نقش ‌قاضی‌ در دعاوی‌ کیفری

در مجتمع‌های قضایی علاوه بر شعب حقوقی، شعب دیگری با نام «شعب کیفری» نیز وجود دارد که به شکایات افراد از یکدیگر می‌پردازد. مجتمع قضایی صادقیه، مجتمع قضایی شهید قدوسی و مجتمع قضایی شهید محلاتی از جمله مجتمع‌های قضایی هستند که به شکایات افراد از یکدیگر می‌پردازند. شکایاتی نظیر کلاهبرداری، آدم‌ربایی، جعل و استفاده از سند مجعول، سرقت، قتل، اختلاس، ارتشاء، تخریب منازل دیگری و نظایر آنها در این مجتمع‌ها مطرح می‌‌شوند.

کد خبر: ۲۱۹۸۲۰

شعب کیفری نیز از یک «قاضی» یا «دادرس» یا «رئیس شعبه» تشکیل می‌شود که وی عهده‌دار اداره جلسه رسیدگی می‌باشد. قاضی، دادرس یا رئیس‌ شعبه مکلف است مطابق قانون به دعاوی افراد رسیدگی کرده و رای مقتضی صادر نماید.

برای مثال، آقای احمد پس از بازگشت از مسافرت متوجه می‌شود که اتومبیلش را به سرقت برده‌اند. وی از شواهد و گفته‌های همسایگانش متوجه می‌شود که آقای فرزاد اتومبیل وی را به سرقت برده است، وی می‌باید بلافاصله شکایت کرده و تشکیل پرونده دهد که در شعب دادگاه، قاضی یا رئیس شعبه یا دادرس مکلف به رسیدگی به پرونده آقای احمد خواهد بود. قاضی یا دادرس یا رئیس شعبه مکلف است پرونده‌ها را به دقت بررسی نماید و دستور تعیین جلسه رسیدگی صادر کند. در جلسه رسیدگی، وظیفه برقراری نظم جلسه، شنیدن اظهارات و مدافعات شاکی یا متهم، توجه به اظهارات شاهدین پرونده، بررسی دلایل و مدارک طرفین و در نهایت صدور رای به عهده قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده می‌باشد.

همچنین قاضی متعهد است در رای خود به اظهارات متهم، دلایل توجه اتهام به او، دلایل شاکی و مدافعات وکلای آنان توجه نموده و با توجه به اوضاع و احوال پرونده، رای مقتضی صادر نماید. طرفین دعوا نیز مکلفند در جلسات رسیدگی، حرمت و احترام قاضی دادگاه را حفظ و از هر گونه بی‌احترامی و توهین به قاضی اجتناب نموده و اوامر وی را رعایت نمایند.

قضات دادگاه‌ها نیز مکلفند مطابق قوانین به دعاوی افراد رسیدگی کنند و در کمال بی‌طرفی و استقلال در هر پرونده رای مناسب آن پرونده را صادر نمایند. هرگونه غرض‌ورزی و جانبداری از هر یک از طرفین دعوا توسط قاضی، تخلف انضباطی محسوب می‌شود که قاضی متخلف، پاسخگو و مسوول خواهد بود.