تاملی بر اجلاس اکو

پس از انقلاب اسلامی ایران ،کار سازمان با وقفه مواجه شد و در نهایت در سال 1364 به نام اکو فعالیت خود را از سر گرفت.کشورهایی چون ایران ، آذربایجان ، افغانستان ، قزاقستان ، ترکمنستان ، قرقیزستان ، ازبکستان و تاجیکستان ، پاکستان و ترکیه در این سازمان عضو می باشند . نکته مهم در تحولات اکو برگزاری نشست این سازمان در تهران است . بر اساس گزارشهای منتشره سران و مقامات ارشد کشورهای عضو در نشست تهران به بررسی اهداف و خواسته‌های این سازمان می‌پردازند. در کنار تحولات عادی این نشست چند نکته اساسی در قبال نشست اکو قابل توجه است.

اولا بررسی ترکیب کشورهای عضو در اکو نشانگر ظرفیتهای بالای آنها در بخش اقتصادی و تجاری است که در صورت استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود، می تواند اکو را به سازمانی جهانی مبدل سازد. با توجه به ماهیت اقتصادی اکو، تلاش برای افزایش روابط میان اعضا و رفع نیازهای یکدیگر بر اساس ظرفیتهای موجود میان هر کدام از اعضا از یک سو از میزان وابستگی آنها به کشورهای دیگر جلوگیری می‌کند و از سوی دیگر می تواند اکو را به قدرتی فراگیر مبدل سازد که در ابعاد بین المللی فعالیت می‌کند. با توجه به حرکت کشورهای مذکور در مسیر توسعه لزوم این رویکرد بیش از همیشه احساس می گردد . اشتراکات مرزی ، سابقه‌های تاریخی و گرایشات ملتها و دولتهای اعضای اکو، مولفه‌هایی هستند که می‌تواند آنها را بیش از پیش در مسیر همگرایی سوق دهد.

ثانیا با توجه به ماهیت منطقه‌ای اکو، ظرفیتهای لازم برای توسعه این سازمان منطقه‌ای با حضور سایر کشورهای منطقه نیز وجود دارد. پیوستن کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و حتی روسیه ، چین و هند به این  سازمان ضمن تامین منافع این کشورها می‌تواند به ارتقای فعالیتهای این سازمان و حرکت موثرتر آن در عرصه منطقه‌ای و جهانی منجر شود.

ثالثا نکته مهم در برگزاری نشست اکو حضور مقامات ارشد و روسای جمهور کشورهای عضو اکو در تهران است که نشانگر نقش و جایگاه منطقه‌ای تهران است. هر چند که غرب تلاش دارد تا به اصطلاح انزوای ایران را به نمایش گذارد اما برگزاری نشست اکو در تهران و تاکید اعضای این سازمان بر لزوم برخورداری از تجربیات و ظرفیتهای اقتصادی  ایران برای توسعه منطقه،نشانگر نقش و جایگاه ایران است که عملا شکست سیاست انزوای غرب را به نمایش می‌گذارد.

در نهایت می‌توان گفت که نشست اکو در تهران می‌تواند شاخصه‌ای برای توسعه همکاری کشورهای منطقه و رسیدن آنها به اهداف مشترک باشد که مسلما در شرایط حاکم بر جهان می تواند به سدی در برابر بحران های اقتصادی موجود در عرصه بین الملل باشد . در این میان ایران با داشتن مولفه‌های اقتصادی و گامهای مهمی که در راه توسعه برداشته، می‌تواند نقشی اساسی در تحقق این اهداف داشته باشد چنانکه حضور سران کشورهای اکو در تهران خود گواه براین جایگاه است.

قاسم غفوری