پیش‌بینی تاریخی ادموند هالی

در ژانویه 1678 و زمانی که به خانه برگشته بود، انبوهی از اطلاعات ارزشمند درخصوص 341 ستاره و موقعیت آنها با خود آورده بود. او همچنین بررسی‌های جالب توجهی درباره حرکت عطارد در اطراف خورشید انجام داده بود. کاتالوگ ستاره‌ای هالی که در سال 1678 تهیه شد، نخستین مورد در نوع خود به شمار می‌آید که از بعد تلسکوپیکی مکان ستارگان جنوبی را شامل می‌شود. هالی در همان سال و به دلیل پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه نجوم، به‌عنوان یکی از اعضای جامعه سلطنتی انگلیس پذیرفته شد. همراه با شخصیت‌های برجسته علمی نظیر رابرت هوک، کریستوفر رن و ایزاک نیوتون، هالی تلاش‌هایی را در زمینه ارائه توضیحی مناسب و برگرفته از دانش مکانیک درباره حرکت سیاره‌ای آغاز کرد. هالی در سال 1704 به سمت استادی در دانشگاه آکسفورد نایل شد، اگرچه این سمت برای تدریس دانشی جز نجوم بود، اما وی همچنان تمرکز اصلی‌اش را روی مطالعه حرکت سیاره‌ای و ستارگان معطوف کرده بود. هالی در سال 1705 نتایج رشته تحقیقاتی درباره دنباله‌دارها را منتشر کرد که با استقبال محافل علمی و نجوم جهان همراه شد. او در آن مطالعات 24 دنباله‌دار را که در حد فاصل سال‌های 1337 تا 1698 شناسایی شده بودند به زیر ذره‌بین برده بود. او متوجه شده بود 3 دنباله دار وجود دارند که به ترتیب در سال‌های 1531، 1607 و 1682 آنچنان شباهت‌هایی با هم داشته‌اند که احتمالا باید یکی باشند. این دقیقا همان دنباله‌داری است که امروز به نام دنباله‌دار هالی شناخته می‌شود. هالی با ضریب دقت خیره‌کننده‌ای پیش‌بینی کرد که این دنباله‌دار در سال 1758 نیز رؤیت خواهد شد. البته او در 14 ژانویه 1742 از دنیا رفت و هرگز تحقق پیش‌بینی دقیق خود را مشاهده نکرد.

سعید حسینی