بافت تاریخی یزد سکنه‌ای ندارد

 به گزارش مهر، شهر یزد با محلات و کوچه‌پس‌کوچه‌های پیچ در پیچ و طاق‌های ضربی و کوچه‌های آشتی‌کنان، بعد از تهران دارای بـیـشـتــریــن بــافــت تــاریـخـی اسـت و از گـذشـتـه‌هـای دور خانواده‌های بزرگ و اصیل شهر در این بافت‌ها زندگی کرده‌اند.

مشاهده درهای کوچک و بزرگ چوبی و کلون‌های آهنی، سکوهای کنار منازل، آب‌انبارها، دیوارهای کاهگلی، بادگیرها و هزاران جاذبه دیگر که انسان را به صدها سال پیش می‌برد، در دل شـهـر و مـرکـز اسـتـان یـزد تعجب همگان به ویژه توریست‌ها را برمی‌انگیزد. روزگاری در خانه‌های قدیمی این بافت که خود اوج هـنـر اصـیـل مـعماری یزد را به نمایش می‌گذارد، مردان و زنانی زیسته‌اند که هم اکنون از آنها به عنوان بزرگان، علما و ریش‌سفیدان شهر یاد  می‌شود و یادگاران آنها هنوز هم با حفظ میراث گذشتگان خود سعی در زندگی در این مناطق دارند.

به رغم وجود این ریشه‌های کهن، طی سال‌های اخیر بنا به دلایل مختلفی خانواده‌های بسیاری  از این مناطق کوچیده‌اند و با سـاخـت و سـاز در سـایـر مـنـاطـق، نـقـاط جـدیـدی در شـهر ایجاد کرده‌اند.  کوچ خانواده‌های ساکن در این مناطق و خالی شدن بـافـت تـاریخی از سکنه،  خواه ناخواه ساختمان‌ها را به ویرانی می‌کشد و اگر این روند ادامه یابد در آینده‌ای نزدیک یزد شاهد تخریب بدنه اصلی خود خواهد بود. یکی  از ساکنان این مناطق نیز بیان کرد: لوله‌های آب و فاضلاب در اکثر خانه‌های این منطقه فرسوده است و تعمیر و تجهیز شبکه‌های آب هزینه‌های هنگفتی دارد از طرفی انتقال شبکه فاضلاب به این مناطق ممکن نیست زیرا بافت منطقه ظرفیت ایجاد این شبکه را ندارد.

مریم شایق افزود: بیشتر خانه‌های قدیمی خالی از سکنه بافت تاریخی یزد به مأمن معتادان، قاچاق فروشان، مرکز توزیع و خرید و فـروش مـواد مـخـدر و فـسـاد تـبـدیـل شـده و ایـن امـر عـلاوه بـر خدشه‌دار شدن امنیت منطقه، دیدگاه توریست‌های بازدیدکننده از بافت تاریخی را نسبت به یزد و حتی کل کشور تغییر می‌دهد.

به هر ترتیب واضح است که مردم ساکن در مناطق قدیمی یزد همچون مردم سایر مناطق برای زندگی به امکانات اولیه نظیر حمل و نقل، بهداشت، روشنایی، امنیت و.... نیازمندند و در صورتی که توقع آنها در این زمینه تامین نشود، طبیعی است که منطقه را ترک کنند و خاطرات خود و نیاکانشان را در خانه‌های قدیمی به دست ویرانی بسپارند.

رئیس شورای شهر یزد در این خصوص به مهر گفت: هم‌اکنون 730 هکتار از بافت تاریخی یزد در فهرست آثار ملی ثبت شده اسـت امـا ایـن پـیـشـیـنـه سـبب شده ارائه خدمات به این مناطق با مشکلات عدیده‌ای مواجه باشد.

سیدعلی میرحسینی اظهار کرد: اداره میراث فرهنگی براساس ضوابط و قوانین خود اجازه تخریب برخی خانه‌ها برای خیابان کشی و امکان تردد وسایل نقلیه را نمی‌دهد از این رو ارائه خدمات حمل و نقل، اورژانس، شبکه فاضلاب و... میسر نیست.

وی بـا اشـاره به این‌که موافق تخریب منازل تاریخی نیستیم عنوان کرد: خواسته‌های مردم بافت تاریخی از یک سو و عدم امکان تخریب یا تغییر املاک قدیمی از سوی دیگر، مسوولان شورای شهر و شهرداری یزد را بر سر دو راهی قرار داده است.

میرحسینی یادآور شد: بدیهی است که اگر مردم بافت تاریخی به دلیل کمبود امکانات این منطقه را ترک کنند، ساختمان‌ها خود به خود رو به نابودی می‌روند و منازل مسکونی تبدیل به پایگاه‌های امن معتادان یا محل تجمع برخی افاغنه مجاز یا غیرمجاز حاضر در شـهـر مـی‌شـود. ایـن مـشـکـل عـلاوه بـر شـهر یزد گریبانگیر سایر شهرستان‌هایی که در آنها نیز بافت تاریخی وجود دارد شده است و مـردم مـنـاطـق تـاریـخـی مـیبد، اردکان، مهریز، ابرکوه و... نیز با مشکلات یاد شده دست و پنجه نرم می‌کنند.

بـه نظر می‌رسد برای حل سرگردانی مردم و مسوولان باید گروهی کارشناس گردهم آیند و با اتخاذ تدابیری ویژه، علاوه بر حفظ و احیای بافت تاریخی شهر به بهترین نحو، امکان تداوم حضور مردم این منطقه را فراهم آورند.

گاهی احساس می‌شود که مردم شهر یزد با مردم سایر نقاط کـشـور مـتـفـاوتـنـد و حاضر نیستند به هیچ قیمتی حتی به قیمت زندگی پر زرق و برق شهرهای بزرگ، یادگارهای ارزشمند خود را که اغلب در بافت‌های تاریخی قرار دارند، رها کنند اما در برخی موارد کمبودها به حدی است که این مردم اصیل را برخلاف میل باطنی آنها ناچار به ترک منازل خود می‌کند.