آلودگی خزر در حد بحرانی است

مخاطرات گردشگری در مناطق ساحلی اهمیت زیادی دارد و عموم کشورهای توسعه یافته یا در حال توسعه خصوصا کشورهایی مثل مالزی، هند، بریتانیا، کانادا، آمریکا و کشورهای حوزه اسکاندیناوی و بخش غربی اروپا که جمعیتشان در کرانه‌های ساحلی گسترش پیدا کرده‌اند، برنامه‌ریزی‌های خاصی در این زمینه انجام می‌دهند تا بتوانند با مدیریت جامع مناطق ساحلی خود را حفاظت کنند و مخاطراتی را که ممکن است ساکنان محلی و گردشگران را تهدید کند شناسایی کنند و جلوی آن را بگیرند. در نگاه کلی، مخاطرات گردشگری به خطراتی اطلاق می‌شود که گردشگران را در فصول گرم سال زمانی که برای شنا می‌روند تهدید می‌کند. کارشناسان 4 عامل فیزیکی، شیمیایی، زمین شناختی و بیولوژیکی را از مخاطرات گردشگری دانسته‌اند. همچنین، مخاطرات فیزیکی شامل هیدرودینامیک دریا، امواج و جریان‌های ساحلی از مواردی هستند که می‌توانند در حوزه‌های دریایی بحران ایجاد کنند که در دریای خزر، جریان برگشتی در مواقعی که دریا توفانی است بسیار می‌تواند خطرناک باشد. مساله دیگر، سطح آب دریای خزر است که از سال 1357 تا 1375 حدود 5/2 متر بالا آمده و بسیاری از تجهیزات ساحلی و ساختمان‌های مختلف در عمق 5/2 متری آب نهفته هستند. بنابراین در این راستا باید عزم ملی در کالبد مدیریت و نهاد فرهنگی مردم در جهتی باشد که در درجه اول از ورود آلودگی‌ها به محیط ساحلی جلوگیری کند. یکی از شرح وظایف مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر این است که بتواند برای آحاد مردم اطلاعات بهینه‌ای فراهم کند تا با استفاده از آن مدیریت صحیح اعمال شود و مخاطرات گردشگری به حداقل برسد. اما با توجه به این‌که آلودگی دریای خزر همچنان به دلیل ورود انواع آلاینده‌ها در حد بحران است و در نتیجه مشخص است که آلودگی میکروبی از پساب‌های صنعتی یا مناطق مسکونی که انتقال دهنده آلودگی به دریا هستند، منشاء می‌گیرد، لازم است در مرحله اول کار کنترل فاضلاب‌ها انجام شود که یک سامانه جمع‌آوری، ‌ذخیره و پالایش فاضلاب را داشته باشیم.

اگرچه شرکت آبفا با مساعدتی که بانک جهانی کرده درحال راه‌اندازی طرح جامع مدیریت پسماندهای شهری است که تقریبا در بعضی از مناطق در حال اتمام است اما امیدواریم که این وضعیت به فراموشی سپرده نشود و برای وضعیت بحرانی دریای خزر جدی‌تر تصمیم گرفت.

مسعود ابوال‌شیخی