غولهای سبز سر به آسمان می‌کشند

برج Lighthouse Tower یکی از بارزترین نمونه‌های تلفیق فناوری سبز با جدیدترین تکنیک‌های معماری مدرن به حساب می‌آید. این برج که در دبی ساخته می‌شود، با ارتفاعی بالغ بر 400 متر، در مقایسه با همسایه رفیع خود یعنی برج دبی با 818 متر ارتفاع، چندان مرتفع به نظر نمی‌رسد، اما از جنبه تأمین منابع مالی مورد نیاز در اداره آن و همچنین مصرف بهینه انرژی در آن از برج دبی پیشی خواهد گرفت.

در طراحی اولیه برجLighthouse Tower نکات مهمی به زیر ذره‌بین رفته است. نگاهی به مدل‌های رایانه‌ای این برج نشان می‌دهد که بین پنجره هر یک از طبقات از صفحات خورشیدی 4000 فوتوولتائیکی استفاده شده است که به گفته کارشناسان به طرز قابل توجهی نور و انرژی خورشیدی در دبی را به الکتریسیته کاملا پاک تبدیل می‌کنند. این صفحات می‌توانند با جذب انرژی خورشیدی بالغ بر 14 درصد از برق مورد نیاز در برج را تأمین کنند. اما در کنار این صفحات باید به آسانسورهای این برج اشاره کرد که به ترمزهای احیاکننده مخصوصی مجهز هستند که از انرژی جنبشی ایجاد شده برای تولید الکتریسیته استفاده می‌کنند. شرکت طراح این برج گروه سرشناس اتکینز است که اعلام کرده است که با استفاده از سیستم‌های بازیافت‌کننده در این برج، حجم قابل‌توجهی از آب‌دور ریز در این سازه عظیم بار دیگر به چرخه مصرف بازمی‌گردد.

هدف نهایی در طراحی این برج، ساخت سازه‌ای است که در مقایسه با آسمانخراش‌های مشابه، مصرف انرژی در آن تا 50 درصد و مصرف آب نیز تا 40 درصد کاهش یابد. نکته جالب دیگر این است که در این برج از 3 توربین بزرگ بادی 225 کیلو واتی نیز استفاده می‌شود تا حتی از وزش باد نیز انرژی الکتریکی پاک تولید کرد.

برج نیویورک نیز شاهکاری دیگری در عرصه ساخت آسمانخراش‌های سبز به شمار می‌آید که گرچه هنوز هیچ تاریخی برای آغاز ساخت و افتتاح آن تعیین نشده است، اما به عنوان انقلابی نوین در فناوری ساخت برج‌های مجهز به فضای سبز و باغ‌های متعدد به شمار می‌آید. این برج به گونه‌ای ساخته خواهد شد که ساکنان آن در کنار پنجره هر یک از طبقات شاهد باغچه‌های کوچک اما سرسبزی باشند.

در این برج، باغ‌های سرسبز حرف اول و آخر را می‌زنند. این نکته تا آنجا مورد توجه قرار گرفته است که ساکنان آن در فضاهای مخصوصی که در اختیار خواهند داشت می‌توانند سبزیجات مورد علاقه خود را کشت و با استفاده از تازه‌ترین تکنیک‌های باغبانی، آبیاری کنند. این آسمانخراش تنها 54 طبقه دارد اما به گونه‌ای ساخته می‌شود که جریان مطلوب هوا در بین طبقات احساس شده و از سوی دیگر با استفاده از پوشش شیشه‌ای مخصوص، نور به میزان کافی به گوشه و کنار سازه راه پیدا می‌کند و بدین ترتیب نه تنها مصرف برق به طرز خیره‌کننده‌ای کاهش می‌یابد، بلکه سرسبزی باغ‌های برج نیز حفظ می‌شود. این برج 270 متر ارتفاع خواهد داشت و به عقیده بسیاری از کارشناسان می‌توان آن را به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه باغ‌های عمودی جهان به شمار آورد.

باز هم آمریکا و این بار شیکاگو. پیش‌بینی شده است که در این شهر و در آینده‌ای نه چندان دور برج مرتفع و سبزی ساخته شود که در آن استفاده از باد و انرژی باید حرف اول و آخر را می‌زند. این آسمانخراش کهClean Technology Tower نام دارد، برای شیکاگویی در نظر گرفته شده است که از آن به عنوان شهر بادها یاد می‌شود و شاید همین ویژگی مهم‌ترین محرک دانشمندان در طراحی چنین برجی بوده است. البته گرچه شیکاگو در مقایسه با سایر شهرهای بزرگ و مطرح آمریکا آنچنان بادخیز نیست، اما با استفاده از این آسمانخراش فوق‌مدرن می‌توان انرژی نهفته در بادهای در حال وزش در ارتفاعات بالاتر را جذب و به الکتریسیته تبدیل کرد.

در ساختار این آسمانخراش شیارهای مخصوصی در نظر گرفته شده است که باد در حال وزش را به داخل خود هدایت کرده و آن را به توربین‌هایی می‌رساند که در زیر پوشش ظاهری سازه مخفی شده‌اند. طراحان این برج برای آن‌که بیشترین استفاده را از انرژی نهفته در بادهای در حال وزش در ارتفاعات بالاتر داشته باشند، طرح جالبی را برای نصب چندین توربین بادی در طبقات بالایی سازه ارائه کرده‌اند. اما اوج هنرنمایی در ساخت این برج را باید در انحنایی که در را‡س آن ایجاد می‌شود دانست به طوری‌که با استفاده از آن جریان باد از طریق کانالی مخصوص به درون سازه هدایت می‌شود تا از آن برای راه‌اندازی و تأمین برق مورد نیاز توربین‌های آسمانخراش استفاده شود. این ابتکار همچنین موجب می‌شود تا ادارات و هتل‌هایی که در دل سازه قرار دارند به لطف فشار هوای معکوسی که به وسیله توربین‌ها ایجاد می‌شود از هوای لطیف و تهویه شده‌ای برخوردار شوند. اما این نکته را نیز فراموش نکنید که راس خمیده برج پوشیده از صفحات خورشیدی است که کاری جز تولید برق خورشیدی ندارند. اما تاکنون درخصوص برج‌ها و آسمانخراش‌هایی صحبت شده است که هنوز ساخته نشده‌اند. ابرسازه مرکز تجارت جهانی بحرین که در سال 2008 کار ساخت آن به پایان رسید نخستین آسمانخراش مرتفع و ساخته شده دنیا به حساب می‌آید که در آن از توربین‌های بادی استفاده شده است. پره‌های این توربین‌ها بالغ بر 29 متر طول دارند که با استفاده از پل‌های مستحکمی میان دو بخش اصلی برج قرار گرفته‌اند. ساختار این آسمانخراش به گونه‌ای است که بادهایی که در جهات مختلف می‌وزند در نهایت پره‌های توربین‌ها را به حرکت در آورده و انرژی الکتریکی  بادی حداکثری را تولید می‌کنند. بر اساس برآوردهای صورت گرفته، درحدود 11 تا 15 درصد از کل انرژی مورد نیاز در این آسمان خراش 50 طبقه‌ای با استفاده از این توربین‌ها تولید می‌شود که در نوع خود رقم قابل توجهی است.

اما در یکی دیگر از این برج‌های مرتفع که جزء برج‌های سبز ساخته شده محسوب می‌شود، برج بازیافت شده Hearst Tower به عنوان یک پدیده به حساب می‌آید. بیش از 80 درصد از فولاد به کار گرفته شده در این برج از نوع فولادهای بازیافت شده است. این برج حاصل تفکر خلاقانه گروه نورمن فاستر است که در سال 2006 کار ساخت آن به پایان رسید. در ساخت این برج از نقشه جالبی استفاده شده است به طوری که به لطف ساختار مثلثی شکل به کار گرفته شده در آن، تا 20 درصد در مصرف فولاد صرفه‌جویی شده است.

زهرا شفاعت