وحدت

اندیشمندان و علمای مسلمان در این ایام، بر ضرورت همبستگی در برابر چالش‌های بزرگ جهان اسلام مانند اسلام‌هراسی، افراط‌گرایی و فشارهای سیاسی و اقتصادی تأکید می‌کنند. 

هفته وحدت نمادی است از قدرت امت اسلامی در تبدیل اختلاف‌ها به همدلی. این هفته یادآور این پیام بزرگ پیامبر اکرم(ص) است که: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَه»‌؛ مؤمنان با یکدیگر برادرند (سوره حجرات، آیه ۱۰). امروز بیش از هر زمان دیگری، مسلمانان نیازمند درک عمیق از فلسفه این هفته و تلاش عملی برای تحقق وحدت هستند تا امت اسلامی بتواند در مسیر پیشرفت، عدالت و صلح جهانی گام بردارد. 

وحدت در تاریخ اسلام همواره عامل قدرت و پیشرفت مسلمانان بوده و هر جا تفرقه و نزاع بر جامعه اسلامی سایه افکنده، نتیجه‌ای جز ضعف و عقب‌ماندگی در پی نداشته است. هفته وحدت یادآور این حقیقت تاریخی است که تنها با همبستگی، برادری و همدلی می‌توان از چالش‌ها عبور کرد. 

بنیان‌گذار انقلاب اسلامی ایران بارها بر ضرورت پرهیز از تفرقه میان مسلمانان تأکید کردند. از این‌رو، بازه زمانی ۱۲ تا ۱۷ ربیع‌الاول را هفته وحدت نام‌گذاری کردند؛ روزهایی که به مناسبت ولادت پیامبر اکرم حضرت محمد مصطفی(ص) در تقویم اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارند.

اهل سنت دوازدهم ربیع‌الاول و شیعیان هفدهم ربیع‌الاول را روز میلاد پیامبر می‌دانند. این اختلاف تاریخی، به جای آن‌که زمینه‌ساز تفرقه باشد، به فرصتی برای همدلی تبدیل شد. ایشان اندیشه تقریب بین مذاهب و وحدت سیاسی جوامع اسلامی را احیا کردند و با دعوت همه مسلمانان به اتحاد، سربلندی و عزت مؤمنان را در جهان به ارمغان آوردند. بنابراین، هفته وحدت نمادی از این اندیشه است که مسلمانان با وجود تفاوت‌های مذهبی، باید در برابر دشمنان مشترک متحد باشند و بر اصول مشترک تکیه کنند. 

درخصوص ماهیت اجتماعی و فرهنگی این هفته باید گفت که مبارزه با افکار «تکفیری» و «انحرافی» از اهداف وحدت مسلمانان است‌؛ چراکه دشمنان با کلام و رفتار خود، قصد دارند میان مسلمانان (به‌ویژه میان فرق شیعه و سنی) دیوارکشی کنند. 

اما هفته وحدت قصد دارد تا نشان دهد که تنوع مذهبی نباید به معنای گسست اجتماعی همراه باشد‌؛ بلکه تفاوت ادیان می‌تواند به معنای «تکثر در عین وحدت» باشد. هدف این است که مسلمانان به جای تمرکز بر تفاوت‌ها، بر «نقاط مشترک» (ارزش‌های اخلاقی) تمرکز کنند. 

از منظر ژئوپلیتیک و سیاست بین‌الملل نیز، هفته وحدت یک «پیام استراتژیک» دارد:

در دنیای امروز که قدرت‌های جهانی تلاش می‌کنند با ایجاد تفرقه مذهبی و قومی در کشورهای اسلامی، آنها را ضعیف و از کنترل خارج کنند، «وحدت» تنها راه مقابله است. هفته وحدت درواقع اعلام می‌کند که «یکپارچگی، بزرگ‌ترین سپر دفاعی در برابر مداخلات خارجی است.»

از اهم ویژگی‌های هفته وحدت، تغییر پارادایم از رقابت به همکاری است. این هفته تلاش می‌کند تا رقابت‌های مذهبی در جهان اسلام را به سمت «همکاری‌های توسعه‌محور» هدایت کند.