سینما به زبان ساده

تدوین چیست؟

وقتی کار فیلمسازی که از مرحله نگارش فیلمنامه تا آخرین مرحله‌های آن که فیلمبرداری صـحنه به صحنه آن است، تمام شد تازه مجموعه‌ای از صحنه‌ها به دست می‌آید که نظم و ترتیب لازم را ندارند. این صحنه‌ها مثل فیلم‌های قابل پخش شامل صحنه‌های منظم و پشت سر هم نیستند، بلکه مجموعه‌ای از صحنه‌های مختلف هستند که دیدنش آدم را گیج می‌کند.

کد خبر: ۲۷۱۹۱۱

این صحنه‌ها در آخرین مرحله از مراحل فیلمسازی ــ که «تدوین» نام دارد ــ به هم متصل می‌شوند.

در مرحله تدوین، صحنه‌های مختلف فیلم و نوارهای صوتی (صدا و موسیقی)‌ سر هم شده به صورت واحدی پیوسته و منظم بر اساس خط سیر داستانی فیلم درمی‌آید.

تدوین به زبان ساده، به معنی به هم چسباندن «نما»های فیلم بر حسب ردیفی که قبلا در فیلمنامه معین شده است و به صورت جامع‌تر و وسیع‌تر، تدوین هنر شکل و نظام، روح، معنی و وزن (ریتم)‌ بخشیدن به اجزای فیلمبرداری است، به صورتی که از سر هم شدن این اجزا، فیلم (منظور و هدف فیلمساز)‌ حاصل می‌شود.

خیلی از فیلمسازان معتقدند که فیلم در اتاق تدوین ساخته می‌شود و تدوینگر که گاه خود فیلمساز (کارگردان)‌ و گاه شخص دیگری که متخصص این کار است، می‌توانند به فیلم روح و جان ببخشند.

تدوینگر ــ که در زبان خارجی «مونتور» نامیده می‌شود ــ در کنار فیلمنامه‌نویس، کارگردان، بازیگران و فیلمبردار، یکی از چند هنرمند و در عین حال متخصص فنی و شرکت‌کننده در ساخت فیلم است که به تنهایی یا با کمک چند دستیار، برداشت‌های روزانه را دریافت و صدا و تصویر را هماهنگ می‌کند و بعد «نماها» را به ترتیب در فیلمنامه، در برشی ابتدایی سرهم می‌چسباند و بعد برش‌های فیلم را دقیق‌تر انجام می‌دهد تا وصل از «نما»یی به «نما»ی دیگر انجام شود و انتقال مفهوم و حس به آن نما داده شود.

تدوینگر، شخص مطلع و آگاه به مسائل سینما و جنبه‌های فنی کار است. او از دوربین فیلمبرداری گرفته تا دستگاه تدوین فیلم، همه را خوب می‌شناسد.

هرچه کار تدوینگر زیرنظر کارگردان و با هدایت او انجام می‌شود، اما خالی از خلاقیت و هنرمندی نیست.