نمک ‌بخورید، ‌اما ‌‌کم!

برای آن که به واقعیت‌های تلخ و البته خوش‌نمک، این بلورهای شورمزه که  یکی از نخستین مواد نگهدارنده‌ای است که بشر آن را به دلیل خواص ضدمیکروبی و جلوگیری از فساد و به دلیل بهبود طعم از دیرباز به مواد غذایی خود افزوده است، پی ببریم، چاره‌ای نداریم جز آن که وارد یک دنیای نمکی بشویم...

اثرات منفی نمک‌ به حساسیت بدن افراد بستگی دارد

از نقطه نظر علمی آنچه انکارناپذیر است، آن که مصرف زیاد نمک برای افرادی که بیماری قلبی دارند می‌تواند بسیار خطرناک باشد و باید کنترل شده مصرف شود. اما نباید از خاطر برد که میزان تاثیر‌گذاری منفی نمک به میزان حساسیت بدن افراد به مصرف نمک بستگی دارد.

بعلاوه شواهد بسیاری نیز در دست است که مصرف نمک زیاد علاوه بر فشار خون با بیماری‌های استخوانی، سرطان معده و... بی‌ارتباط نیست، لذا از آنجایی که اندازه‌گیری این حساسیت کار ساده‌ای نیست، توصیه تمام پزشکان آن است که کمتر نمک مصرف کنیم تا بیشتر زندگی کنیم.

نمک کمتر، بیشتر مزه شوری می‌دهد

نصیحت پزشکان برای تمامی افراد چه مشکل فشار خون داشته باشند چه نه، آن است که حتی‌المقدور از مواد تازه مانند میوه‌ها، سبزیجات و... استفاده کنند و آنها را در پروسه‌های طولانی پخت و پز قرار ندهند. به عقیده آنها هر چه میزان نمک در غذا بیشتر باشد بتدریج احساس وجود نمک در غذا کمتر می‌شود و برای آن که احساس مزه نمک به وجود آید، نمک بیشتری مصرف خواهیم کرد، لذا نمک کمتر مزه بیشتر شوری می‌دهد. همچنین پیشنهاد پزشکان افزودن مقداری لیمو ترش به نمک است که می‌تواند مزه نمک در غذا را نمایان‌تر کند. 

 کمی نمک ممنوع نیست‌

بیایید باهم روراست باشیم. خوردن غذای بی‌نمک اگر منع پزشکی جدی نداشته باشید برای اغلب شما مقدور نیست پس توصیه‌های زیر را جدی بگیرید.

از نمک‌های تصفیه شده و دارای مهر استاندارد استفاده کنید.

نمک مورد مصرف را در ظروف سربسته خشک و تمیز نگهداری کنید.

اگر دچار فشار خون بالا هستید و یا زمینه این بیماری در خانواده و خویشاوندانتان وجود دارد، باید میزان نمک طعام رژیم غذایی خود را کاهش دهید. فشار خون باعث می‌شود تا افراد 3 برابر بیشتر از مردم عادی دچار بیماری‌های قلبی یا صدمات مغزی شوند.

فقط یک قاشق چایخوری

امروزه مصرف متوسط نمک توسط اغلب مردم بیش از 5/2 برابر میزانی است که باید نمک مصرف کنند. حداکثر مصرف نمک برای یک فرد بالغ و سالم نباید بیش از 56 گرم در روز باشد، این مقدار نمک تقریبا معادل یک قاشق چایخوری است.

اما محاسبه مقدار مصرف آن بسیار دشوار است، چراکه حدود 7080 درصد از نمک مصرفی روزانه ما از طریق غذاهایی که می‌خوریم به بدن وارد می‌شود. نان، بیسکویت، انواع غذاهای آماده و... دارای مقادیر قابل توجه نمک هستند و انواع چیپس، سس‌ها، پنیر، زیتون و... دارای مقادیر بیشتری نمک هستند که مصرف زیاد آنها می‌تواند خطرناک باشد.

ممانعت از جذب آهن‌

فراموش نکنید که ناخالصی‌هایی که با نمک همراه است، می‌تواند به بروز عوارض نامطلوب در دستگاه گوارش، کلیه، کبد و ریه منجر شده و حتی در موارد حاد مانع از جذب آهن و مسمومیت شود.

کارشناسان تغذیه تاکید می‌کنند که حداکثر نمک مصرفی هر فرد روزانه 2 تا 3 گرم باشد و از 5 گرم در روز تجاوز نکند و حتما از نمک تصفیه شده یددار استفاده شود.

بدنتان نیاز به ید دارد

اگرچه برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی و افزایش فشار خون مصرف کم نمک توصیه می‌شود، اما همان مقدار کم نیز باید از نمک‌های یددار تصفیه شده به دست آید تا هم ید مورد نیاز بدن را تامین کند و هم عوارض احتمالی ناشی از وجود ناخالصی‌های نمک را برطرف کند.

آنچه در صنعت برای تولید این‌گونه نمک به کار گرفته می‌شود عبارت است از انحلال نمک در آب، رسوب دادن ناخالصی‌ها از طریق افزودن مواد شیمیایی و فیلتراسیون، تبخیر آب نمک و تشکیل کریستال‌های خالص شده و خشک کردن این کریستال‌ها به گونه‌ای که رطوبت آن به کمتر از یک دهم درصد برسد. وجود ناخالصی‌ها در نمک علاوه بر ایجاد عوارض نامطلوب باعث کاهش شوری نمک شده، در نتیجه افزایش مصرف نمک را به دنبال دارد.

فراموش نکنید که نمک‌های تصفیه شده به دلیل خلوص بالا، ید را بهتر و به مدت بیشتری حفظ می‌کنند. اما باید توجه داشت نمک‌های یددار نباید به مدت طولانی در معرض نور خورشید  یا رطوبت قرار گیرند چرا که ید خود را از دست می‌دهند.

مصرف نمک در ایران‌  بالاتر از استاندارد جهانی‌

مصرف نمک در ایران به طور متوسط 15‌گرم در روز به ازای هر نفر است که از این مقدار 6- 4‌ گرم از طریق صنایع غذایی و نان و غیره و حدود 11 - 9 گرم از طریق سفره و آشپزخانه است. این مقدار مطابق استانداردهای جهانی رقم بالایی است.

متخصصان بهداشت و سلامت مصرف متوسط 5 ‌گرم نمک در روز را برای هر نفر توصیه می‌کنند، یکی از علت‌های مصرف بالای نمک در کشور ما در بین خانواده‌ها و صنایع غذایی، همگانی نشدن مصرف نمک تصفیه شده یددار است، زیرا نمک‌های موجود در بازار اغلب تصفیه نشده و دارای ناخالصی‌های فراوان هستند که این ناخالصی‌ها عمدتا باعث پنهان کردن شوری نمک می‌شوند.

خطر رژیم غذایی پر سدیم را جدی بگیرید

شواهد نشان می‌دهد که رژیم غذایی پر سدیم می‌تواند خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش دهد. هرچند رسیدن به نتیجه قطعی در تمام موارد فوق به تحقیق بیشتری نیاز دارد، اما نقش سدیم در افزایش فشار خون به اثبات رسیده است.

این ماده معدنی موجب می‌شود مایعات در بدن نگه داشته شوند، این امر باعث بالا رفتن حجم خون شده و قلب برای جاری ساختن خون در سراسر بدن فشار زیادی را متحمل می‌شود. به مرور زمان، رگ‌های تضعیف شده و قلب خسته به سادگی مقدمات بروز سکته و ایست قلبی را فراهم می‌کند.