد خاک» در اربعین

شاهین باباپور، کارگردانی این فیلم تلویزیونی را به عهده دارد. باباپور سال 1348 در تهران متولد شده و تحصیلات خود را در رشته نمایش (کارشناسی ارشد) از دانشکده هنر ادامه داده و کار حرفه‌ای در تلویزیون را به عنوان دستیار برنامه‌ریز با سریال «پدرسالار» آغاز کرده است. باباپور ابتدا تله‌فیلم مرد خاک را این‌گونه معرفی می‌کند: این تله‌فیلم با نگاه به موضوع محرم، داستان زندگی پیرمردی را روایت می‌کند که براثر انفجار در کربلا، پسر و عروسش را از دست داده و تنها بازمانده خانواده که دختر بچه‌ای 6 ساله است در این اتفاق دچار فراموشی و شوک عصبی می‌شود.

وی می‌افزاید: تله‌فیلم مرد خاک حول محور اعتقادات پیرمرد و ارتباط با خدا و امام حسین(ع) می‌چرخد و براثر اتفاقاتی که برای خانواده‌اش به وجود می‌آید او را با اعتقادات دینی‌اش دچار کشمکش می‌کند.

او در ادامه می‌گوید: برای تولید فیلم‌هایی در رابطه با امام حسین(ع) و حماسه عاشورا باید تمام ریزه‌کاری‌ها رعایت شود. همه افرادی که در فیلم نقشی دارند باید اعتقاد راسخ به این موضوع داشته باشند و کار را با عشق و علاقه انجام دهند.

باباپور معتقد است: فرهنگ مذهبی در ذات مردم کشورمان هست و ما در این خصوص مخاطبان فراوانی داریم و باید در این راستا تلاش کنیم تا آثار مطلوبی تولید کنیم. تصویربرداری این فیلم تلویزیونی 15 جلسه طول کشید. من فکر می‌کنم اگر فرصت بیشتری بود کار بهتری تولید می‌کردیم. ضمن این‌که چندین بار فیلمنامه را بازنویسی کردیم تا بتوانیم فیلم دلخواه و مخاطب پسند را تولید کنیم.

مصطفی علمی‌فرد، تولید مجموعه‌هایی همچون «شب مهتاب» و «همسفران باد» را در کارنامه هنری خود دارد. وی درخصوص تولید این تله‌فیلم می‌گوید: تله‌فیلم مرد خاک 20 لوکیشن دارد و تصویربردای آن از یازدهم آذرماه آغاز شده و روزهای پایانی خود را پشت سر می‌گذارد و تدوین آن به صورت همزمان با تصویربرداری انجام می‌شود.

به گفته علمی‌فرد، علاوه بر داستانی که این تله‌فیلم دنبال می‌کند سعی شده در بخش‌هایی از این فیلم تلویزیونی مشاغل بومی استان نیز به تصویر کشیده شوند و مردم با استان چهارمحال و بختیاری آشنا شوند. وی تصریح می‌کند: تلفیق هنرمندان بومی و ملی در تولیدات مراکز استان‌ها بسیار تاثیرگذار است چون باعث انتقال تجربیات بازیگران به یکدیگر می‌شود و من سعی کردم عوامل تولید تله‌فیلم مرد خاک، تلفیقی از هنرمندان مطرح کشور و صدا و سیمای مرکز چهارمحال و بختیاری باشند.

محمدرضا شریفی یکی دیگر از تهیه‌کنندگان این فیلم تلویزیونی است؛ البته وی علاوه بر تهیه‌کنندگی، نویسندگی مرد خاک را نیز به عهده داشته است. او می‌گوید: برای فیلمنامه‌نویسی این تله‌فیلم بیش از یک سال زمان گذاشته و در آخرین نشست تصمیم گرفته شد تغییراتی در داستان ایجاد کنیم تا فیلمنامه رنگ و بوی بومی بگیرد و خارج از هرگونه تجمل‌گرایی باشد.

وی می‌افزاید: من با شناختی که نسبت به اعتقادات و رسم و رسوم آنجا در ایام محرم و صفر داشتم، تصمیم گرفتم فیلمنامه را با توجه به فرهنگ عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در این استان بنویسم.

شریفی ویژگی‌های این فیلم تلویزیونی را فضای پهلوانی و معنوی داستان می‌داند و بیان می‌کند: فیلمنامه‌نویس باید با فولکلور منطقه آشنا باشد تا داستان برای مخاطب استانی باورکردنی به نظر برسد.

وی خودجوشی برپایی تکیه و عزاداری و مفاهیم معنوی را از دیگر ویژگی‌های این تله‌فیلم عنوان می‌کند و ادامه می‌دهد: همیشه خیر و برکتی در عزاداری‌ها نهفته و این موضوع در دل و جان مردم است که من سعی کردم در فیلمنامه همه این موارد را رعایت کنم.

شریفی در پایان از تهیه‌کنندگان می‌خواهد از ویژگی‌های محل خودشان غافل نشوند و در تولیدات سعی کنند فضاهای مختلف کشورمان را به تصویر بکشند.

کاظم هژیرآزاد در این تله‌فیلم نقش حاج حبیب را به عهده دارد. وی درخصوص نقشش می‌گوید: حاج حبیب پیرمردی است که پسر و عروسش بر اثر انفجار در کربلا کشته شده‌اند و نوه‌اش صحنه را دیده و به کما رفته و حافظه‌اش را از دست داده است. حبیب نذر و نیاز می‌کند، اما پاسخی نمی‌گیرد و دچار افسردگی می‌شود به شکلی که این افسردگی باعث می‌شود اعتقاداتش سست شود و دیگر نخواهد مراسم عزاداری و تکیه برپا کند، اما دوستانش به یاریش می‌آیند و اتفاقاتی برایش پیش می‌آید.

هژیرآزاد از این‌که در این فیلم نقشی را دارد که بسیار موثر است و در برخی از اوقات گریبانگیر مردم می‌شود، خرسند است چرا که از نظر او اجرای این‌گونه نقش‌ها و بررسی مشکلات روزمره مردم باعث رضایتمندی خود و مخاطبانش می‌گردد.

حجت‌الله رحیم‌زاده، مدیرکل صدا و سیمای مرکز استان، فیلم تلویزیونی مرد خاک را نشأت گرفته از آموزه‌های دین مبین اسلام می‌داند و پرداخت درست به عزاداری امام حسین(ع) و تحقق فرمایشات رهبر معظم انقلاب درخصوص تولید آثار با توجه به مقوله‌های دین، اخلاق، امید و آگاهی را امری لازم و ضروری دانست. وی در پایان، آمادگی برنامه‌سازی در زمینه‌های گوناگون اجتماعی، دینی و اخلاقی را در صدا و سیمای چهارمحال و بختیاری اعلام کرد.

برخی از عوامل تله‌فیلم عبارتند از:

تهیه‌کنندگان: مصطفی علمی‌فرد، محمدرضا شریفی‌/‌ کارگردان: شاهین باباپور‌/‌ تصویربردار: رضا دانشور‌/‌ صدابردار: هادی معنوی‌پور‌/‌ تدوین مهدی مهرنیا، دستیار تدوین: آرمین مهدوی‌/‌ نویسنده: محمدرضا شریفی‌/‌ مدیر تولید: فاطمه حیدری‌/‌ عکاس: ایوب خداوردیان‌/‌ طراح گریم: نوید شیرازی‌/‌ طراح صحنه و لباس: امیرحسین غلامی‌/‌ منشی صحنه: مهتاب شهرابی‌/‌ دستیار اول کارگردان: مجید رضاییان‌/‌ موسیقی: حسین فاضل‌/‌مدیر تدارکات: علی رحمتی.

بازیگران: حسین توشه، کاظم هژیرآزاد، ‌حسین خانی‌بیگ، زویا امامی، شهرام ابراهیمی، سعادت‌الله همت‌زاده، یعقوب غفاری،‌ نازنین دل رابد، مهدی حسام‌ذاکری و محمد برسوزیان.