دکتر محمدرحیم عیوضی‌

رسانه، قدرت نرم قرن 21

افزایش نقش رسانه‌های گروهی در حوزه‌های مختلف زندگی بشری سبب شده است از آنها در تحولات گوناگون استفاده شود و نقش رسانه‌ها در هموارسازی و گسترش بحران‌ها برجسته‌گردد. از سوی دیگر، رسانه‌ها همان‌گونه که در تضعیف پایه‌های امنیتی موثرند، می‌توانند در ایجاد و تحکیم آن نیز کارایی و سهم بسزایی داشته باشند.
کد خبر: ۱۷۲۹۳۶
آنها می‌توانند با دور کردن احساس ناامنی، بی‌اعتمادی و ناامیدی فضای ذهنی افراد در جامعه به گونه‌ای عمل کنند که ضمن انعکاس واقعیت‌ها از بزرگنمایی ناهنجاری‌ها و کاستی‌ها خودداری کرده و به جای بحران‌نمایی و بحران‌افزایی به بحران‌زدایی و مهار بحران کمک کنند، چرا که ثبات و امنیت ملی، تابع مستقیمی از رویکرد و افکار عمومی و رضایت و نارضایتی مردم و واکنش آنها در مواقع بحرانی است.

به دلیل همین نقش‌های متفاوت است که این پرسش مطرح می‌شود: آیا می‌توان از رسانه‌ها برای کاستن بحران‌ها و حفظ صلح و امنیت جهان بهره جست؟ یا آنها در خدمت بحران و جنگ هستند و به تعبیری، خود بحران‌زا می‌باشند؟ در پاسخ باید گفت که نقش دوگانه رسانه‌ها در بحران‌سازی و بحران‌زدایی، دست‌کم بر صاحبنظران این عرصه، واقعیتی آشکار است.

در جنگ‌های نوین رسانه‌ای یا به عبارت دقیق‌تر جنگ‌های پست‌مدرن ابزارهای جنگی، ترکیبی از رسانه‌ها و ادوات نظامی پیشرفته است که با انجام عملیات و اقدام رسانه‌ای و روانی شروع شده و به جنگ نظامی می‌انجامد.

تاکتیک‌های استفاده شده در این جنگ رسانه‌ای اشکال و رویکردهای متفاوتی دارد. ظهور رسانه‌های پیشرفته با بهره‌گیری از دانش نحوه تاثیرگذاری سببب افزایش نقش رسانه در ایجاد، کاهش و یا گسترش بحران‌ها گردیده است.

از این‌رو، بسیاری بر این باورند که رسانه‌ها عمدتا به جای کاستن بحران‌ها و حفظ صلح و امنیت جهانی در خدمت بحران و جنگ هستند بنابراین، نیاز به تعیین مرزهای جدیدی برای نقش رسانه در بحران‌سازی و بحران‌زادیی در حفظ صلح و امنیت بین‌‌المللی روزبه‌روز بیشتر می‌شود.

رسانه‌ها با کارکردهایی از جمله انگاره‌سازی، دوگانگی، مانی‌گرایی و... تبدیل به عنصر بحران‌ساز می‌گردند و از سوی دیگر می‌توانند با آمادگی، قدرت پیش‌بینی، برنامه‌ریزی و ایجاد زیرساخت اطلاع‌رسانی، کلید حل بحران‌ها باشند که در این زمینه اصول مقابله با جنگ روانی و شیوه‌های آن از جمله انگاره‌سازی، انتشار اطلاعات غلط و شایعه‌پردازی، ایجاد یاس و ناامیدی، دستکاری افکارعمومی به واسطه جنگ رسانه‌ای می‌بایستی به صورت دائمی مورد توجه و مراقبت قرار گیرد.

بهترین راهکار جهت تحقق این نیاز همانا مهندسی اطلاع‌رسانی در بحران می‌باشد. یعنی بازتولید فرهنگی که سبب انتقال درست ارزش‌های فرهنگی و به سلامت بیرون آمدن از بحران‌های احتمالی می‌شود.
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها