اقلیم خشک

اکوسیستم های خشک که استان هرمزگان نیز جزئ کوچکی از آنها به شمار می رود مشکلات عمده ای را در استفاده از زمین ایجاد می کند که معلول وزش باد به طور دائم ، کمی آب سطحی در نتیجه کمی باران ، نامنظم بودن آن در زمان و مکان ، تبخیر شدید آب در اثر حرارت و تابش خورشد و ناآگاهی مدیریت های آبی است . در این مناطق بارندگی شدید بوده و مقدار متوسط سالانه آنها پایین و در فواصل نامنظم می بارد. شروع فصل باران نامنظم و اختلاف سالانه آن زیاد است . متاسفانه در حال حاضر به دلیل عدم شناخت کافی از محدودیت ها و قابلیت های مناطق مذکور بهره وری از منابع آب ، خاک ، گیاه و دام مناسب نبوده و روند بهره برداری از این منابع بخصوص آب های زیرزمینی ، جنگ ها و مراتع به گونه ای است که توسعه پایدار را در این زیست بوم ها به مخاطره افکنده است . در چنین شرایطی تداوم تولید و افزایش بهره وری از منابع طبیعی نیازمند برنامه ریزی ها و تلاش های ویژه ای است به طوری که افزایش کارایی از نظر جمع آوری و ذخیره آب های مازاد و مهار رواناب ها و سیلاب ها و همچنین استفاده صحیح و پایدار از منابع آب ، خاک ، گیاه و دام و نیز حفظ منابع ژنی گیاهی و دامی را در این مناطق می طلبد.

استان هرمزگان با مساحت 7/1 میلیون هکتار همجوار با چهار استان سیستان و بلوچستان ، کرمان ، فارس و بوشهر با متوسط بارش 205میلی متر، متوسط دمایی 27درجه سانتی گراد و طول دوره خشک بین 9 -  7 ماه و براساس پارامترهای آب و هوایی از نظر بارندگی ، درجه حرارت ؛ رطوبت و تبخیر، میزان پوشش گیاهی و همچنین به لحاظ ساختارهای زمین شناسی جزو مناطق بیابانی طبقه بندی می گردد که در بعضی نواحی شرایط حاکم برآن به حالت بحرانی درآمده است . علاوه بر عوامل اقلیمی در نتیجه فعالیت های جوامع انسانی مانند قطع درخت برای مصارف سوخت و همچنین چرای بی رویه و مفرط دام ، روند بیابانی شدن عرصه تشدید گردیده است . از طرفی کاهش شدید بارندگی اثرات عمیقی در میزان درصد پوشش گیاهی که نقش بسیار زیادی در حفظ و تثبیت بیابان دارد بر جای می گذارد.

طبق آمار در طی 34سال گذشته 18سال آن استان دچار خشکسالی بوده و بروز 7سال پیاپی خشکسالی روند بیابان زایی و تخریب پوشش گیاهی و توده های جنگلی طبیعی را در استان تشدید نموده است و موجبات تخریب منابع طبیعی ارزشمند را فراهم نموده است.

در چنین مناطقی مثل هرمزگان که با دشوارترین شرایط رویشی مواجه هستیم قبل از هر اقدامی ضرورت دارد با چاره اندیشی خاص در مورد ذخیره نزولات ، حداکثر استفاده را از بارندگی های سالانه و آب های سطحی به عمل آید در این زمینه لازم است راه های مختلف ذخیره نزولات استفاده شود. در واقع هنر طراحی در مناطق خشک با میزان بارندگی اندک ، تبخیر بسیار زیاد، خشکسالی های متوالی و پی در پی در این است که از حداقل بارندگی نیز بهره برداری شود.