نگاهی کوتاه به شبکه‌های نسل سوم تلفن‌های همراه

چقدر سریع؟!

چندی است که بحث بر سر ورود اپراتور سوم ایران که قرار است به‌زودی کار خود را بر بستر نسل سوم تلفن‌های همراه آغاز کند، نقل محافل است. فناوری نسل سوم تلفن‌های همراه در دنیا یکی دو سالی است که به یک امتیاز رقابتی برای شرکت‌های مخابراتی بدل شده و بسیاری از امکانات جالب توجه را به‌همراه می‌آورد. در این مقاله قصد داریم به معرفی کلی و اجمالی شبکه‌های مبتنی بر بستر نسل سوم بپردازیم. ‌ ‌

کد خبر: ۲۴۷۳۱۰

نسل سوم استانداردهای سخت‌افزاری ارتباطات را ‌G 3‌1‌ ‌می‌نامند. این نسل که بعد از نسل 5/2 به‌وجود آمده، هم‌اکنون نسل پیشرو صنعت مخابراتی و به‌خصوص تلفن‌های همراه به‌شمار می‌رود. استاندارد نسل سوم، بر مبنای اتحادیه جهانی مخابرات ‌(ITU)2‌ ‌که خانواده‌ای از استانداردهای ‌2000IMT-‌3‌ ‌بوده، تعیین شده است. ‌ ‌

شبکه‌های نسل سوم، با بهره‌وری بیشتر از بستر فعلی مخابراتی، سرویس‌های بیشتری را در حوزه‌های وسیع‌تری از جمله تماس تصویری، تبادل بی‌سیم و پرسرعت داده را در یک شبکه موبایلی ارائه می‌دهند. ویژگی‌های دیگری چون انتقال داده به‌طریق ‌HSPA‌4‌ ‌حجم تبادل داده‌ها را تا سرعت 4/14‌ مگابیت بر ثانیه برای دریافت داده و 8/5 مگابیت بر ثانیه برای ارسال داده بالا می‌برد. و برخلاف شبکه‌های مبتنی بر استاندارد ‌802.11 IEEE‌5، که با نام مصطلح ‌Wi-Fi‌ یا ‌WLAN‌ معروف هستند، شبکه‌های نسل سوم همان شبکه‌های سلولی تلفن همراه هستند که برای رسیدن به سرعت اینترنت بالا و تماس ویدئویی کامل شده‌اند. شبکه‌های ‌802.11 IEEE‌ شبکه‌هایی با برد کوتاهند و در اصل برای انتقال داده با پهنای باند بالا طراحی شده‌اند. ‌ ‌

ظرفیت

اتحادیه جهانی مخابرات، تعریف دقیقی از حجمی که کاربران می‌توانند از تجهیزات ‌G3‌ یا ارائه‌کنندگان خدمات این شبکه‌های مخابراتی انتظار داشته باشند، ارائه نداده است. به‌همین دلیل، تاکنون هیچ مشتری نتوانسته است با ارجاع به استاندارد، یک شرکت مخابراتی را زیر سوال ببرد. اما، ‌2000IMT-‌ این ظرفیت را تعیین کرده است: حداقل 2 و حداکثر 14 مگابیت‌برثانیه برای کاربران ثابت و حداکثر 348 کیلوبیت بر ثانیه برای نقاط متحرک. ‌ ‌

استانداردسازی شبکه

اتحادیه جهانی مخابرات ‌(ITU)‌، نیازهای لازم برای شبکه‌های مخابراتی تحت استاندارد ‌2000IMT-‌ را مشخص و تعریف کرده است. سازمانی به‌نام «پروژه مشارکتی نسل سوم (‌GPP3‌)» این کار را با تعریف سیستم‌های موبایلی‌ای که استاندارد ‌2000IMT-‌ را رعایت می‌کنند، ادامه داده است. این سیستم را، سیستم مخابرات موبایلی جهانی ‌(UMTS)‌6‌‌ نام نهادند.

‌UMTS‌ و شیوه جدید شبکه‌بندی

برخلاف ‌GSM‌7، ‌UTMS‌ بر مبنای سرویس‌های لایه‌ای پایه‌گذاری شده است. در بالاترین لایه، لایه سرویس‌ها قرار دارد که می‌تواند به‌سرعت محل متمرکز را تشخیص داده و سرویس‌ها را فعال کند. لایه میانی، لایه کنترلی است که در ارتقای روندهای عملیاتی نقش مهمی ایفا می‌کند و ظرفیت شبکه را به‌طور کاملا پویا بالا یا پایین می‌برد. و در انتها، لایه اتصال قرار دارد که به‌کمک آن می‌توان از هر فناوری انتقال داده‌ای بهره جست، ضمن‌آن‌که انتقال صدا که مهم‌ترین نیاز یک شبکه مخابراتی موبایلی است از طریق پروتکل‌های ‌2ATM/AAL‌ یا ‌IP/RTP‌ منتقل می‌شود.

تکامل نسل سوم

همانند نسل‌های قبلی موبایل، این نسل نیز برای ارتقا به نسل‌های بعدی، نیازمند تعیین راهکاری است که بتواند مسیری مسطح ایجاد کند. از همین رو، طبق استانداردها، پیشرفت‌های نسل سوم را، منوط به پیشرفت در ‌GPP3‌ دانسته‌اند که پروژه مشارکتی جدیدی با نام ‌2GPP3‌ را شکل می‌دهد. ‌ ‌

مسیر حرکت از نسل دوم به نسل سوم، در میان نواحی مختلف دنیا متفاوت است؛ در اروپا و ایران شبکه مخابراتی با ‌GSM‌ آغاز به‌کار کرد، سپس ‌GPRS‌ به سیستم افزوده شد. از این نقطه امکان ورود به نسل سوم وجود دارد. در آمریکای شمالی، تکامل شبکه‌های مخابراتی از روش ‌TDMA‌8‌ ‌(دسترسی چندگانه بر پایه تسهیم زمانی) آغاز و بعد به ‌EDGE‌9‌ ‌(انتقال بهبودیافته داده‌ها برای تکامل ‌(GSM)‌ تغییر یافت تا بستر برای شبکه‌های نسل سوم آماده باشد.

میزان سرعت انتقال داده در شبکه‌های نسل سوم، نسبت به دیگر شبکه‌های انتقال داده، بسیار قابل قبول است. امکان دریافت با سرعت 4/14 مگابیت بر ثانیه، قطعا از بسیاری از خطوط استاندارد سریع‌تر است، حتی در شهرهایی که توسعه یافته به‌حساب می‌آیند، این سرعت، قابل قبول به‌شمار می‌رود و هفت برابر سریع‌تر از نهایت استاندارد لینک‌های ‌ADSL‌10‌ ‌است. ‌ ‌

در حال حاضر حدود 400 شرکت مخابراتی در یک چهارم کشورهای دنیا، از نسل سوم پشتیبانی می‌کنند. تا پایان سال 2008 میلادی بیش از 35 درصد مردم دنیا به نسل سوم مهاجرت کرده‌اند و با توجه به پایین آوردن قیمت‌ها از سوی شرکت‌های مخابراتی، انتقال داده‌ها در بستر نسل سوم شبکه‌های مخابراتی، روزبه‌روز بیشتر می‌شود. ‌ ‌

شبکه‌های نسل سوم هنوز در ابتدای راه هستند و قیمت‌های بالای تبادل داده فعلی، به‌سرعت از بین خواهد رفت و بی‌گمان شبکه برتر سال‌های آینده، نسل سوم تلفن‌های همراه خواهند بود. ‌ ‌