بازی در نقش‌های مثبت

بقایی همواره همکاری نزدیکی با بیژن بیرنگ و زنده‌یاد مسعود رسام داشته که از آن جمله می‌توان به مجموعه همسران، سرزمین سبز، قطار ابدی و سیب خنده اشاره کرد. وی همچنین کارگردانی سری دوم مجموعه باز هم زندگی را به عهده داشت که بیرنگ آن را تهیه کرد و مجری آن نیز بود.

وی همچنین در یکی از قسمت‌های سری نخستین این مجموعه با عنوان جناب مستطاب آشپزی که با شرکت نجف دریابندری و همسر وی به موضوع کتاب مستطاب‌ آشپزی می‌پرداخت در یک گزارش طنز به کندوکاو در آبگوشت فروشی‌های تهران پرداخت.

او در سریال «به کجا چنین شتابان» به کارگردانی ابوالقاسم طالبی نقش مرتضی را بازی کرده است که به همین مناسبت با او گفتگویی ترتیب داده‌ایم.

بهروز بقایی در شامگاه روز دوشنبه 18 آبان 1388 پیش از حضور در اجرای نمایش «هملت با سالاد فصل» دچار عارضه قلبی شد. او این روزها در رشت به سر می‌برد تا بعد از بهبودی به تهران برگردد و کارهایش را پی گیرد.

آقای بقایی در ابتدا در مورد حضورتان در سریال به کجا چنین شتابان صحبت کنید. چگونه با این سریال وارد همکاری شدید؟

مثل همه کارهای دیگر بازی در این سریال از طرف کارگردان یعنی ابوالقاسم طالبی به من پیشنهاد شد. وقتی سناریو را خواندم به نظرم ویژگی‌های خاصی داشت که برایم دلنشین بود.

و آن ویژگی خاص از نظر شما چه بود؟

این که در این سریال یادی از بچه‌های جنگ شده بود؛ افرادی که از همه خواسته‌هایشان برای دفاع از این خاک گذشته و حالا این ما هستیم که باید به هر طریقی که شده پاسخگوی لطف و ایثار آنها باشیم و انگیزه بازی من در این کار شاید تشکر از بچه‌های جنگ و در واقع به نوعی ادای دین به آنهاست.

این نقش با سایر نقش‌هایتان تا حد زیادی فرق دارد و می‌توان گفت جدی‌تر از سایر نقش‌های شماست. این ویژگی مربوط به فیلمنامه می‌شد یا خودتان خواستید این شخصیت را این‌گونه به تصویر بکشید؟

شخصیتی که من در سریال «به کجا چنین شتابان» بازی کرده‌ام یکی از افراد یک خانواده بزرگ است. خانواده‌ای که ممکن است قشر وسیعی از مردم را شامل شود. در هر حال برای بهتر دیده شدن این شخصیت هم کارگردان پیشنهادهایی ارائه می‌کرد و هم خود مشتاقانه سعی می‌کردم آن را باورپذیرتر کنم. به هر حال تلاش دوطرفه بود.

در این سریال بازیگران زیادی حضور دارند. به نظر شما این تعداد بازیگر واقعا لازم بود و قرار گرفتن این تعداد در کنار هم کار را سخت نمی‌کرد؟

جالب است بدانید در ابتدا قرار بود بازیگردانی این مجموعه را من به عهده بگیرم، اما بعد طی صحبتی که با کارگردان داشتم، به این نتیجه رسیدیم که خود او بهتر می‌تواند این کار را انجام دهد و نیازی به حمایت من نیست. ضمن این که معتقدم هر کدام از شخصیت‌های این کار نماینده قشر خاصی از جامعه هستند. برای همین هم حضور تک تک آنها لازم بود. گروهی از آنها شتابان حرکت می‌کنند و عده‌ای دیگر آهسته و نرم نرم ادامه مسیر می‌دهند. به هر حال باید این تفاوت‌‌ها نشان داده می‌شد.

آقای بقایی به نظرم سوژه این سریال تاحدی کهنه و نخ‌نما شده است:درگیری شخصیت‌های سنتی با شخصیت‌هایی که دوست دارند مدرن زندگی کنند؛ این مساله‌ای است که دیگر کمتر به آن توجه می‌شود. آیا این موضوع را قبول دارید؟

به نظرم در وهله اول مهم این است که ما حرفی برای گفتن داشته باشیم و بعد هم نحوه گفتن این حرف اهمیت دارد. ممکن است سوژه تکراری به نظر برسد اما طرح و نشان دادن این مسائل به نوعی باید هوشیاری ایجاد کند. به هر حال ساخت این‌گونه مجموعه‌ها نه‌تنها ایرادی ندارد، بلکه خیلی هم خوب است. چراکه اگر ما خانواده‌ای سالم داشته باشیم می‌توانیم جامعه سالم‌تری را بسازیم.

با آقای طالبی پیش از این کار، تجربه دیگری هم داشتید؟

خیر. با ایشان به واسطه همین کار آشنا شدم و تجربه خوبی هم برایم بود. البته اختلاف سلیقه‌ها همیشه وجود دارد؛ آن هم به این دلیل که همه آدم‌ها شبیه به یکدیگر نیستند. اما به هرحال، من به او اعتماد کردم و تحت نظرشان کارم را انجام دادم.

چرا کمتر در نقش های منفی ظاهر می‌شوید و معمولا سعی می‌کنید چهره‌های مثبت از خودتان برای مخاطبان به نمایش بگذارید؟

البته در مورد کارهای سینمایی چندین بار بازی در شخصیت‌های منفی به من پیشنهاد شد که نپذیرفتم. به هر حال من به این شیوه از کار کردن عادت کرده‌ام و از طرفی شخصیت‌های منفی تلویزیونی یا سینمایی ما آنقدر جذاب نیستند که آدم را برای بازی کردن ترغیب کنند. از طرفی معمولا ما آنقدر با نقش‌های منفی بد برخورد می‌کنیم که ترجیح می‌دهم در این زمینه کاری انجام ندهم.

بد برخورد کردن معمولا از جانب چه کسی است. مخاطب یا دست‌اندرکاران؟

بیشتر از جانب نویسندگان و کارگردانان است. آن هم به این دلیل که یکسویه به شخصیت‌های منفی نگاه می کنند و شخصیت‌های قصه‌ها را معمولا یا سیاه سیاه یا سفید سفید می‌بینند.

فکر می‌کنید به کجا چنین شتابان توانسته در این مدت مخاطبان خود را پیدا کند؟

فکر می‌کنم این اتفاق افتاده است و جذابیت‌هایی که در خود قصه وجود دارد مخاطب را ترغیب می‌کند تا آخر کار را تماشا کند.

بازی در این سریال چه نکات تازه‌ای برای شما داشته است؟

مسلما بازی در هر کاری ورود به یک دنیای جدید است و فکر می‌کنم بازی در این کار برای من بیشتر یک حس نوستالژی به همراه داشته است. به جرات می‌توانم بگویم حضور در این کار تاحدی از بار روی شانه‌هایم کاست که از این لحاظ از بازی در این مجموعه راضی هستم. درواقع برگ تازه‌ای در دفتر هنری‌ام باز کرد.

شما در سریال بزرگمرد کوچک هم ایفای نقش کرده‌اید که نقشتان بیشتر جنبه طنز دارد. از تجربه این کار برایمان بگویید.

این کار را مرحوم مسعود رسام کارگردانی کرد. دوستی که سال‌های سال با هم همکاری داشتیم و روزهای خوبی را با هم گذراندیم و به دلیل شناختی که از او داشتم بازی در این سریال را پذیرفتم. ضمن این که کار کردن برای بچه‌ها واقعا برایم لذت‌بخش است و انرژی مضاعفی به من می‌بخشد. بنابراین فکر می‌کنم بزرگمرد و کوچک یکی از کارهای موفقم بوده است.

کدام یک از کارهایتان را در این زمینه بیشتر دوست دارید؟

می‌توانم بگویم مجموعه دنیای شیرین دریا یکی از کارهایی بود که برای قشر کودک و نوجوان ساختم و بسیار از این کار لذت بردم و خاطرات خوبی از این مجموعه به یاد دارم.

دوست ندارید باز هم در این زمینه کاری بسازید آن هم با توجه به تجربه‌هایی که در این زمینه به دست آورده‌اید؟

چرا، واقعا چنین قصدی دارم. تا به حال یکی، دو طرح هم پیشنهاد داده‌ام. منتها تا کاری به مرحله تصویب نرسد، نمی‌شود درباره آن حرف زد. به هر حال امیدوارم در آینده بتوانم این کار را انجام دهم. چرا که خودم بشدت دلتنگ بچه‌ها و کار کردن برای آنها هستم.

فکر می‌کنید با توجه به شرایط فعلی‌تان بتوانید این کار را انجام دهید؟

من فعلا در حال استراحت هستم. ولی خوشبختانه وضعیتم امیدوارکننده است و این بیماری کمترین اثر سوء را روی من گذاشته است. به هر حال امیدوارم کمتر از یک ماه دیگر بتوانم به تهران برگردم و به کارهای عقب افتاده‌ام بپردازم.

بهروز بقایی بیشتر خودش را یک کارگردان می‌داند یا یک بازیگر؟

بهروز بقایی خودش را نه کارگردان می‌داند، نه بازیگر. فقط خودش را به عنوان کسی قبول دارد که دارد کار فرهنگی می‌کند و می‌گویم خوشحالم از این که در این مسیر یعنی فرهنگ‌سازی برای مردم قدم برداشته‌ام.

آقای بقایی بعد از این همه سال فعالیت در عرصه بازیگری به اولین کارتان با چه دیدی نگاه می‌کنید؟

با دیده احترام. چون مطمئنم اولین کارم را با همان عشقی که آخرین کارم را انجام داده‌ام، ساخته‌ام. ضمن این که برای همه احساساتم در طول کاری که انجام می‌دهم ارزش قائل هستم.

بعد از این همه سال بازیگری آیا پیش از مرحله تصویربرداری به ماهیت نقشتان می‌رسید یا پس از آن و در مقابل دوربین؟

نمی‌شود به این شکل تفکیک کرد. پیش از تصویربرداری آن شخصیت در ذهن من رشد و بازی می‌کند ضمن این که ترجیح می‌دهم پیش از تصویربرداری روی آن نقش تحلیل کرده باشم تا در زمان شروع کار بتوانم آن شخصیت را طوری که باید اجرا کنم.

محبوبه ریاستی