در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
بعد از چند روز از مصرف کورتون، قرمزی و پف کردن صورت توجه اطرافیان را جلب میکند. در صورت ادامه مصرف دارو، جمع شدن چربی در پشت گردن و بین کتفها باعث به هم خوردن تناسب اندام خواهد شد. از عوارض دیگری که به دنبال مصرف طولانی کورتون به وجود میآید، رشد موهای زاید روی ران، تنه و صورت که برای خانمها آزاردهنده است. همچنین استفاده طولانی مدت در افراد مستعد میتواند باعث بالا رفتن قند خون و دیابت شود. پوکی استخوان نیز از عوارض شناخته شده مصرف طولانی مدت این داروهاست. از عوارض دیگر باید به افسردگی و فشار خون اشاره شود.
به دلیل خاصیت ضد التهابی قوی کورتونها متاسفانه این داروها مورد استفاده بیش از حد و خارج از قاعده قرار میگیرند و عوارض زیادی برجا میگذارند. مثلا در مورد انواع دردهای معمول اسکلتی و عضلانی گاه از کورتون تزریقی استفاده میشود که اثر آن تسکین موقتی درد است و بیمار شروع به استفاده مرتب از این داروها میکند و عوارضی که پیشتر برشمرده شد، گریبانگیر او میشود.
در سالهای اخیراستفاده از دگزامتازون تزریقی برای تسکین گلودردهای ویروسی رایج شده است که به دو دلیل خطاست: اول اینکه گاه باعث افت قدرت ایمنی شده و بیماری عفونی شدیدتری را به دنبال خواهد داشت و دوم اینکه اگر مرتب تکرار شود عوارض دارو بیجهت به بیمار تحمیل میشود.
مصرف کورتون البته در درمان بسیاری از بیماریها حیاتی و لازم است و باید عوارض آن را به نوعی پذیرفت. خوشبختانه تمهیداتی برای کاهش این عوارض وجود دارد که به آنها اشاره میشود.
1 ـ کورتونها را باید فقط زمانی که لزوم مصرف آن مشخص است، استفاده کنیم.
2 ـ کمترین میزان ممکن را استفاده کنیم و در کوتاه ترین زمان درمان را به پایان برسانیم.
3 ـ تا حد امکان از فرم موضعی مثلا اسپری یا تزریق در مفصل استفاده کنیم.
4 ـ عوارض دارو را با درمانهای کمکی کم کنیم. مثلا برای کاهش عارضه پوکی استخوان استفاده از کلسیم و ویتامین
D و برای فشار خون محدودیت نمک مصرفی موثر است.5 ـ تا حد امکان از داروهای کوتاه اثر مثل هیدروکورتیزون و پردنیزولون استفاده شود.
یادآوری این نکته لازم است که برای بسیاری از بیماریها استفاده کوتاه مدت کورتون و برای برخی بیماریها استفاده دراز مدت و حتی مادامالعمر کورتونها لازم است ولی باید عوارض این داروها را بدانیم و هرگز آنها را بیجا مصرف نکنیم.
دکتر رضا کریمی / متخصص بیماریهای داخلی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: