23 ویژگی فتنه

1- فتنه از قتل بدتر است. (قرآن کریم)‌

2- فتنه نه فقط عوام، بلکه گاهی خواص و نخبگان را نیز دچار اشتباه می‌کند.

3- خدا همه را به نحوی به فتنه گرفتار می‌کند، دعا نکنیم به فتنه آزمایش نشویم، بلکه دعا کنیم خدا ما را از گمراهی‌های فتنه نجات دهد.

4- فتنه 2 مبدا اصلی دارد: شبهه علمی و شهوت عملی.

5- راه شناختن فتنه داخلی، تایید دشمن خارجی است. اگر دشمن کسی را تشویق کرد، به خودش شک کند.

6- انسانی که به فتنه دچار شده، براساس شبهات عمل می‌کند و موضع می‌گیرد.

7- بعضی کسانی که دچار خودفریفتگی شده‌اند، یعنی بازی خورده‌اند و البته خود آنها نیز دلشان می‌خواهد که بازی بخورند.

8- فتنه چون شتری مست مردم را پی در پی پایمال می‌کند و ناخن در ایمان آنها می‌زند.

9- وقتی فتنه می‌آید، چند چیز نیز همراه او می‌آید:

الف - تردید: یعنی همه به شک می‌افتند

ب - اختلاف

ج - بی‌ثباتی و تزلزل در ایمان

د - گم کردن دوست و دشمن و مخلوط شدن دوست و دشمن

10- شروع بعضی فتنه‌ها از بدعت نظری در مفاهیم است، یعنی تغییر دادن اصول یا تحریف آن.

11- فتنه‌گران همه حرف‌‌هایشان غلط نیست، بلکه اندکی از حق و اندکی از باطل را می‌گیرند و آن را مخلوط می‌کنند، ولی نتیجه حرفشان غلط و ناحق است.

12- در فتنه بازار شیطان گرم می‌شود. اما اگر کسی اهل حق و باتقوا باشد، خداوند رهایش نمی‌کند.

13- وقتی غبار شبهه‌ برانگیزد، باید بر جای خویش بمانیم، صبر کنیم، حرفی نزنیم و اقدامی نکنیم و اگر نمی‌توانیم حق و باطل را تشخیص دهیم، براساس تعصب و احساسات موضع نگیریم و فقط براساس بصیرت عمل کنیم. (صبر و بصر)‌

14- فتنه زمانی که می‌آید، از روبه‌رو شناخته نمی‌شود. وقتی که تمام می‌شود، از پشت سر شناخته می‌شود.

15- فتنه آغازش چون ابتدای جوانی فریبنده و جذاب است، اما وقتی پایان می‌یابد، آثارش شوم و زشت است، چون نشانه‌های ضربت سنگ.

16- اگر مردم، حاکم حق خود را در فتنه‌ها تنها بگذارند، بعدها خود را سرزنش خواهند کرد.

17- در فتنه دل‌های مومن‌های ضعیف سست می‌شود، مردان سالم گمراه می‌شوند، رای درست و نادرست درهم می‌آمیزد و پدر و فرزند به یکدیگر کینه می‌ورزند.

18- ریشه بعضی فتنه‌‌ها، پول، اختلاس و فساد اقتصادی است.

19- فتنه‌گران از نمادها و اشخاص آبرومند استفاده ابزاری و بلکه سوءاستفاده می‌کنند.

20- سران فتنه خود بر سر رهبری مردم دچار اختلاف هستند، لکن موقتا آن را کنار می‌گذارند.

21- گاهی فتنه‌‌زده اسیر خانواده، اطرافیان و دوستان خود می‌شود، اما در رودربایستی گیر می‌کند و نمی‌تواند خود را نجات دهد.

22- اگر فردی بخواهد از روی اشخاص و سوابق آنها حق و باطل را بشناسد، دچار اشتباه خواهد شد. باید اول اصول را شناخت، سپس افراد را با آن محک زد.

23- اگر معرفت و خلوص داشته باشیم و به امام حق نگاه کنیم، دچار اشتباه نمی‌شویم.