جغرافیای سبز در عمق تاریخ

دره شهر در 135کیلومتری جنوب شرقی ایلام و 45کیلومتری غرب پل دختر در منتهی الیه دامنه شمالی کبیر کوه و در فاصله حدود 4کیلومتری از ساحل جنوبی رودخانه خروشان سیمره واقع شده است .

کد خبر: ۲۸۵۲۰

این منطقه بین دو رشته کوه محصور است و رودخانه سیمره نیز در آن جریان دارد؛ به همین سبب جلگه سرسبز و پربرکت به شمار آمده و از دوران نوسنگی تا قاجاریه مردمان در آنجا زندگی می کرده اند. پل زیبا و تاریخی گاومیشان روی رودخانه سیمره پس از تلاقی با رود کشکان در نزدیکی دره شهر ساخته شده است . وجه تسمیه این پل برگرفته از گومیشه یعنی محل پرورش گاومیش است . برخی نیز نام پل را گاماسا ثبت کرده اند که از دو کلمه «گا» به معنی «گاو» و «ماش» به معنی ماهی تشکیل شده است . بقایای اولیه پل مربوط به دوره ساسانی است . قوس های جناقی آجری و سایر تعمیرات سنگی نمای فعلی پل ، نشانگر مرمت آن در دوره های بعدی و بخصوص در دوره اتابکان لر کوچک است . اکنون فقط یک چشمه از پل سالم باقی مانده است ارتباط چشمه ها با مسیر حرکت آب و طغیان آن محرز است . پل گاومیشان بسیار فنی و پیچیده ساخته شده به طوری که رقیبی جدی برای خواجو ، کشکان به شمار می آید. این پل شباهت زیادی نیز به پل شادروان در شوشتر دارد و در همان دوران ساخته شده است . پایه ها و تکیه گاه های اصلی پل مدور و قطور هستند و مصالح آن از سنگهای مکعبی بزرگ و تراشیده در ابعاد تقریبا مساوی به صورت رگ چین به روی هم چیده شده و پایه های اصلی پل را به وجود آورده اند. داخل این پایه ها با قلوه سنگ و گچ پر شده است . مصالح اصلی پل سنگ و گچ است و در سقف طاقها از آجر استفاده شده است . طاقهای جناقی ، دالان ها و راهروها همگی از آجرهایی به ابعاد 20 در 25 سانتی متر ساخته شده اند و نمای داخلی پل به وسیله ملات گچ مزین شده است . این پل تاقچه های مسدود و باز و موج شکن هایی دارد که به وسیله راهروها با چند پله به هم متصل می شوند. وجود پله ها در میان دالان ستون میانی ، بیانگر آن است که این پل فقط کاربرد ارتباطی نداشته است و با توجه به راهروهای داخلی ، اتاقها، پلکان و کاروانسرا، از آن به عنوان سرپناه به هنگام عبور استفاده می کرده اند. پل تاریخی دیگری نیز که روی رودخانه سیمره در نزدیکی دره شهر ساخته شده ، پل چم نشت است . این پل در فاصله 4 کیلومتری دره شهر قرار دارد. به علت فرسایش زمانه ، آب رودخانه در این محل تغییر مکان داده است و امروزه پل در کنار رودخانه سیمره واقع شده لذا قسمت عمده ای از ساختمان پل که در مسیر جریان آب نبوده به مرور زمان تخریب شده و قسمتی از پایه ها و دیواره های آن باقی مانده است . مصالح به کار رفته در این بنا سنگ لاشه و ملات گچ است که به علت وجود آوار ساختمان پل و خاکهای اضافه شده در طول زمانهای گذشته ، پایه های آن مشخص نیست . پل از تعدادی چشمه برخوردار بوده است که اندازه چشمه و هر طاق و فاصله بین دو پایه 15متر و طول تمام پل ظاهرا بیش از 270متر بوده است . این پل ، یکی از پلهای دوره ساسانی بوده و در آن زمان ارتباط شهر باستانی سیمره را با ناحیه طرحان برقرار می کرده است .