پیام‌های راهبردی یک نشست

از حیث اهداف این سلسله نشست‌ها «درگیر شدن متفکران و اندیشه‌ورزان با مسائل اساسی و کلان» و «فرهنگ و گفتمان‌سازی درخصوص مسائل کلان در میان نخبگان و سپس در سطح عمومی جامعه» و «تعیین مسیر و نوعی ریل‌گذاری برای آینده کشور» به عنوان 3 هدف اساسی این نشست‌ها ذکر شد.

از منظر برخی نکات بسیار مهم که به اجمال مطرح شد و باید به تفصیل به آنها پرداخته شود. مثلا درباره حکومت از دیدگاه اسلام، رهبر انقلاب فرمودند: «صلاحیت‌های فردی در اسلام به گونه‌ای مهم است که هرکس می‌خواهد مسوولیت و مدیریت بپذیرد، باید صلاحیت‌های لازم را در خود به وجود آورد وگرنه با پذیرش مسوولیت، عمل نامشروعی انجام داده است» یا «در اسلام، کسی که اهل استعلا و برتری‌طلبی است یا همه چیز را برای خود می‌خواهد، حق ندارد قدرت را قبول کند و مردم نیز حق ندارند چنین شخصی را انتخاب کنند.»

و جهات دیگری که می‌تواند مورد توجه قرار گیرد؛ اما این نوشتار درصدد است صرف نظر از محتوای این نشست، برخی پیام‌هایی، که اصل برگزاری این نشست‌ها در درون خود دارد، مورد توجه قرار دهد.

اولین پیامی که برگزاری سلسله نشست‌های اندیشه‌های راهبردی دارد، این است که به‌رغم تلاش بیگانگان، موضوع‌آفرینی‌های پی‌درپی که از جمله اهدافش سرگرم کردن نظام جمهوری اسلامی ایران است، به هدف خود دست نیافته و نظام اسلامی ورای مسائل و بعضا بحران‌های پیچیده و روزمره، از مسائل کلان و راهبردی نیز غفلت نکرده و موضوعاتی از این دست را هم به صورت جدی و در عالی‌ترین سطوح در دستور کار خود دارد.

پیام دیگر این نشست‌ها آن است که در این موضوع نیز مانند بسیاری حرکت‌های مهم دیگر، رهبری نظام آغازکننده و پایه‌گذار آن بوده‌اند. نکته‌ای که از «بینش صحیح سیاسی و اجتماعی، تدبیر، شجاعت، مدیریت و قدرت کافی برای رهبری» حکایت می‌کند و اینها از جمله شرایط و صفات رهبر است که در اصل یکصد و نهم قانون اساسی تصریح شده است. مسیر رو به صعود و بلوغ روزافزون نظام، پیام سوم این سلسله نشست‌هاست. جمهوری اسلامی ایران پس از دوران دفاع مقدس، برنامه‌های 5 ساله توسعه را آغاز کرد و پس از اجرای تقریبا 3 برنامه، تجربه تدوین سند چشم‌انداز 20 ساله را پشت سر گذاشت و اکنون در این نشست مقدمات تدوین سند «الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت» آغاز شد؛ سندی که فرادست همه برنامه‌ها و حتی چشم‌انداز خواهد بود و این یعنی توجه به افق‌های دوردست؛ توجهی که بلندنگری، شرح صدر و روشنفکری واقعی لازمه آن است. این ویژگی‌ها را بوضوح از این جمله مقام معظم رهبری می‌توان برداشت کرد. «استفاده از 2 مفهوم اسلامی و ایرانی به هیچ وجه به معنای استفاده نکردن از دستاورد‌های دیگران و تجارب صحیح آنها نیست و ما در این راه با چشمان باز و انتخابگر از هر علم و معرفت درست استفاده می‌کنیم.»

مجموع این پیام‌ها، نه‌تنها نویدبخش آینده‌ای روشن و ایرانی پیشرفته است که نسل‌های آینده این مرز و بوم با افتخار و سربلندی آن را تجربه خواهند کرد؛ بلکه شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی را هم برای همه مسلمانان و حتی بشریت به ارمغان خواهد آورد.

در روایتی از امام معصوم این مضمون آمده که در «امور اخروی چنان باش که گویی فردا خواهی مرد و در امور دنیا چنان باش که گویی زندگی ابدی داری.» برداشت‌های گوناگونی از این روایت می‌توان ارائه کرد؛ ولی شاید برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و اتقان در آنها از جمله برداشت‌های مهمی باشد که از بخش دوم این روایت می‌توان داشت و این سلسله نشست‌ها از جمله مصادیق توجه به این آموزه ارزشمند اسلامی است.

مهدی فضائلی