میخچه ارمغان کفشهای تنگ

میخچه ضایعه‌ای پینه‌‌ای‌شکل از پوست مرده است که معمولا در سطوح نازک و بدون موی پوست بخصوص در قسمت پشتی پنجه یا انگشتان یا در قسمت ضخیم‌تر پوست کف دست و پا ایجاد می‌شود. میخچه زمانی به وجود می‌آید که فشار وارده بر پوست حالتی بیضوی یا شبیه بیضی در پوست ایجاد کند که مرکز آن جهت فشار است که به مرور زمان گسترده می‌شود. اگر تحریک به طور مستمر روی بافت‌های تولیدکننده میخچه ادامه یابد، حتی پس از حذف آن، پوست مجددا تولید میخچه می‌کند. مکانی که میخچه ایجاد می‌شود باعث ایجاد میخچه‌های نرم و سخت می‌شود. انواع سخت معمولا در سطوح خشک و مسطح پوست و انواع نرم آن بین انگشت‌های نزدیک ایجاد می‌شوند.

آیا میخچه همان پینه است؟

خیر. میخچه و پینه دو ضایعه پوستی مشابه هم هستند اما بسیاری از افراد این دو را با هم یکی می‌دانند در صورتی که تفاوت‌هایی میان آنها وجود دارد. پینه زمانی ایجاد می‌شود که لایه‌های پوست به دلیل فشارها و سایش‌های پی‌درپی ضخیم و سخت می‌شود. این حالت بیشتر در زیر مفاصل انگشتان پا یا در پاشنه پا و دست‌ها و هر نقطه‌ای از بدن که تحت فشار باشد ظاهر می‌شود. پینه‌ها در واقع راه طبیعی بدن برای محافظت از خود بوده و معمولا دردناک نیستند. زمانی که پینه گسترده شده و در مرکز آن سلول‌های مرده پوست تجمع می‌کنند تبدیل به میخچه می‌شود. بهترین مثالی که برای پینه می‌توان زد در انگشت دانش‌آموزان است که به مدت طولانی مداد را در دست می‌گیرند یا افرادی که کارهای دستی خشن را زیاد انجام می‌دهند. پینه در این گونه افراد بسیار شایع است.

اما میخچه معمولا در قسمت بالایی انگشتان پا و یا در کناره و جاهای برجسته پاها ایجاد می‌شود و عموما به دلیل این که اعصاب پوست را درگیر می‌کند دردناک می‌شود. به علاوه میخچه کوچک‌ر از پینه است. به طور کلی میخچه و پینه راه‌های طبیعی هستند که بدن برای حفاظت از خود استفاده می‌کند.

چه افرادی بیشتر به میخچه مبتلا می‌شوند؟

میخچه در میان زنان شایع‌تر از مردان است. زن‌ها به دلیل پوشیدن کفش‌های نوک‌تیز و پاشنه‌بلند و تحت فشار قرار گرفتن پاها و انگشتان بیشتر به این ضایعه مبتلا می‌شوند. این ضایعه معمولا با درد و تورم همراه است. پوشیدن کفش‌های تنگ یا شل هم به دلیل سایش پا با کفش ممکن است باعث بروز میخچه شود.

افرادی که دچار ناهنجاری‌های استخوانی هستند هم در معرض خطر ابتلا به میخچه قرار دارند.

افراد دیابتی در مقابل مشکلات پوستی بسیار آسیب‌پذیرند و به سرعت از این ناحیه دچار دردسر می‌شوند. پس توصیه می‌شود این بیماران از کفش‌های مناسب و اندازه پای خود استفاده کنند و همیشه مراقب بهداشت پای خود باشند. علاوه بر این، ورزشکاران از جمله فوتبالیست‌ها، کوهنوردان و نیز کسانی که دچار انحراف کف پا هستند استعداد بیشتری برای ابتلا به میخچه دارند.

چه کنیم تا به میخچه مبتلا نشویم؟

همیشه می‌گویند علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد، اما کو گوش شنوا؟! همه ما آنقدر دست روی دست می‌گذاریم و آنقدر سهل‌انگاری می‌کنیم تا بیماری به سراغمان می‌آید و آن وقت به دنبال راه چاره می‌گردیم. بیایید یک بار هم شده، قبل از درمان، پیشگیری کنیم. میخچه از آن دست بیماری‌هایی است که اگر مراقب باشید هیچ وقت به سراغتان نمی‌آید. میخچه در اثر قرار گرفتن در معرض فشار و سایش ایجاد می‌شود پس در اولین قدم سعی کنید از پوشیدن کفش‌های تنگ و نوک تیز و پاشنه بلند خودداری کنید. همیشه جوراب مناسب به پا کنید و پاهای خود را با نرم‌کننده‌ها و مرطوب‌کننده‌ها نرم نگه دارید. شستن مرتب پاها و خشک کردن آنها را فراموش نکنید. این راهکارها شاید در ظاهر بسیار ساده و پیش پا افتاده به نظر برسند ولی نقش بسیار موثری هم در پیشگیری و هم در درمان میخچه دارد. مطمئن باشید به امتحانش می‌ارزد.

بریدن میخچه با چاقو، ناخن‌گیر یا سوزاندن آن می‌تواند موثر باشد؟

گهگاه شاهد آن هستیم که افراد با وسایل ذکر شده به جان میخچه پای خود می‌افتند و به تصور خود می‌خواهند از شر آن خلاص شوند. غافل از این که با این کار نه تنها از این بیماری رها نمی‌شوند بلکه ممکن است خطر ابتلا به عفونت را در خود افزایش دهند. بریدن میخچه کاری حرفه‌ای است که فقط توسط پزشک و در مطب می‌تواند صورت گیرد و درنتیجه اقدام خودسرانه نه‌تنها سودی نخواهد داشت بلکه مطمئنا برای بیمار مضر هم خواهد بود.

آیا استفاده از سنگ‌پا می‌تواند در رفع قسمت‌های خشن میخچه موثر باشد؟

کشیدن سنگ‌پا یا کیسه حمام در حالی که پوست با آب نرم شده، اگرچه می‌تواند باعث برداشته شدن پوست ضخیم ناحیه میخچه شود، ولی می‌تواند خطر عفونت را بالا ببرد، مخصوصا در افراد مبتلا به دیابت این کار بسیار خطرناک است. به همین دلیل پزشکان هرگز چنین کاری را توصیه نمی‌کنند.

چسب‌های میخچه چقدر در درمان آن موثرند؟

یکی از روش‌های درمانی که امروزه بسیار رایج شده، استفاده از چسب‌های میخچه است که می‌توان آنها را از داروخانه تهیه کرد. این روش درمانی به ظاهر ساده بوده و چون چسب‌ها حاوی اسید سالیسیلیک است ممکن است پوست را تحریک کرده و باعث ایجاد عفونت شود. بخصوص در افرادی که جریان خون ضعیفی دارند از سویی این چسب‌ها تنها در مواردی که میخچه بسیار خفیف و سطحی باشد موثر است. بنابراین پزشکان استفاده از چسب‌های میخچه را خیلی توصیه نمی‌کنند مگر در موارد سطحی.

درمان‌های مناسب میخچه کدام است؟

در صورت باقی ماندن میخچه و دردناک شدن آن، باید به پزشک مراجعه کنید تا از خطر عفونت آن جلوگیری کنید. پزشک در مطب میخچه را با یک چاقوی جراحی برمی‌دارد. این کار باید توسط افراد متخصص انجام شود چون انجام آن توسط افراد ناوارد باعث عفونت و عود مجدد میخچه می‌شود.

به عنوان یکی از درمان‌های موثر میخچه به فریز کردن می‌توان اشاره کرد که در این روش پزشک میخچه را با نیتروژن مایع فریز می‌کند که ممکن است به خاطر انجماد پا کمی دردناک باشد.

یکی دیگر از درمان‌هایی که موثر بودن آن به اثبات رسیده است، استفاده از اثر درمان سنتی سیر است. در این روش توصیه می‌شود یک حبه سیر را له کرده و به صورت مرهم روی ضایعه میخچه قرار دهید و این کار را چندین بار انجام دهید. در صورت تداوم این عمل، میخچه به کلی از بین می‌رود. البته در کنار همه این درمان‌ها، اصلاح راه رفتن، کفش مناسب و رعایت بهداشت پاها هم به درمان میخچه کمک می‌کند.

با تمام این حرف‌ها گاهی برخی از افراد ترجیح می‌دهند با این ضایعه کنار بیایند. البته درست است که میخچه برای سلامتی انسان خطری ندارد، ولی به مرور زمان می‌تواند دردناک باشد و باعث ناراحتی فرد شود. علاوه بر این، در صورتی که پس از مدتی درمان صورت نگیرد، با ضخیم شدن پوست، بتدریج بدن محل میخچه را بیگانه تلقی می‌کند و باعث ایجاد زخم‌هایی در آن ناحیه می‌شود و در نهایت منجر به عفونت آن می‌گردد. پس بهتر است تا کار به جاهای وخیم‌تر نرسیده دست به کار شوید.

ندا اظهری