افرادی که پیش از جنگ نیز با دشواریهای معیشتی، بیماری، سالمندی یا معلولیت دست و پنجه نرم میکردند، این بار در میانه بحران، بیش از دیگران در معرض آسیب قرار گرفتند.
براساس اعلام سازمان بهزیستی کشور، در جریان این جنگ ۷۹ مرکز آموزشی، توانبخشی و اجتماعی دچار آسیب شده و بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان خسارت به زیرساختهای حمایتی وارد آمده است؛ مراکزی که هر یک پناهگاهی برای گروهی از آسیبپذیرترین شهروندان کشور بودند و اختلال در فعالیت آنها، زندگی بسیاری از خانوادهها را تحتتأثیر قرار داده است.
بااینحال، خسارتها تنها به ساختمانها و تجهیزات محدود نماند. در این میان، تعدادی از مددجویان و خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی نیز مجروح یا شهید شدند؛ افرادی که شاید توان بازسازی زندگی خود را بیش از دیگران نداشته باشند.
علی بحیرایی، معاون حمایت و سلامت کمیته امداد امام خمینی (ره) نیز در اینباره اعلام کرده که برخلاف ادعاهای مطرحشده از سوی دشمن مبنی بر هدف قرار دادن مراکز نظامی، بسیاری از مردم عادی در جریان حملات آسیب دیدند که بخشی از آنان از اقشار محروم و نیازمند جامعه بودند.
او گفت: «کمیته امداد نیز براساس رسالت ذاتی خود، از نخستین روزها در کنار جامعه هدف قرار گرفت و با تأکیدات ریاست کمیته امداد و رهبر معظم انقلاب، روند خدمترسانی در سراسر کشور بدون وقفه ادامه یافت.»
بحیرایی با اشاره به ظرفیت گسترده کمیته امداد در حوزه خدمات اجتماعی افزود: «کمیته امداد بزرگترین شبکه مددکاری کشور را در اختیار دارد و از همان روز نهم اسفندماه، مددکاران این نهاد در کنار خانوادهها حضور یافتند تا ضمن نیازسنجی، خدمات مشاورهای، راهبری و هدایت لازم را به خانوادههای آسیبدیده ارائه دهند.»
او تصریح کرد: «از نهم اسفند تاکنون بالغ بر ۱۱۱ هزار مورد بازدید مددکاری برای راهبری و حمایت از خانوادهها ثبت شده است. همچنین بیش از ۴۵ هزار مورد مشاوره تخصصی برای افراد نیازمند خدمات مشاورهای ارائه شد تا بخشی از دغدغهها و آسیبهای ناشی از شرایط جنگی کاهش یابد.»
۴ شهید زیر ۱۸ سال
معاون حمایت و سلامت کمیته امداد در تشریح آمار شهدای جامعه هدف این نهاد در جریان جنگ تحمیلی سوم گفت: «در مجموع ۵۲ نفر از مددجویان تحت حمایت به شهادت رسیدند که ۱۴ نفر زن و ۳۸ نفر مرد بودند.»
او ادامه داد: «از نظر سنی، چهار نفر از شهدا زیر ۱۸ سال، ۳۱ نفر بین ۱۸ تا ۴۵ سال، ۹ نفر در بازه سنی ۴۶ تا ۶۰ سال و هشت نفر نیز بالای ۶۰ سال سن داشتند.»
بحیرایی همچنین از مجروح شدن ۵۸ نفر از مددجویان خبر داد و افزود: «از این تعداد، ۳۷ نفر زن و ۲۱ نفر مرد بودند. ۱۸ نفر از شهدای تحت حمایت ساکن مناطق روستایی و ۳۴ نفر شهری بودند. همچنین هشت نفر از مجروحان نیز از جامعه روستایی تحت پوشش امداد بودند.»
آسیب به بیش از ۷۰۰۰ خانوار
بحیرایی با اشاره به آخرین آمار خسارتهای واردشده به مددجویان گفت: «براساس آمارهای ثبتشده، ۷۴۰۴ خانوار تحت حمایت کمیته امداد در جریان جنگ دچار آسیب و خسارت شدند که حدود ۱۰۰۰ خانوار از این تعداد روستایی بودند.»
او توضیح داد: «حدود ۳۸۴۲ خانوار دچار خسارتهای جزئی از جمله شکستگی شیشه و آسیبهای محدود به منازل شدند، ۹۰۰ خانوار خسارت اساسی دیدند و ۲۳ خانوار نیز با تخریب کامل منزل مواجه شدند.»
بحیرایی عنوان کرد: «علاوهبر خسارتهای مسکونی، ۵۸۶ خانوار در حوزه لوازم ضروری منزل آسیب دیدند، ۸۳ مددجو که خودرو، وسیله امرار معاش آنان بود متضرر شدند و ۷۶۶ خانوار نیز در حوزه اشتغال دچار خسارت شدند.»
معاون حمایت و سلامت کمیته امداد با بیان اینکه استان تهران بیشترین تعداد خانوار آسیبدیده را داشته است، گفت: «در تهران ۱۸۵۷ خانوار مددجو دچار خسارت شدند و پس از آن استانهای بوشهر، کرمانشاه، ایلام و کردستان بیشترین میزان آسیب را ثبت کردند.»
بحیرایی افزود: «حدود ۹۹۰ نفر از آسیبدیدگان از جامعه روستایی تحت حمایت بودند که برای بازسازی و تعمیر منازل آنان، با همکاری بنیاد مسکن اقدامات حمایتی و عمرانی در دستور کار قرار گرفت.»
او تأکید کرد: «تمامی اسناد درمانی مددجویان در این ایام بهصورت کامل پرداخت شد و هیچ مددجویی برای دریافت هزینههای درمانی در صف انتظار باقی نماند.»
جلوگیری از ایجاد صف اجاره مسکن
بحیرایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت مستأجران تحت حمایت کمیته امداد گفت: «حدود ۳۰۰ هزار خانوار تحت پوشش این نهاد مستأجر هستند و در ماههای اخیر تلاش شد پرداخت اجاره مسکن این خانوادهها بدون وقفه انجام شود تا هیچ خانوادهای در صف انتظار دریافت کمکهزینه مسکن باقی نماند.»
او همچنین از اجرای برنامه مشترک برای تأمین لوازم ضروری خانوارهای آسیبدیده خبر داد و افزود: «با همکاری بنیاد برکت، بنیاد علوی، بنیاد مسکن و کمیته امداد، تقسیم کار مشخصی در این حوزه صورت گرفت و مسئولیت تأمین لوازم ضروری در ۱۱ استان به کمیته امداد واگذار شد. بخشی از این اقلام بهصورت بلاعوض و بخشی نیز در قالب کمکهای معوض در اختیار خانوادهها قرار میگیرد.»
توزیع ۳۲ هزار سری جهیزیه میان مددجویان
معاون حمایت و سلامت کمیته امداد در ادامه با اشاره به اقدامات این نهاد در حوزه ازدواج و جهیزیه مددجویان اظهار کرد: «در سال گذشته تلاش شد با استفاده از پلتفرمها و بسترهای خرید، فرآیند تأمین جهیزیه با حفظ کرامت خانوادهها انجام شود تا مددجویان بتوانند انتخابی متناسب با نیاز و سلیقه خود داشته باشند.»
او افزود: «در همین راستا طی سال گذشته بالغ بر ۳۲ هزار بسته جهیزیه شامل اقلام اصلی و ضروری زندگی به خانوادههای تحت حمایت اهدا شد. همچنین حدود ۱۱ هزار پرونده جدید از محل اعتبارات سال گذشته در مرحله خرید و تکمیل قرار دارد که طی هفته جاری نهایی خواهد شد.»
بحیرایی اظهار کرد: «علاوهبر این، ۱۵۰۰ نفر از پسران تحت حمایت که ازدواج کرده بودند نیز هدیه زوج را دریافت کردند و امسال نیز تلاش میشود این خدمات با سرعت و گستردگی بیشتری ادامه یابد.»
معاون حمایت و سلامت کمیته امداد با اشاره به افزایش اعتبارات حوزه ازدواج گفت: «سال گذشته سرانه جهیزیه برای هر خانواده ۶۵ میلیون تومان بود، اما برنامهریزی شده است که از ابتدای خردادماه، ۱۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض و ۲۰ میلیون تومان کمک معوض در اختیار خانوادهها قرار گیرد. همچنین تلاش میشود هدیه زوج نیز تا سقف ۳۰ میلیون تومان پرداخت شود.»
بحیرایی درباره نحوه انتخاب اقلام جهیزیه توضیح داد: «در بستههای جهیزیه، انتخاب کالاها به نوعروسان سپرده شده و خانوادهها میتوانند متناسب با سلیقه و نیاز خود، برند، مدل و رنگ کالاها را انتخاب کنند. این اقلام شامل یخچال، اجاقگاز، تلویزیون، ماشین لباسشویی، ظروف آشپزخانه و سایر لوازم برقی مورد نیاز زندگی است.»
او خاطرنشان کرد: «براساس تفاهمنامههای منعقدشده با مجموعههای مختلف، علاوهبر تسهیلات و کمکهای امداد، کالاهای مورد نیاز مددجویان با تخفیفهای ویژه عرضه میشود که در برخی موارد این تخفیفها تا ۳۰ درصد نیز میرسد.»
معاون حمایت و سلامت کمیته امداد در پایان با اشاره به اقدامات معیشتی انجامشده در ایام جنگ گفت: «در این مدت بیش از ۵۶۰ هزار بسته معیشتی میان خانوادههای نیازمند توزیع شد و حدود ۴۴ میلیون وعده اطعام و افطاری ساده نیز در اختیار خانوادهها قرار گرفت.»