اگر سرطان در خانواده سابقه دارد هر چند وقت یکبار باید آزمایش بدهیم؟
داشتن سابقه سرطان در خانواده به این معنی نیست که فرد حتماً به سرطان مبتلا خواهد شد. با این حال سابقه خانوادگی میتواند خطر ابتلا به بعضی سرطانها را افزایش دهد و باعث شود پزشک توصیه کند غربالگری از سن پایینتر یا با فاصلههای کوتاهتر انجام شود.
جام جم آنلاین - American Cancer Society نوشت: نمیتوان برای همه افرادی که سابقه سرطان در خانواده دارند یک برنامه آزمایشی یکسان تعیین کرد. نوع سرطان، سن ابتلای فرد خانواده و تعداد بستگان مبتلا اهمیت زیادی دارد.
چه سابقهای مهمتر است؟
اگر یکی از بستگان درجه یک مانند پدر، مادر، خواهر، برادر یا فرزند به سرطان مبتلا شده باشد باید این موضوع را به پزشک اطلاع داد. اهمیت سابقه خانوادگی زمانی بیشتر میشود که چند نفر از اعضای خانواده به یک نوع سرطان مبتلا شده باشند یا سرطان در سن پایین اتفاق افتاده باشد.
برای مثال وجود چند مورد سرطان پستان و تخمدان در یک خانواده میتواند احتمال وجود یک زمینه ارثی مانند تغییرات ژنهای BRCA را مطرح کند. همینطور ابتلای چند نفر از اعضای خانواده به سرطان روده بزرگ یا برخی سرطانهای دیگر ممکن است نیاز به بررسی سندرمهای ارثی را ایجاد کند.
آیا آزمایش سالانه سرطان لازم است؟
خیر. انجام سالانه آزمایشهای مختلف سرطان برای همه افراد توصیه نمیشود. نوع غربالگری و فاصله بین آزمایشها باید بر اساس میزان خطر فرد تعیین شود.
برای بعضی افراد ممکن است غربالگری طبق برنامه معمول سنی کافی باشد. اما اگر پزشک تشخیص دهد فرد در معرض خطر بالاتری قرار دارد ممکن است غربالگری زودتر شروع شود یا با دفعات بیشتری انجام شود.
برای نمونه فردی که سابقه خانوادگی قابل توجه سرطان روده دارد ممکن است نیاز داشته باشد غربالگری روده بزرگ را زودتر از افراد معمولی شروع کند. در افرادی که خطر سرطان سینه بالاتر از حد معمول است نیز ممکن است علاوه بر ماموگرافی به آزمایشهای دیگری مانند MRI نیاز باشد.
چه زمانی آزمایش ژنتیک لازم میشود؟
وجود سابقه سرطان در خانواده به تنهایی به معنی نیاز قطعی به آزمایش ژنتیک نیست. اما اگر چند نفر از بستگان به سرطان مشابه مبتلا شده باشند. سرطان در سن پایین اتفاق افتاده باشد. یک نفر در خانواده به چند نوع سرطان مبتلا شده باشد یا سرطانهای خاصی مانند پستان و تخمدان در چند عضو خانواده دیده شود ممکن است پزشک مراجعه به مشاور ژنتیک را پیشنهاد کند.
در بسیاری از موارد بهتر است ابتدا فردی که به سرطان مبتلا شده برای آزمایش ژنتیک بررسی شود. اگر یک تغییر ژنتیکی ارثی شناسایی شود سایر اعضای خانواده میتوانند درباره انجام آزمایش تصمیم بگیرند.
فقط خانواده مادری مهم نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که افراد فقط سابقه سرطان در خانواده مادری را بررسی میکنند. سابقه خانوادگی پدری نیز اهمیت دارد. پزشک معمولاً درباره بستگان هر دو طرف خانواده سؤال میکند و نوع سرطان و سن ابتلا را در نظر میگیرد. داشتن اطلاعات دقیق درباره سابقه بیماری اعضای خانواده میتواند به تعیین برنامه مناسب غربالگری کمک کند.
چه کسانی باید زودتر به پزشک مراجعه کنند؟
افرادی که چند عضو نزدیک خانوادهشان به سرطان مبتلا شدهاند. کسانی که یکی از بستگان درجه یک آنها در سن پایین سرطان گرفته است و افرادی که در خانواده سابقه سرطانهای مرتبط با سندرمهای ارثی وجود دارد بهتر است منتظر شروع علائم نمانند و برای ارزیابی خطر به پزشک مراجعه کنند.
نکته مهم این است که غربالگری برای فرد بدون علامت با بررسی یک علامت مشکوک تفاوت دارد. اگر فردی علائمی مانند کاهش وزن بیدلیل، خونریزی غیرطبیعی، وجود توده جدید، تغییر پایدار در اجابت مزاج یا هر علامت غیرمعمول و ماندگار داشته باشد نباید منتظر زمان آزمایش دورهای بماند و باید سریعتر توسط پزشک بررسی شود.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
تهیهکننده برنامه شبکه نسیم از دغدغههای تولید برنامهاش گفت:
جزئیات خواندنی از رئالیتیشو «جونمون»؛ وقتی سپند امیرسلیمانی و همسرش از بطن زندگی به قاب شبکه نسیم میآیند
گفت و گو
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در گفتوگو با جامجم آنلاین:
حق بازنشستگی خبرنگاران قربانی اختلافات اداری نشود
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد
نذر کتاب؛ وقف دانایی برای گسترش عدالت فرهنگی
در گفتوگو با جامجم آنلاین تشریح شد
فاصله ایران با پیشروان هوش مصنوعی قابل جبران است
جامجم آنلاین بررسی کرد