در مرزهای دانش

هیچ کشوری یک جزیره تنها نیست

به چند ماه پیش باز می‌گردیم، زمانی که کوه‌های آتشفشانی در ایسلند، توده عظیمی از ذرات سیاه رنگ آتشفشانی را راهی آسمان مناطق مختلفی از جهان کردند. این رویداد در ایسلند واقع در شمال اروپا روی داد اما همگان بخوبی دیدند که تقریبا تمام جهان تحت‌تأثیر آن قرار گرفتند. در این میان خطوط هواپیمایی بیشترین ضرر و زیان را متحمل شد. صدها پرواز لغو و ده‌ها هزار مسافر در فرودگاه‌های سراسر جهان سرگردان شدند.

کد خبر: ۳۷۱۰۲۳

البته آنچه در ایسلند روی داد، تنها مثالی کوچک از یک واقعیت بزرگ و عینی است، جایی که هر حادثه‌ای حتی زمین لرزه، فجایع طبیعی و از همه مهم‌تر یک رویداد هسته‌ای می‌تواند سراسر جهان را متأثر از خود کند. شاید هیچ‌کس در 4 دهه پیش تصور نمی‌کرد بشر امروز تا این حد نگران تکثیر تسلیحات هسته‌ای شود. این روزها و در گوشه و کنار جهان نشست‌های مختلفی در این خصوص برگزار می‌شود تا هشدارهای لازم برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه هسته‌ای ارائه شود. محققان زیادی در این زمینه دست به کار شده‌اند و با انجام مطالعات گوناگون پرده از یک‌سری واقعیت‌ها برداشته‌اند.

براساس این مطالعات، اگر مناقشه احتمالی هسته‌ای میان دو کشور (به عنوان مثال) هند و پاکستان روی دهد، شمار قربانیان برجای مانده از آن با تلفات انسانی مربوط به جنگ جهانی دوم برابری می‌کند. گذشته از آن اوضاع جوی زمین نیز دستخوش پیامدهای تلخی می‌شود به طوری‌که حداقل برای یک دهه اوضاع اقلیمی زمین رو به وخامت خواهد گذاشت. در چنین وضعیتی دمای عمومی سطح زمین کاهش قابل توجهی پیدا می‌کند و به میزانی می‌رسد که در هزاره اخیر نمونه آن به ثبت نرسیده است. از این رو باید به موضوع تسلیحات هسته‌ای به عنوان یک موضوع فرا کشوری، فرا منطقه‌ای و به عبارتی جهانی نگاه کرد. فوران کوه‌های آتشفشانی در ایسلند پیام مهمی برای جهانیان داشت و آن چیزی نبود جز این‌که حتی یک مناقشه کوچک هسته‌ای در گوشه‌ای از جهان تبعات مخرب زیادی برای مردم سراسر زمین به همراه خواهد داشت. فوران‌های آتشفشانی در ایسلند موجب معلق شدن حدود یک میلیون تن ذرات ریز در جو اطراف زمین شد که اثرات آن بدون شک تا سال‌ها در زمین خواهد ماند. حال تصور کنید وقوع یک مناقشه هسته‌ای چه عواقب شوم انسانی و زیست محیطی به همراه خواهد داشت.