هیچ‌کس دغدغه فرهنگ و هنر را ندارد

به گزارش ایسنا ، این کارگردان که شامگاه گذشته در نشست فیلم «آواز گنجشک‌ها» در دانشگاه امام صادق (ع) سخن می‌گفت با بیان این‌که خمیر مایه انقلاب اسلامی تحت عنوان فرهنگی بود اظهار داشت: فرهنگی در سایر مطالب ما ارجحیت داشت و دستاورد بسیار بزرگی برای ما بود که باید طی این سالیان از آن محافظت می‌کردیم و فرهنگ و هنر را سرلوحه کار خودمان قرار می‌دادیم.

وی تأکید کرد: فرهنگ است که کشور را می‌سازد و ما باید از این ارزش‌ها که جزو دستاوردهای بزرگ ما بود پاسداری می‌کردیم.

مجیدی با طرح این پرسش که آیا در طول این 30 سال گذشته توانسته‌ایم حتی یک رمان درجه یک که این انقلاب را به تصویر بکشد، منتشر کنیم ، افزود: نه مجلس و نه دولتمردان و نه نهادهایی که برای تجلی این میراث به وجود آمده‌اند نتوانستند کار شاخصی که در حوزه‌های مختلف مبین ارزش‌های انقلاب اسلامی باشد به وجود بیاورند.

این کارگردان با بیان این‌که سینمای امروز به عنوان یکی از تأثیرگذارترین هنر روز در دنیا مطرح است، تصریح کرد: این هنر می‌تواند ارتباط زیادی برقرار کند و علی‌رغم همه شعارهایی که داده شده از ابتدای به وجود آمدن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کل بودجه سینما شاید نزدیک به 200 میلیارد بوده است که در طول این سی سال از این رقم حدود 120 تا 130 میلیارد صرف هزینه‌های جاری از قبیل حقوق و برپایی جشنواره‌ها شده و بخشی وارد مسایل سخت‌افزاری سینما می‌شود و باقی‌مانده که حدود 50 تا 60 میلیارد است به تولید تزریق شده که البته آن را هم بعید می‌دانم، درحالی‌که امسال برای ورزش که من به سرمایه‌گذاری اصولی آن اعتقاد دارم برای گرفتن یک مدال در المپیک 120 میلیون دلار هزینه شد.

وی این مسایل را فاجعه خواند و گفت: دغدغه‌ای که باید تحت عنوان فرهنگ در کشور باشد نیست، آنچه که همه ادعا می‌کنیم اما باید برنامه وجود داشته باشد و حمایت شود.

مجیدی به جلسه کارگردانان با رییس‌جمهور اشاره کرد و اظهار داشت: من اگر مسافرت هم نبودم به این جلسه نمی‌رفتم، بعد از گذشت سه‌ سال‌ونیم از عمر دولت تازه یادشان آمده که سینما هم داریم و از کارگردانان خواستند بگویند که چه لازم داریم.

وی افزود: مگر بستر را رهبر معظم انقلاب سه سال قبل فراهم نکرد؟ در زمانی‌که در تلاش بودند سینما را تعطیل کنند و هجمه‌های زیادی علیه سینما بود ایشان با تدبیری که اندیشیدند از سینمای ایران تجلیل و سفره‌ای را پهن کردند، حمایتی که هیچ‌وقت نشده بود و فرمودند کلید پیشرفت دست سینماگران است، اما الآن بعد از گذشت سه‌ سال‌ونیم سینما برای آقایان مهم شده و یادشان افتاده سینمایی هست و به دنبال چاره‌جویی افتادند.

مجیدی با بیان این‌که دیگر رشته‌های هنری محروم‌تر از سینما هستند گفت: تئاتر که درحال از بین‌رفتن است و کتاب و هنرهای تجسمی هم که تعطیل هستند و سینما نیز کششی برای مردم ندارد که بخشی به مضامین سطحی آن برمی‌گردد و مضامین جدیدی مطرح نمی‌شود.

وی اظهار داشت: غیر از آمریکا و هند که سینما در آن‌جا صنعتی است، در هیچ کشوری سینما روی پای خودش نایستاده است و در همه‌جا از هنر و به خصوص سینما حمایت می‌شود تا بتوانند به حیات خود ادامه دهند. همه دولت‌ها به جریان سینما و همه رشته‌ها سوبسید می‌دهند که این جزو ملزومات یک کشور است، درواقع سینما خوراک روح است و باید به مردم خوراک داد.

مجیدی در بخش دیگری از سخنانش با بیان این‌که خطری که امروز ما را تهدید می‌کند تهاجم فرهنگی غرب نیست و تهاجم اصلی توسط شبکه‌های وهابیت انجام می‌شود اظهار داشت: این به ما لطمه می‌زند و در سلول‌های جامعه ما لانه کرده و آن را نابود می‌کند. اگر سری به شهرهای مرزی بزنید می‌بینید که چه‌طور به مرز انحطاط رسیده است و در کشور شیعه ما وهابیت تا دندان مسلح شده و به جان شیعه افتاده و در منطقه شیعه‌زدایی می‌شود و روزبه‌روز هم فعالیت‌شان گسترده‌تر می‌شود و مسوولین هم خواب هستند و فکر اساسی نمی‌شود و مدام به شعارهای نخ‌نما شده چسبیده‌ایم.

این کارگردان با تأکید بر این‌که در طول سی‌سال گذشته فرهنگ و هنر دغدغه‌ی هیچ دولتی نبوده‌ است تصریح کرد: حتا بعد از دوره آقای خاتمی علی‌رغم این‌که شخصیت‌شان را خیلی دوست دارم، به ایشان گفتم که با سیاست‌های فرهنگی‌شان مشکل داشتم و با توجه به این‌که یک فرد فرهنگی بودند توقع در حوزه فرهنگ خیلی بیشتر بود اما از فضای باز آن دوره ابتذال در سینما نصیب‌مان شد و که این روند در دوره‌های دیگر هم بوده است.

به گزارش ایسنا، مجید مجیدی در ابتدای این نشست که با تأخیری نیم‌ساعته در آن حاضر شده بود گفت: وقتی روزی ده‌هزار ماشین پلاک می‌شود، وضعیت به همین شکل می‌شود و با بارش این باران باطراوت، شهر مُرد و بیش از دوساعت هست که مسیر میدان فاطمی تا دانشگاه امام صادق (ع) را طی می‌کنم.

وی در پاسخ به سوالی درباره‌ تقابل سنت و مدرنیته در «آواز گنجشک‌ها» اظهار داشت: نگاه من تقابل بین سنت و مدرنیته نیست، درواقع انسان امروز در مقابل مدرنیته است، اساسا مخالف مدرنیته نیستم و معتقدم چیزی است که برای رشد جوامع بشری آمده و باید در خدمت انسان باشد و مسایل مختلف را در قلمرو خودش درآورد اما این برعکس شده و انسان در مقابل مدرنیته تسلیم و از خصایل خودش دور شده است، از معنویت فاصله گرفته و این نقطه سقوط برای انسان امروز است.

مجیدی این فیلم را بازگشت به فطرت خواند و گفت: طبیعتی که در فیلم است نشان از وجه معرفتی «کریم» دارد و به حساب روح پاکش طبیعت هم با او همخوان است و وقتی در مواجهه با فضای شهری قرار می‌گیرد و غباری که در خود می‌گیرد طبیعت هم به سیاهی تبدیل می‌شود و می‌بینیم زمین باصفای مقابل خانه کریم سوخته می‌شود که در پایان وقتی کریم دوباره به وجه معرفتی خود برمی‌گردد دوباره طبیعت شکل عوض می‌کند و سرسبز می‌شود.

مجیدی در ادامه با بیان این‌که یک هنرمند در طول سال‌های عمر خودش یک اثر را می‌سازد و آن را کامل می‌کند اظهار داشت: مانند تابلوی نقاشی که هر دفعه بخشی‌اش کامل می‌شود. فیلم‌های من از هم منفک نیستند حتی «بید مجنون» هم در راستای نگاه متعالی به انسان است و با شکل دیگری به بلوغ بالاتری می‌رسد.

وی افزود: فیلم‌ساز در طول کار، خودش را کامل می‌کند و متناسب با شرایط اجتماعی خودش سعی می‌کند نگاهی به اطراف داشته باشد و طبیعتا مجیدی سال 85 با مجیدی سال 75 تفاوت کرده است.

این کارگردان اظهار داشت: «آواز گنجشک‌ها» می‌توانست لبه خیلی تیز مسایل اجتماعی باشد، اما چون مسئله اصلی من انسان است تنها لایه‌های اجتماعی را در آن دیدم.

این کارگردان در بخش دیگری از سخنانش در جمع دانشجویان دانشگاه امام صادق (ع) گفت: باید ببینیم امروز جامعه ما به کدام سمت می‌رود، خیلی چیزها قبح‌اش درحال ریخته‌شدن است و این منجر به سقوط هر جامعه‌ای می‌شود و می‌تواند خیلی خطرناک باشد که باید ریشه‌یابی شود چرا جامعه ما به این‌جا رسیده است.

وی اظهار داشت: با یک نگاه سیاسی تند می‌توانم این‌ها را در فیلم‌هایم نشان دهم، اما این باب طبع من نیست و در مصاحبه‌هایم می‌گویم که به کدام سمت می‌روید و جامعه ما به کجا کشیده می‌شود و آیا پنجره‌ای باز کرده‌اید که نگاهی به بیرون بیاندازید و ببینید که چه بر سر جوانان ما می‌آید.

مجیدی تأکید کرد: این‌که با چند سریال جن و پری و اتلاق و اختراع واژه‌های معرفتی مانند سینمای معناگرا به فیلم‌هایمان بخواهیم به این معقولات بپردازیم راهش نیست، ما در حرام‌کردن واژه‌ها متخصص هستیم. عنوان معناگرا را گذاشته‌ایم بدون آن‌که بدانیم دنبال چه هستیم و مدام دین را به این‌ها الصاق می‌کنیم و تفسیری که از دین و دین‌مداری می‌شود درست نیست که نمونه آن را در سریال‌های ماه رمضان دیدیم.

این کارگردان از عدم‌برنامه‌ریزی‌ها انتقاد کرد و گفت: بزرگ‌ترین تخصص ما در طول این سی‌سال در زمینه شعارها بوده است که هیچ‌کدام عملی نشده است، سینمای معناگرا یا هرچیز دیگر برنامه می‌خواهد و باید روی همه زمینه‌هایش کار شود که این روند وجود ندارد.

وی با بیان این‌که همه مناسبات روزمره زندگی ما می‌تواند مبتنی بر نگاه دینی باشد اظهار داشت: این موضوع باید در آثارمان تجلی داشته باشد، بدون آن‌که غلو کنیم. چه چیزی در نوع زندگی ما وجود دارد که خارج از مسایل دینی باشد که ما داریم آن را تفکیک می‌کنیم؟!

مجیدی در پاسخ به سوالی درباره جایگاه شترمرغ در فیلم «آواز گنجشک‌ها» گفت: این حیوان حکایت خود انسان را دارد که دووجهی است، شترمرغ مشخص نیست که شتر است یا پرنده، موجود عجیب و غریبی است که عمر طولانی دارد و در هر شرایطی خودش را تطبیق می‌دهد، حیوانی به شدت مهربان است که با هر شرایطی خودش را تطبیق می‌دهد و در این فیلم تمثیل خود کریم است که به خصوصیات او نزدیک و حتا چهره‌اش هم به کریم نزدیک است.

جواد طوسی هم که در این جلسه به عنوان منتقد حاضر بود با بیان این‌که مجید مجیدی در این فیلم جامعه‌ی گذار را نشان می‌دهد اظهار داشت: او می‌خواهد بگوید آدم‌های سیاه لشکر و حاشیه‌ای قربانیان چنین جامعه‌ای هستند و از منظر نگاه خودش گسست را مورد نقد و ارزیابی قرار می‌دهد.

در پایان این نشست که از سوی بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد، لوح تقدیر به همراه یک چفیه به مجید مجیدی اهدا شد.

مجیدی گفت: چفیه سمبل ارزشمندی است که متأسفانه این هم جزو فرهنگ ریای کشور تلقی می‌شود، چفیه برای ما سمبل بسیار گران‌بهایی است و یادگار شهدایی است که خود را خالصانه وقف کشور و اعتقادات کردند و صادقانه رفتند و بار سنگینی را به دوش ما گذاشتند که متأسفانه نتوانستیم این بار را بکشیم و به خانواده این شهدا جفا کردیم.

وی افزود: ما از ارزش‌ها به شکل سطحی استفاده کردیم و از این نماد هم (چفیه) به شکل ریاکارانه استفاده کردیم و به خاطر همین اجازه ندادم آن را به گردن خودم بیاندازم و به عنوان یک هدیه ارزشمند در قاب دلم جای خواهم داد.