کاخ خسرو

در شمال و جنوب اتاق گنبددار، اتاق‌های مستطیل شکلی وجود دارد که از طریق اتاق گنبددار قابل دسترسی بوده‌اند. در پشت این اتاق، حیاط مربع شکلی به ابعاد 27×27 متر با رواق ستون‌دار قرار دارد. اطراف این حیاط را اتاق‌های متعددی فرا گرفته است. در اطراف این حیاط‌ها نیز مجموعه اتاق‌ها و اصطبل‌ها قرار دارد و در قسمت شمالی تراس، چند خانه به صورت یک مجموعه دیده می‌شود. ظاهراً خانه‌هایی که در قسمت مرکزی قرار دارند حرم پادشاه و خانه‌های اطراف مکانی برای پذیرایی از مهمانان بوده است.

اما در نزدیکی این کاخ آتشکده چهارقاپی یا چهارقاپو به معنی چهار در وجود دارد. این آتشکده از جمله آتشکده‌های دوره ساسانی در شهر مرزی قصرشیرین است که دارای دالان طواف بوده و به مرور زمان رواق آن فرو ریخته است و تنها در برخی از قسمت‌ها، آثاری از آن دیده می‌شود.

این آتشکده اتاق مربع شکل و سقفی گنبدی شکل به قطر 16 متر داشت که متاسفانه اکنون اثری از آن باقی نمانده است و تنها بقایای گوشواره‌ها در چهارگوشه آن دیده می‌شود.

موازات جاده کمربندی قصرشیرین ـ خسروی، بقایای سیستم آبرسانی دوره ساسانی به طول تقریبی 10کیلومتر است که در میان اهالی محل به نهر شاهگدار معروف است. این کانال از طریق بندی که در شمال شرقی روستای سد ایاز قرار دارد آب رودخانه حلوان را به حاشیه شمالی شهر قصرشیرین انتقال می‌داده است. در مورد اهمیت این کانال در دوره ساسانی همین بس که اکثر جغرافی‌نویسان ایرانی و عرب سده سوم هجری قمری به بعد در مورد آن بحث کرده‌اند.

در دوره پهلوی اول به منظور احیای باغات و زمین‌های کشاورزی قصرشیرین بند و کانال مذکور با لاشه سنگ و ملاط گچ بازسازی و احیا شده است. این کانال به عرض 70 سانتی‌متر است که در فواصل معین به منظور استحکام بیشتر دیوارها، پشت بندی‌های دوقلویی احداث شده است.

رسول مرادی ـ جام‌جم کرمانشاه